Παρατεταμένη περίοδο υψηλού πληθωρισμού βλέπει ο Τρισέ, ζητά δημοσιονομική πειθαρχία

93

Επί τους παρόντος διανύουμε μια μάλλον παρατεταμένη περίοδο υψηλών ρυθμών πληθωρισμού, σημείωσε ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζ.Κ.Τρισέ και συνέστησε δημοσιονομική πειθαρχία, συγκράτηση μισθών και επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Αυστηρότερες συστάσεις έκανε στις χώρες με υψηλά ελλείμματα, «ασθμαίνουσα» ανταγωνιστικότητα και υψηλή ανεργία, κατηγορία στην οποία ανήκει και η Ελλάδα.

Τις απόψεις του επικεφαλής της ΕΚΤ για την ελληνική οικονομία συμμερίζονται ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουκάς Παπαδήμος, αλλά και διοικητής της ΤτΕ Ν.Γκαργκάνας.

Οι ρυθμοί πληθωρισμού έχουν αυξηθεί σημαντικά από το φθινόπωρο, κυρίως λόγω των αυξήσεων των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, ενώ αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μάλλον παρατεταμένη χρονική περίοδο και στη συνέχεια θα μειωθούν σταδιακά, είπε Ζ.Κ.Τρισέ, πρόεδρος της ΕΚΤ μετά την συνεδρίαση του ΔΣ στην Αθήνα, στην οποία παρέστη και ο Ευρωπαίος Επίτροπος κ. Χ.Αλμούνια.

«Προκειμένου οι τρέχοντες υψηλοί ρυθμοί πληθωρισμού να παραμείνουν προσωρινοί, είναι επιτακτικό να μην ενσωματωθούν σε μονιμότερη βάση στις πιο μακροπρόθεσμες προσδοκίες ούτε να οδηγήσουν σε ευρείας κλίμακας δευτερογενείς επιδράσεις στη διαδικασία καθορισμού των μισθών και των τιμών».

«Βάσει της τακτικής οικονομικής και νομισματικής ανάλυσης που διενεργούμε, αποφασίσαμε στη σημερινή συνεδρίαση ότι τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ θα παραμείνουν αμετάβλητα. Οι πιο πρόσφατες πληροφορίες επιβεβαιώνουν την εκτίμησή μας ότι επικρατούν ανοδικοί κίνδυνοι διατάραξης της σταθερότητας των τιμών μεσοπρόθεσμα, υπό συνθήκες συνεχιζόμενης πολύ έντονης νομισματικής και πιστωτικής επέκτασης» συμπλήρωσε ο κ. Τρισέ.

Ωστόσο σε ότι αφορά τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη της ζώνης του ευρώ, ο επικεφαλής της ΕΚΤ, τόνισε ότι «είναι υγιή και τα εισερχόμενα μακροοικονομικά στοιχεία συνεχίζουν να καταδεικνύουν συγκρατημένη, αλλά συνεχιζόμενη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ. Ωστόσο, ο βαθμός της αβεβαιότητας που οφείλεται στην αναταραχή στις χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένει ασυνήθιστα υψηλός και οι εντάσεις επιμένουν ακόμη».

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Τρισέ επανέλαβε ότι «η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών μεσοπρόθεσμα αποτελεί τον πρωταρχικό μας στόχο. Η σταθεροποίηση των μεσομακροπρόθεσμων προσδοκιών για τον πληθωρισμό αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα».

Το ΔΣ, τόνισε ο Ζ.Κ.Τρισέ, «εμμένει σθεναρά στη δέσμευσή του να αποτρέψει την εκδήλωση δευτερογενών επιδράσεων και ανοδικών κινδύνων διατάραξης της σταθερότητας των τιμών μεσοπρόθεσμα. Πιστεύουμε ότι η παρούσα κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής θα συμβάλει στην επίτευξη του στόχου μας. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά όλες τις εξελίξεις τις προσεχείς εβδομάδες».

Για την πορεία της ελληνικής οικονομίας ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουκάς Παπαδήμος, ερωτηθείς ανέφερε ότι παρά τα θετικά βήματα που έχουν γίνει την τελευταία δεκαετία, στο μέτωπο της ανάπτυξης και της δημοσιονομικής εξυγίανσης η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας επιδεινώθηκε.

Παράλληλα το μοναδιαίο κόστος εργασίας αυξάνονταν με υψηλό ρυθμό με αποτέλεσμα να εμφανιστούν πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία. Συνακόλουθα το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας και ο υψηλός πληθωρισμός οδήγησαν στην διεύρυνση του ελλείμματος στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών σε επίπεδο που όπως το χαρακτήρισε δεν είναι διατηρήσιμο (14% ΑΕΠ).

Προειδοποίησε μάλιστα λέγοντας ότι αν δεν ληφθούν μέτρα περιορισμού του ελλείμματος οι πιέσεις που θα προκληθούν στην απασχόληση και στην ανάπτυξη θα είναι εντονότερες.

Για το λόγο αυτό επεσήμανε ότι είναι αναγκαίο να προωθηθούν περαιτέρω οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προκείμενου να βελτιωθεί η παραγωγικότητα της οικονομίας καθώς και να αναληφθούν πολιτικές πρωτοβουλίες για την συγκράτηση του κόστους εργασίας.

Σε αυτό το μήκος κύματος κινήθηκε και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Νικ. Γκαργκάνας παραπέμποντας στην Έκθεση του που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα.

Οικονομική Ανάλυση

Σύμφωνα πάντα με τα όσα ανέφερε στην εισαγωγική δήλωση του ο πρόεδρος της ΕΚΤ, οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα παραμένουν σαφώς ανοδικοί. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το ενδεχόμενο περαιτέρω ανόδου των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, καθώς και αυξήσεων των διοικητικά καθοριζόμενων τιμών και των έμμεσων φόρων πέρα από τις ήδη προβλεπόμενες.

Και το κυριότερο, υπάρχει ο κίνδυνος η μισθολογική και τιμολογιακή συμπεριφορά να επαυξήσει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, είναι επιτακτικό όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, να ανταποκριθούν στις ευθύνες τους. Κατά τον καθορισμό των μισθών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η εξέλιξη της παραγωγικότητας, το ακόμη υψηλό επίπεδο της ανεργίας σε πολλές οικονομίες και η διεθνής ανταγωνιστικότητα ως προς τις τιμές.

Η συγκράτηση της ανόδου του κόστους εργασίας είναι απαραίτητη ιδίως σε χώρες που έχουν υποστεί μείωση της ανταγωνιστικότητάς τους ως προς τις τιμές τα τελευταία έτη. Πρέπει να αποφευχθούν οι δευτερογενείς επιδράσεις που προκύπτουν από τον αντίκτυπο της ανόδου των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων στη μισθολογική και τιμολογιακή συμπεριφορά.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το ΔΣ της ΕΚΤ ανησυχεί για την ύπαρξη συστημάτων τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των ονομαστικών μισθών με βάση τις τιμές καταναλωτή.

Συστήματα τέτοιου είδους ενέχουν τον κίνδυνο οι ανοδικές διαταραχές του πληθωρισμού να οδηγήσουν σε πληθωριστική δίνη μισθών-τιμών, με επιζήμιες συνέπειες για την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα στις εν λόγω χώρες.

Για το λόγο αυτό, το ΔΣ της ΕΚΤ ζητεί να αποφεύγονται τέτοια συστήματα και παρακολουθεί τις μισθολογικές διαπραγματεύσεις στη ζώνη του ευρώ με ιδιαίτερη προσοχή.

Η τήρηση υπεύθυνης στάσης κατά τη σύναψη μισθολογικών συμφωνιών είναι καίριας σημασίας, ούτως ώστε να διαφυλαχθεί η σταθερότητα των τιμών μεσοπρόθεσμα και συνεπώς η αγοραστική δύναμη όλων των πολιτών της ζώνης του ευρώ, τονίζει η ΕΚΤ.

Nομισματική ανάλυση

Η νομισματική ανάλυση επιβεβαιώνει ότι σε μεσομακροπρόθεσμους ορίζοντες επικρατούν ανοδικοί κίνδυνοι διατάραξης της σταθερότητας των τιμών.

Ο ρυθμός αύξησης του δανεισμού των νοικοκυριών επιβραδύνθηκε τους τελευταίους μήνες, αντανακλώντας την επίδραση των υψηλότερων βραχυπρόθεσμων επιτοκίων και την υποχώρηση της συναλλακτικής δραστηριότητας στις αγορές κατοικιών σε διάφορες περιοχές της ζώνης του ευρώ.

Ωστόσο, ο ρυθμός αύξησης των δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις παραμένει πολύ έντονος. Αν και μπορεί να αναμένεται κάποια υποχώρηση στο μέλλον, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ ήταν 15,0% το δωδεκάμηνο έως το Μάρτιο του 2008, και η ροή των δανείων τους τελευταίους μήνες είναι έντονη.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι η αναταραχή στις χρηματοπιστωτικές αγορές από τις αρχές Αυγούστου του 2007 έχει επηρεάσει σημαντικά την εξέλιξη της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια και των δανείων.

Όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική, σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2008 αναμένεται άνοδος του λόγου του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης στη ζώνη του ευρώ και περαιτέρω μικρή αύξησή του το 2009.

Αυτή η επιδείνωση αντανακλά εν μέρει το λιγότερο ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον και μια ενδεχόμενη αντιστροφή των εκτάκτων εσόδων που είχαν πραγματοποιηθεί τα περασμένα έτη.

Ωστόσο, αντανακλά επίσης την ανακοπή της προόδου προς τη δημοσιονομική προσαρμογή καθώς και τη λήψη νέων μέτρων που οδηγούν σε αύξηση του ελλείμματος σε ορισμένες χώρες με δημοσιονομικές ανισορροπίες, συμπεριλαμβανομένων κάποιων χωρών με υψηλά ελλείμματα.

Για αρκετές χώρες, η επίτευξη των μεσοπρόθεσμων στόχων τους μέχρι το 2010 το αργότερο, δέσμευση που ανέλαβαν οι κυβερνήσεις της ζώνης του ευρώ στο Βερολίνο τον Απρίλιο του 2007, εμφανίζεται ως ιδιαίτερα επισφαλής. Σε αυτές τις χώρες είναι επιβεβλημένη η εφαρμογή πολύ πιο φιλόδοξων πολιτικών. Σε όλες τις χώρες, η άσκηση συνετής δημοσιονομικής πολιτικής θα συνέβαλλε επίσης στην εξουδετέρωση των σημερινών πληθωριστικών πιέσεων.

Στην παρούσα συγκυρία, είναι επίσης σημαντικό να ενισχυθεί το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως με σκοπό να προαχθεί η ενοποίηση των αγορών και να μειωθούν οι δυσκαμψίες στις αγορές προϊόντων και εργασίας.

Πρωτοβουλίες πολιτικής που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ανταγωνισμού σε τμήματα της αγοράς με χαμηλό ανταγωνισμό, όπως οι υπηρεσίες και η ενέργεια, θα επιτρέψουν την προσαρμογή της τιμολογιακής συμπεριφοράς και συνεπώς θα συμβάλουν στη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων.

Επιπλέον, πολιτικές που αποβλέπουν στην επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας σε μακροχρόνια βάση θα συντελέσουν σε χαμηλότερες αυξήσεις του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και εν τέλει στην άνοδο της απασχόλησης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ