«Σημαντικό εμπόδιο» το Κυπριακό για την ένταξη της Τουρκίας, προειδοποιεί η Κομισιόν

37

Το Κυπριακό πρόβλημα αποτελεί «σημαντικό εμπόδιο» στην πορεία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, αναφέρεται στην ετήσια έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τετάρτη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί την Τουρκία ότι το αίτημά της για τον καθορισμό ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων συναρτάται εμμέσως με την επίλυση του Κυπριακού.

Ειδικότερα, στο κεφαλαίο για την Τουρκία του κειμένου της στρατηγικής για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες υπογραμμίζεται ότι «η μη διευθέτηση λύσης στο Κυπριακό θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό εμπόδιο στις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Τουρκίας».

Στο κείμενο στρατηγικής επαναλαμβάνεται ακόμη ότι αποτελεί προτιμητέα επιλογή για την ΕΕ η επίλυση του Κυπριακού πριν από την 1η Μαΐου 2004 και διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση λύσης θα αποδεσμευθούν άμεσα τα 206 εκατ. ευρώ, που θα διατεθούν για την οικονομική ανάπτυξη του κατεχόμενου τμήματος της νήσου.

Εξάλλου, επαναλαμβάνεται η απόφαση της Συνόδου Κορυφής της Θεσσαλονίκης που καλεί «όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, και ιδίως την Τουρκία και την τουρκοκυπριακή ηγεσία να υποστηρίξουν σθεναρά τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ ζητώντας να ξαναρχίσουν σύντομα οι συνομιλίες με βάση τις προτάσεις του».

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής επισημαίνεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «έχει επανειλημμένα τονίσει την έντονη προτίμησή του για την ένταξη μιας επανενωμένης Κύπρου» και σημειώνεται ότι «οι συνθήκες είναι ευνοϊκές για να φθάσουν οι δύο κοινότητες σε μια γενική διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος πριν από την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, την 1η Μαϊου 2004».

Γίνεται επίσης αναφορά στην υπογραφή της «τελωνειακής ένωσης» μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους της 8ης Αυγούστου, η οποία κρίνεται ότι «δεν έχει καμία αξία από άποψη διεθνούς δικαίου και αθετεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Τουρκία έναντι της ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας».

Οι μεταρρυθμίσεις

Σε ό,τι αφορά τα κριτήρια της Κοπεγχάγης που καλείται να εφαρμόσει η Τουρκία προκειμένου να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις στο κείμενο επισημαίνεται ότι η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει σημαντικά και καθοριστικά βήματα στην κατεύθυνση της εκπλήρωσης τους με τα πακέτα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων που έχει υιοθετήσει.

Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι τα κύρια προβλήματα στην πορεία της Τουρκίας προς την Ευρώπη είναι η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που παραμένει μη ικανοποιητική και ιδιαίτερα ο σημαντικός ρόλος που εξακολουθεί να έχει ο στρατός στη δημόσια ζωή με έμφαση στον έλεγχο των δαπανών και στη διαφάνεια του προϋπολογισμού, οι περιορισμοί στην ελευθερία έκφρασης, συγκέντρωσης, διαδήλωσης και στα πολιτιστικά δικαιώματα αλλά και η συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Στην έκθεση ζητείται ακόμη από την Τουρκία να επιδείξει εποικοδομητική στάση για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και να τεθεί τέλος στη διακριτική μεταχείριση εις βάρος των μειονοτήτων, με ειδική αναφορά στον περιορισμό που διαπιστώνεται στην πρόσληψη δασκάλων και χορήγησης εκπαιδευτικού υλικού στα ελληνικά σχολεία.

Σχόλια Γκιούλ

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιούλ, αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης δήλωσε ότι η χώρα του θα καταβάλλει έντονες προσπάθειες για τον τερματισμό την επί δεκαετιών διαίρεση της Κύπρου, προτού η νήσος ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον επόμενο Μάιο.

«Όλοι επιθυμούμε τη λύση του Κυπριακού προβλήματος» δήλωσε ο Τούρκος υπουργός, ο οποίος ωστόσο χαρακτήρισε την έκθεση «αντικειμενική από γενικής άποψης».

Ειδικότερα για την επίλυση του Κυπριακού, ο κ. Γκιούλ τόνισε: «Ο συμβιβασμός είναι μέρος της ευρωπαϊκής Παιδείας, συνεπώς οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι πρέπει να καθίσουν στο τραπέζι και να προσπαθήσουν. Ο συμβιβασμός δεν πρέπει να αναμένεται μόνο από τους Τούρκους».

«Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει πρόοδος τους επόμενους μήνες» σημείωσε, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι «είναι σαφές πως η Κύπρος δεν περιλαμβάνεται στα πολιτικά κριτήρια». «Η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει την Τουρκία όπως τις άλλες χώρες με τα ίδια κριτήρια» κατέληξε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.

Έντονη αντίδραση από τον Ντενκτάς

Όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, έντονη ήταν η αντίδραση του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς στην αναφορά της έκθεσης της Κομισιόν στην ανάγκη λύσης του Κυπριακού πριν την εξασφάλιση ημερομηνίας έναρξης διαπραγματεύσεων της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ.

«Το να τεθεί το Κυπριακό ως εμπόδιο στο δρόμο της Τουρκίας είναι μια εσκεμμένη ενέργεια» είπε ο Ντενκτάς στην τουρκική τηλεόραση και κατηγόρησε την ΕΕ ότι συμπεριφέρεται δυσμενώς εις βάρος των Τουρκοκυπρίων.

«Ξέραμε από καιρό ότι αυτή θα είναι η κατάληξη. Οι Βρυξέλλες αγνοούν τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων, που πιστοποιούνται από διεθνείς συμφωνίες» κατέληξε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης.

Μήνυμα Σημίτη προς Αγκυρα

«Θα επιμείνουμε ότι η Τουρκία έχει κάνει μεν σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση του κοινοτικού κεκτημένου, αλλά μόνον αυτό δεν φτάνει, χρειάζεται και εφαρμογή των νομοθετικών ρυθμίσεων» δήλωσε ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης.

Εμείς παρακολουθούμε την εξέλιξη της Τουρκίας, είπε ο πρωθυπουργός, την Τετάρτη μετά τη συνάντησή του με τον Βούλγαρο πρόεδρο, κληθείς να σχολιάσει την έκθεση προόδου της ενταξειακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ, που δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η τουρκική διπλωματία κατέβαλλε τις προηγούμενες ώρες εντατικές προσπάθειες για να επιτύχει την παράληψη μίας αναφοράς για την πορεία επίλυσης του Κυπριακού στην έκθεση. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιούλ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ευρωπαίο επίτροπο αρμόδιο για τη διεύρυνση Γκίντερ Φερχόιγκεν για το θέμα αυτό, όπως δήλωσε πηγή του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ