Αυτοκτονία ή ατύχημα ο θάνατος του Ιταλού συγγραφέα Πρίμο Λέβι;
Έχουν περάσει δεκαπέντε σχεδόν χρόνια, αλλά ο θάνατος του Πρίμο Λέβι, Ιταλού εβραϊκής καταγωγής που επέζησε από το Αουσβιτς, χημικού στο επάγγελμα και συγγραφέα από εσωτερική ανάγκη, συνεχίζει να προβληματίζει τη λογοτεχνική κοινότητα. Ήταν πράγματι αυτοκτονία, όπως εξαρχής υποτέθηκε, ή ατύχημα;
Έχουν περάσει δεκαπέντε σχεδόν χρόνια, αλλά ο θάνατος του Πρίμο Λέβι, Ιταλού εβραϊκής καταγωγής που επέζησε από το Αουσβιτς, χημικού στο επάγγελμα και συγγραφέα από εσωτερική ανάγκη, συνεχίζει να προβληματίζει τη λογοτεχνική κοινότητα. Ήταν πράγματι αυτοκτονία, όπως εξαρχής υποτέθηκε, ή ατύχημα;
Ο Πρίμο Λέβι οδηγήθηκε στο Αουσβιτς το 1944, σε ηλικία 24 χρονών. Στάθηκε τυχερός γιατί ως χημικός μπορούσε να φανεί χρήσιμος στους Γερμανούς, δουλεύοντας στο χημικό εργαστήριο του στρατοπέδου. Ήταν η επιστήμη του που τον έσωσε, γιατί, όπως ο ίδιος έγραψε αμέσως μετά την εξίσου τυχαία απελευθέρωσή του, του επέτρεπε να παρατηρεί όσα συνέβαιναν με επιστημονικό ενδιαφέρον και από σχετική συναισθηματική απόσταση.
Οι εμπειρίες του από το στρατόπεδο καταγράφτηκαν στο «Εάν Αυτό Είναι ο Ανθρωπος», ένα βιβλίο το οποίο ο Λέβι συνέλαβε ως χρέος του απέναντι σε όλους τους υπόλοιπους που, αντίθετα από τον ίδιο, δεν στάθηκαν τυχεροί.
Καθ όλη τη διάρκεια της μετέπειτα ζωής του ο Λέβι δούλεψε ως χημικός. Παράλληλα, έγραψε αρκετά βιβλία, όλα βασισμένα στις εμπειρίες του από το στρατόπεδο συγκέντρωσης και την περίοδο που πέρασε μεταξύ της απελευθέρωσής του και της επιστροφής του στην Ιταλία.
Σκοτώθηκε το 1987, πέφτοντας από τις σκάλες του σπιτιού του, στο Τορίνο. Η επίσημη ερμηνεία κάνει λόγο για αυτοκτονία. Μήπως όμως δεν ήταν; Αυτό πιστεύει ο Ντέιβιν Μέντελ, γιατρός και προσωπικός φίλος του συγγραφέα. Γιατί δεν άφησε κάποιο σημείωμα; Γιατί είμαστε τόσο σίγουροι όταν και η ιατροδικαστική έρευνα έχει αφήσει περιθώρια αμφιβολίας; Μήπως έχασε απλώς την ισορροπία του; Ήταν γνωστό, σχολιάζει ο Μέντελ, ότι ακολουθούσε έντονη αντικαταθλιπτική αγωγή. Μήπως το μυστήριο του θανάτου του βρίσκεται στις παρενέργειές της;
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο, γράφει το BBC, μετά την έκδοση του The Search for Roots, μιας συλλογής λογοτεχνικών κειμένων που έχουν επηρεάσει το συγγραφέα Λέβι.
Η Κάρολ Αντζιρ, συγγραφέας μας καινούριας βιογραφίας του Πρίμο Λέβι, θεωρεί ότι το ερώτημα του θανάτου του σχετίζεται άμεσα με την εμπειρία του Αουσβιτς. Σε όλη του τη ζωή ο Πρίμο Λέβι προσπαθούσε να κατανοήσει πώς μπορεί ο άνθρωπος να συλλάβει, πόσο μάλλον να φτιάξει, κάτι σαν το Αουσβιτς. «Μπορεί κανείς να επιζήσει από μια τέτοια εμπειρία;» αναρωτιέται η Αντζιρ. «Αν αυτός δεν άντεξε τις αναμνήσεις του, πώς θα μπορούσαμε εμείς; Αν αυτός δεν κατάφερε να επιζήσει, πώς θα μπορούσαμε εμείς;».
Με το θάνατό του ο Πρίμο Λέβι θέτει ένα αμείλικτο ερώτημα: «Μπορούμε να μάθουμε πώς έγινε, για να μην το ξανακάνουμε, ή είναι ανέφικτο;».
Η Σονάτα του Σεληνόφωτος, ο σκηνικός μονόλογος του μεγάλου ποιητή Γιάννη Ρίτσου, θα παρουσιαστεί για μία μοναδική βραδιά τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου στο θέατρο Ολύμπια «Μαρία Κάλλας».
Στις 30 και 31 Ιανουαρίου, στο Ολύμπια θα πραγματοποιηθεί η συναυλία «Δύο Επέτειοι, Μία Σκηνή» - αφορμή τη συμπλήρωση 30 δημιουργικών χρόνων του συνθέτη Κώστα Λειβαδά και για τα 40 χρόνια της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» του Δήμου Πατρέων.