Στην ταινία «Τίρανα Έτος Μηδέν» ο Χρυσός Αλέξανδρος

29

Η πρώτη αλβανική συμμετοχή στην ιστορία του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το Τίρανα Έτος Μηδέν του Φατμίρ Κότσι, απέσπασε και τον Χρυσό Αλέξανδρο. Το βραβείο απένειμε στον Αλβανό δημιουργό ο Βρετανός σκηνοθέτης και πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Τζον Μπούρμαν.

Η ταινία του Κότσι παρουσιάζει μια Αλβανία διαλυμένη έπειτα από τα τραγικά γεγονότα του 1997. Οι κάτοικοί της μοιάζουν αδιάφοροι, παραιτημένοι από οποιαδήποτε προσπάθεια να βελτιώσουν της ζωή τους εντός των συνόρων της χώρας τους και το μοναδικό όνειρο όλων είναι η φυγή προς το εξωτερικό, την Ιταλία, τη Γαλλία ή τη Νέα Υόρκη.

Η ταινία βγήκε στους κινηματογράφους της Αλβανίας στις 26 Οκτωβρίου και, όπως είπε ο σκηνοθέτης στη συζήτηση μετά τη δεύτερη προβολή, οι αντιδράσεις του κοινού ήταν δύο: οι νεώτεροι έβλεπαν την ταινία ως καθρέφτη της κατάστασης στη χώρα τους και το διασκέδασαν, ενώ οι μεγαλύτεροι αρνήθηκαν να παραδεχτούν ότι μπορεί η χώρα τους να μοιάζει έτσι· δρόμοι διαλυμένοι γεμάτοι σκουπίδια, καλάσνικοφ μέσα σε κάθε σπίτι, «πονηροί» Αλβανοί να εξαπατούν τον οποιονδήποτε με αντάλλαγμα λίγα δολάρια.

Πρόκειται για μια ταινία πολύ δυνατή, που σίγουρα αγγίζει χορδές, όχι μόνο των Αλβανών αλλά όλων, καθώς μπροστά στο θέαμα που παρουσιάζει ο Κότσι, το ερώτημα «μα είναι δυνατόν να είναι τόσο άσχημα;» έρχεται και ξαναέρχεται στο μυαλό.

Στα υπόλοιπα βραβεία, τον Αργυρό Αλέξανδρο απέσπασε η ισραηλογαλλική ταινία Καθυστερημένο Προξενιό του Ντοβέρ Κοσασβίλι. Τα δύο πρώτα βραβεία συνοδεύονται από το χρηματικό ποσό των 12,5 και 7,5 εκατ. δρχ. αντίστοιχα.

Οι υπόλοιπες διακρίσεις απονεμήθηκαν ως εξής:

Βραβείο Σκηνοθεσίας. Απονέμεται στον Χσιάο Για-τσουάν για τη σκηνοθεσία του στην ταινία Το Είδωλο στον Καθρέφτη (Ταϊβάν). Ο Χσιάο Για-τσουάν γεννήθηκε το 1967 και σπούδασε στο Εθνικό Ινστιτούτο Τεχνών της Ταϊβάν. Από το 1988 έχει σκηνοθετήσει μικρού μήκους ταινίες και βίντεο και εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτη στην ταινία Flower of Sanghai του Χου Χσιάο-χσιέν. Το Είδωλο στον Καθρέφτη είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του.

Βραβείο Σεναρίου. Απονέμεται στον Ντοβέρ Κοσασβίλι για το σενάριο της ταινίας Καθυστερημένο Προξενειό. Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης της ταινίας που απέσπασε και τον Αργυρό Αλέξανδρο, γεννήθηκε στην Γεωργία το 1966 και ζει στο Ισραήλ. Σπούδασε φιλοσοφία και κινηματογράφο στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Το Καθυστερημένο Προξενειό είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του.

Βραβείο Α Γυναικείου Ρόλου.: Απονέμεται εξ ημισείας στην Μάγιου Οζάουα για τον ρόλο της στην ταινία Μια Έφηβη του Γιαπωνέζου Έιτζι Οκούντα και στην Ρονίτ Ελκαμπέτζ για την ερμηνεία της στην ταινία Καθυστερημένο Προξενειό.

Βραβείο Α Ανδρικού Ρόλου.: Απονέμεται εξ ημισείας στον Αλεξάντρου Παπαντοπόλ για το ρόλο του στην ταινία Γερή Μπάζα του Ρουμάνου Κρίστι Πουίου και στον Βουκ Κόστιτς για την ερμηνεία του στην ταινία Κινούμενος Στόχος του Γιουγκοσλάβου Σριντάν Γκολούμποβιτς.

Βραβείο Καλύτερης Καλλιτεχνικής Επίτευξης. Απονέμεται στην ταινία Το Είδωλο στον Καθρέφτη του Χσιάο Για-τσουάν, που έτσι φεύγει με δύο βραβεία.

Η κριτική επιτροπή, στο σκεπτικό της για την απονομή των φετινών βραβείων, αναφέρει: «Παρακολουθώντας τις ταινίες αυτών των νέων σκηνοθετών, μας έκανε εντύπωση η θεματική τους, η εξορία, ο ξεριζωμός και ο πολιτικός διχασμός, στοιχεία που είναι ενδεικτικά ενός κόσμου σε αναβρασμό. Αυτό αποτυπώθηκε με επιτυχία στην τουρκική ταινία Η Φωτογραφία, στην ιταλική Πίσω στην Πατρίδα, και στη γαλλική Σαν Αντρας.

»Σε όλες τις ταινίες μας εντυπωσίασαν οι πολλές εξαιρετικές ερμηνείες, καθώς και το πάθος των σκηνοθετών για το θέμα τους. Εκτιμήσαμε, επίσης, το πνεύμα και το χιούμορ που διέπνεε πολλές από τις επιλεγμένες ταινίες. Σε γενικές γραμμές, το περιεχόμενο ήταν πιο δυνατό από τη μορφή, ενώ απουσίαζε ο ποιητικός κινηματογράφος.

»Τέλος, παρατηρήσαμε ότι ενώ η πλειονότητα των ανδρικών χαρακτήρων ήταν αδύναμοι, άβουλοι ή αλκοολικοί, οι γυναίκες ήταν γεμάτες πάθος, ευφυΐα και αγάπη, αντικατοπτρίζοντας έτσι με ακρίβεια τη σημερινή κοινωνία».

Η τελετή απονομής πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη αίθουσα του κινηματογράφου «Ολύμπιον». Το βράδυ της Δευτέρας η αυλαία του 42ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου πέφτει με την απονομή των Κρατικών Βραβείων Ποιότητας από τον υπουργό Πολιτισμού, Ευάγγελο Βενιζέλο.

Αποστολή: Νένα Σώκου

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ