Τι ισχύει για την υποβολή δήλωσης Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (Φ.Μ.Α.Π.) το 2006

Υπόχρεοι σε δήλωση Φ.Μ.Α.Π. είναι:

1. Κάθε φυσικό πρόσωπο, που έχει ακίνητη περιουσία, η αξία της οποίας είναι μεγαλύτερη των 243.600 ευρώ, ανεξάρτητα αν προκύπτει φόρος για καταβολή ή απαλλάσσεται. Σε περίπτωση εγγάμων πρέπει το σύνολο της αξίας της ακίνητης περιουσίας και των δύο να υπερβαίνει τα 487.200 ευρώ.

2. Όλα τα νομικά πρόσωπα. Κατ΄ εξαίρεση τα νομικά πρόσωπα που δεν έχουν στην κυριότητά τους ακίνητα ή εμπράγματα σε αυτά δικαιώματα και έχουν υποβάλλει μια τουλάχιστον φορά δήλωση Φ.Μ.Α.Π., δεν υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης, εκτός αν μεταβληθεί η περιουσιακή τους κατάσταση.

3. Κάθε πρόσωπο (φυσικό ή νομικό) που θα προσκληθεί από το Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ.

4. Οι κληρονόμοι του φορολογουμένου (για λογαριασμό του αποβιώσαντος).

5. Ο σύνδικος της πτώχευσης, στην περίπτωση που ο υπόχρεος σε φόρο έχει κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης.

6. Ο κηδεμόνας ή ο μεσεγγυούχος ή ο διαχειριστής, στις περιπτώσεις σχολάζουσας κληρονομιάς, μεσεγγύησης ή περιουσίας που βρίσκεται κάτω από αναγκαστική διαχείριση, αντίστοιχα.

7. Ο νόμιμος αντιπρόσωπος του φορολογουμένου, σε περίπτωση ανικανότητας τούτου.

8. Ο εκτελεστής διαθήκης για την κληρονομιαία περιουσία που τελεί υπό εκκαθάριση, η οποία καταλήφθηκε υπέρ νομικών προσώπων με τον όρο της εκτέλεσης κοινωφελών ή φιλανθρωπικών έργων ή υπέρ φυσικών προσώπων.

Ποια περιουσία φορολογείται

Σε φόρο υποβάλλεται η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας που ανήκει σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο.

Η ακίνητη περιουσία των ανήλικων άγαμων τέκνων μέχρι 18 ετών, την οποία απέκτησαν με αγορά, δωρεά εν ζωή ή γονική παροχή, προστίθεται κατά ίσα μέρη στην ακίνητη περιουσία του πατέρα και της μητέρας, εφόσον αυτοί ασκούν από κοινού τη γονική μέριμνα ή μόνο στην περιουσία του γονέα που ασκεί μόνος τη γονική μέριμνα.

Η ακίνητη περιουσία των ανήλικων άγαμων τέκνων την οποία απέκτησαν από κληρονομιά, κληροδοσία ή δωρεά αιτία θανάτου, δεν υπολογίζεται στην περιουσία των γονέων, αλλά, εφόσον υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο, θα φορολογείται αυτοτελώς, και οι γονείς θα υποβάλλουν για λογαριασμό των ανηλίκων παιδιών τους χωριστή δήλωση Φ.Μ.Α.Π. (ενώ τα υπόλοιπα ακίνητά τους θα συμπεριληφθούν στη δήλωση των γονέων τους).

Τα ενήλικα τέκνα (που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους) φορολογούνται χωριστά και υποβάλλουν αυτοτελή δήλωση, ανεξάρτητα αν στη φορολογία εισοδήματος θεωρούνται προστατευόμενα των γονέων τους (φοιτητές, σπουδαστές, στρατιώτες κ.λπ.). Επίσης φορολογούνται χωριστά και υποβάλλουν αυτοτελή δήλωση τα ανήλικα έγγαμα τέκνα.

Προσδιορισμός αξίας ακινήτων

Προκειμένου να υπολογιστεί ο φόρος, λαμβάνεται υπόψη η συνολική αξία που έχουν τα ακίνητα και τα εμπράγματα σ΄ αυτά δικαιώματα. Ο προσδιορισμός της αξίας γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις «περί φόρου μεταβίβασης ακινήτων» (συγκριτικά στοιχεία) και του αντικειμενικού προσδιορισμού ακινήτων, όπως ισχύουν. Για το Φ.Μ.Α.Π. θα ισχύσουν οι αντικειμενικές τιμές του 2005 (όχι οι νέες αντικειμενικές τιμές που ισχύουν από 1-1-2006).

Συνεπώς, για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές που εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας ακινήτων, η αξία τους προσδιορίζεται με βάση το σύστημα αυτό.

Για τα ακίνητα στα οποία υπάρχουν κτίσματα εντός οικοπέδου και βρίσκονται σε περιοχές που δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας ακινήτων, η αξία των κτισμάτων υπολογίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, ενώ η αξία του οικοπέδου με βάση τα συγκριτικά στοιχεία που υπάρχουν στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.

Για γήπεδα (αγροτεμάχια – οικόπεδα) χωρίς κτίσματα, που βρίσκονται σε περιοχές στις οποίες δεν ισχύει το αντικειμενικό σύστημα ο προσδιορισμός αυτός γίνεται με βάση την αγοραία αξία όπως αυτή διαμορφώνεται με τα συγκριτικά στοιχεία.

Αν η επικαρπία έχει διαχωρισθεί από την κυριότητα, ο προσδιορισμός της αξίας της γίνεται σύμφωνα με όσα ισχύουν στη φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών ( άρθρο 15 Ν. 2961/2001 ).

Η αξία της ψιλής κυριότητας βρίσκεται, αν από την αξία της πλήρους κυριότητας αφαιρέσουμε την αξία της επικαρπίας.

Επίσης, από πλευράς φορολογίας μεγάλης ακίνητης περιουσίας, με επικαρπία εξομοιώνεται η οίκηση και κάθε άλλη δουλεία, η οποία παρέχει εξουσία χρήσης στο ακίνητο.

Υπολογισμός φόρου

Το αφορολόγητο όριο είναι:

α. Για τα φυσικά πρόσωπα 243.600 ευρώ. Σε περίπτωση συζύγων δεν φορολογείται η αξία περιουσίας μέχρι 243.600 ευρώ για καθένα από αυτούς. Αν όμως ο ένας από τους συζύγους έχει ακίνητη περιουσία μεγαλύτερη από το αφορολόγητο όριο και ο άλλος σύζυγος μικρότερη ή δεν έχει περιουσία, η απαλλαγή παρέχεται μέχρι τη συμπλήρωση των δύο αφορολόγητων ορίων, δηλαδή 487.200 ευρώ, προσαυξημένη κατά 61.650 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα ανήλικα παιδιά τους και κατά 73.400 ευρώ για καθένα από τα επόμενα ανήλικα παιδιά τους.

Σε περίπτωση θανάτου το αφορολόγητο ποσό του επιζώντα ή διαζευγμένου συζύγου είναι ίσο με 243.600 ευρώ προσαυξημένο κατά 61.650 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα ανήλικα παιδιά του και κατά 73.400 ευρώ για καθένα από τα επόμενα ανήλικα παιδιά του.

Μετά την αφαίρεση των αφορολόγητων ποσών και του κεφαλαίου των ενυπόθηκων δανείων ο φόρος για τη δήλωση Φ.Μ.Α.Π. θα υπολογίζεται σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα (όπως ισχύει με την τροπολογία που κατατέθηκε στο πρόσφατο νόμο και αυξήθηκε το ποσοστό του φόρου κατά 18% στους ήδη ισχύοντες συντελεστές).

β. Για τα νομικά πρόσωπα 243.600 ευρώ. Ο υπολογισμός του φόρου γίνεται με πάγιο συντελεστή 0,826% (νέος συντελεστής με την προαναφερθείσα τροπολογία).

Ειδικά για τα ημεδαπά και τα αλλοδαπά με τον όρο της αμοιβαιότητας, νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς κοινωφελείς, θρησκευτικούς, φιλανθρωπικούς και εκπαιδευτικούς, καθώς και τα ημεδαπά κοινωφελή ιδρύματα, το αφορολόγητο ποσό ορίζεται σε εξακόσιες επτά χιλιάδες τετρακόσια ενενήντα (607.490) ευρώ και ο πάγιος συντελεστής φορολόγησής τους 0,413% (νέος συντελεστής με την προαναφερθείσα τροπολογία).

Τέλος, αμελείται η βεβαίωση του ποσού που τελικά οφείλεται με βάση οποιονδήποτε τίτλο βεβαίωσης, εφόσον τούτο δεν υπερβαίνει τα είκοσι επτά (27) ευρώ.

Προθεσμία καταβολής του φόρου – έκπτωση φόρου

Οι δηλώσεις των νομικών προσώπων υποβάλλονται μέχρι και τις 27 Μαρτίου ανάλογα με το ΑΦΜ και των φυσικών προσώπων μέχρι και τις 2 Ιουνίου ανάλογα με το ΑΦΜ.

Συγκεκριμένα, για τα νομικά πρόσωπα οι καταληκτικές προθεσμίες είναι :

Για τα φυσικά πρόσωπα οι καταληκτικές προθεσμίες είναι :

Η δήλωση, τόσο των φυσικών όσο και των νομικών προσώπων, δεν απαιτείται να συνοδεύεται από τα οικεία φύλλα υπολογισμού της αξίας ακινήτων.

Το ποσό του φόρου που θα προκύψει από την εκκαθάριση της δήλωσης πρέπει να καταβληθεί σε τρεις ίσες διμηνιαίες άτοκες δόσεις από τις οποίες η πρώτη καταβάλλεται με την υποβολή της εμπρόθεσμης δήλωσης, οι δε υπόλοιπες την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα των διμήνων που ακολουθούν. Αν ο φορολογούμενος καταβάλει όλο το ποσό του φόρου εφάπαξ, μέχρι την προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης, του παρέχεται έκπτωση 2,5%.

(Νικόλαος Παπαγιάννης, οικονομολόγος, μέλος της Επιστημονικής Ομάδας της Epsilon Net)