Φουντώνουν τα σενάρια για ευρω-στήριξη των αδύναμων του Νότου της ευρωζώνης
Μολονότι διαψεύδονται επισήμως, τα σενάρια για σχέδιο ευρω-στήριξης των αδύναμων, υπερχρεωμένων, οικονομιών του Νότου της ευρωζώνης (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία) επιμένουν, καθώς η κερδοσκοπική επίθεση πλήττει το ευρώ και την οικονομική ανάκαμψη.
Φουντώνουν τα σενάρια για σχέδιο ευρω-στήριξης των αδύναμων, υπερχρεωμένων, οικονομιών του Νότου της ευρωζώνης (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία), καθώς στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στην ΕΚΤ έχει γίνει, πλέον, σαφές ότι η κερδοσκοπική επίθεση πλήττει συνολικά το ευρώ και την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Αυτή η εβδομάδα είναι πολύ κρίσιμη για την ελληνική οικονομία, καθώς την Τετάρτη ο πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου θα συναντηθεί με τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί στο Παρίσι, ενώ στο διήμερο που ακολουθεί θα γίνει η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ , με αντικείμενο τις εξελίξεις στην οικονομία.
Η επέκταση των κερδοσκοπικών επιθέσεων σε Ισπανία και Πορτογαλία και ο κίνδυνος περαιτέρω εξασθένησης του ευρώ έχουν σημάνει συναγερμό στην Ευρώπη, καθώς φαίνεται ξεκάθαρα πλέον ότι τα προβλήματα αυτά δεν συνδέονται μόνο με τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό στην Ελλάδα (που αντιστοιχεί μόλις στο 2,5% της ευρωζώνης) και ότι απαιτούνται πρακτικά μέτρα για τη βοήθεια των αδύναμων χωρών, πέρα από τη φραστική στήριξη.
Όπως διαπιστώνουν σε Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη, η άσκηση πιέσεων -μέσω των αγορών- στην Ελλάδα για τη λήψη σκληρών μέτρων είναι ήδη ασφυκτική και ο κίνδυνος να ξεφύγει η κατάσταση από κάθε έλεγχο είναι άμεσος.
«Δεν πιστεύω ότι θα έχουμε συνδυασμένα σχέδια λιτότητας. Θα έχουμε ένα σχέδιο, το ελπίζω, συντονισμένο. Χρειάζεται περισσότερος συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών καθεμίας από τις ευρωπαϊκές χώρες για τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών», είπε την Δευτέρα ο νέος Ευρωπαίος επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Μισέλ Μπαρνιέ.
Τη βεβαιότητα των μελών της G-7 ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιλύσει τα δημοσιονομικά προβλήματα της Ελλάδας, εξέφρασε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
«Όλοι οι εταίροι μας εκτός της ευρωζώνης είναι πεπεισμένοι ότι οι Ευρωπαίοι θα βρουν λύση στα προβλήματα αυτά», αναφέρει σε δηλώσεις του στη γερμανική εφημερίδαFrankfurter Allgemeine Zeitung. Ο κ. Σόιμπλε επανέλαβε ότι η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να προσφύγει στο ΔΝΤ.
Σκληρές δηλώσεις έκανεο υπουργός Οικονομικών της Φινλανδίας, ο οποίος απαίτησε να υπάρξουν οικονομικές κυρώσεις για χώρες σαν την Ελλάδα.
«Θα ήταν συνετό να αναμορφώσουμε το Σύμφωνο Σταθερότητας έτσι ώστε οι χώρες να τιμωρούνται αυστηρά αν κάνουν ψευδείς δηλώσεις για την κατάσταση του χρέους τους, για παράδειγμα μέσω υψηλών προστίμων τα οποία θα τους τρόμαζαν», ανέφερεστη γερμανική εφημερίδα Die Welt.
Τη Δευτέρα, σε μια έκτακτη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα συζητηθεί η κατάσταση της Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό το πρίσμα και των κερδοσκοπικών επιθέσεων που δέχεται το ευρώ.
Την Τρίτη, θα πραγματοποιηθεί η αλλαγή σκυτάλης στην Κομισιόν. Οι νέοι επίτροποι θα αναλάβουν τα χαρτοφυλάκιά τους και θεωρείται βέβαιο πως ο νέος επίτροπος Νομισματικών και Οικονομικών Υποθέσεων της ΕΕ Όλι Ρεν θα αναφερθεί στη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, δίνοντας το στίγμα των προθέσεών του.
Σύμφωνα με κάποια σενάρια, ο Όλι Ρεν προσανατολίζεται στην τοποθέτηση «ειδικού απεσταλμένου» στην Αθήνα.
Σε ό,τι αφορά τη συνάντηση Παπανδρέου-Σαρκοζί, την Τετάρτη, επί τάπητος θα τεθεί και το θέμα της πιθανής έκδοσης ευρωομολόγου. Η Ελλάδα, αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, δεν πρόκειται να ζητήσει βοήθεια από την ΕΕ, αλλά το θέμα του ευρωομολόγου μπορεί να συζητηθεί μεταξύ των δύο ηγετών στο πλαίσιο του συντονισμού των κρατών-μελών της ΕΕ έναντι των κερδοσκοπικών επιθέσεων κατά του ευρώ.
Στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, Ανγκελα Μέρκελ και Νικολά Σαρκοζί αναμένεται να καταθέσουν κοινή πρόταση για στενή εποπτεία των κερδοσκοπικών κεφαλαίων που δραστηριοποιούνται στην αγορά παραγώγων, καθώς παρατηρείται το παράλογο φαινόμενο χώρες με πολύ αδύναμες οικονομίες να έχουν χαμηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου ή κόστος δανεισμού έναντι χωρών της ευρωζώνης.
Η κρίση της ελληνικής οικονομίας και η επέκταση των κερδοσκοπικών επιθέσεων σε Πορτογαλία και Ισπανία περιλαμβάνονταν στα θέματα που τέθηκαν στο τραπέζι των συζητήσεων των υπουργών Οικονομικών των «Επτά», το Σαββατοκύριακο, στον Καναδά.
Το θέμα «θα πρέπει να το χειριστεί η ΕΕ και όχι η G7» επενέβη ο οικοδεσπότης υπουργός Οικονομικών του Καναδά Τζιμ Φλάχερτι, όταν δημοσιογράφοι έθεσαν σε τρεις υπουργούς χωρών της Ευρωζώνης το ερώτημα τι σκοπεύει να κάνει η G7 για να λυθεί το πρόβλημα του χρέους χωρών όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία.
«Το μήνυμα ήταν ότι τα ευρωπαϊκά μέλη της G7 έχουν διαβεβαιώσει τους εταίρους τους στη G7 για το περιεχόμενο και τη σημασία του σχεδίου που εφαρμόζεται από την Ελλάδα και είναι πεπεισμένοι ότι θα εκτελεστεί» δήλωσε η Γαλλίδα υπουργός Οικονομίας Κριστίν Λαγκάρντ μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά από τη λήξη της συνόδου.
Σε ό,τι αφορά σενάρια περί προσφυγής στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ο πρόεδρος του Eurogroup, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ επανέλαβε στο Reuters ότι «εμείς, οι εκπρόσωποι της ζώνης του ευρώ, καταστήσαμε σαφές ότι η κατάσταση στην Ελλάδα είναι σοβαρή και ότι το πρόβλημα θα επιλυθεί».
Σημειώνεται ότι στο ΔΝΤ εκτιμούν ότι μια «πειστική έναντι των αγορών» διάσωση της Ελλάδας θα κόστιζε 20 έως 25 δισ. δολάρια.
ΕΕ: Τέσσερις τρόποι στήριξης της Ελλάδας
ΗΕυρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τέσσερις τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να στηρίξει την ελληνική οικονομία:
1) Ευρωομόλογο: Η ευρωζώνη μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση κοινών ομολόγων και το Ελληνικό Δημόσιο θα αποκόμιζε μέρος των εσόδων από την έκδοση, μειώνοντας το κόστος δανεισμού. Αυτή η λύση απαιτεί τη συμφωνία των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, ενώ είναι απαραίτητη η επικύρωση της απόφασης από τους ηγέτες της ΕΕ.
2) Επιδοτήσεις: Στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2007-2013, η Ελλάδα πρέπει να λάβει επιδοτήσεις 20 δισ. ευρώ περίπου. Η διάθεση του υπολοίπου των κεφαλαίων αυτών προς την Ελλάδα θα μπορούσε να είναι «εμπροσθοβαρής», κάτι που έχει ήδη γίνει για χώρεςτης κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.
3) Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων: Στο πλαίσιο του πακέτου στήριξης της ΕΕ, η ΕΤΕπ αύξησε τα δάνεια της προς χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης κατά40% το 2009 και θα μπορούσε ενδεομένως να κάνει κάτι παρόμοιο και για την Ελλάδα.
Επίσης, η ΕΤΕπθα μπορούσε να δανειστεί χρήματα από την αγορά και να αγοράσει ελληνικά ομόλογα,κάτι για το οποίο θα απαιτείται η συμφωνία των υπουργών Οικονομικώντης ΕΕ.
4) Αγορά ομόλογων από κυβερνήσεις: Η αγορά ελληνικών ομολόγων απόευρωπαϊκές κυβερνήσεις ίσως είναι ηπιο απλή και νομικά κατοχυρωμένη λύση. Και γι αυτή την περίπτωση χρειάζεται η συμφωνίατουEcofin.
Στήριξη με βάση το άρθρο 122 της Συνθήκης
Η χρηματοδοτική ενίσχυση της Ελλάδας από την ΕΕ ίσως εναι δυνατήμε βάση το άρθρο 122 της Συνθήκης περί «εκτάκτων περιστάσεων».
Στο σχετικό άρθρο της Συνθήκης αναφέρεται ότι «όταν ένα κράτος-μέλος αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, οφειλόμενες σε φυσικές καταστροφές ή έκτακτες περιστάσεις που εκφεύγουν από τον έλεγχό του, το Συμβούλιο, με πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να αποφασίσει να του χορηγήσει, υπό ορισμένους όρους, χρηματοδοτική ενίσχυση της Ένωσης.Ο πρόεδρος του Συμβουλίου ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη ληφθείσα απόφαση».
Σε κάθε περίπτωση, η ενεργοποίηση αυτού του άρθρου απαιτεί την πολιτική συμφωνία των ισχυρών τηςευρωζώνης. Το αντάλλαγμα, χωρίς καμία αμφιβολία, θα είναι η λήψη σκληρών μέτρων στην οικονομία, ενώ όλοι αναγνωρίζουν ότι ουσιαστικά ο στόχος μείωσης του ελλείμματος που έχειεπιβληθεί στην ελληνική κυβέρνησηείναι αδύνατος να επιτευχθεί, ιδίως σε ένα περιβάλλον ύφεσης.