Η νέα συνθήκη START, η τελευταία συμφωνία που περιορίζει τα πυρηνικά όπλα της Ρωσίας και των ΗΠΑ, λήγει στις 4 Φεβρουαρίου.
Δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις για την παράταση των όρων της συνθήκης. Όπως δήλωσε περιφρονητικά ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε πρόσφατη συνέντευξή του, «αν λήξει, έληξε».
Η σημασία της νέας συνθήκης START είναι δύσκολο να υπερεκτιμηθεί.
Καθώς άλλες πυρηνικές συνθήκες έχουν καταργηθεί τα τελευταία χρόνια, αυτή ήταν η μόνη συμφωνία που απέμενε με μηχανισμούς κοινοποίησης, επιθεώρησης, επαλήθευσης και συμμόρφωσης με τη συνθήκη μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ, οι οποίες μεταξύ τους, κατέχουν το 87% των πυρηνικών όπλων του κόσμου.
Η κατάργηση της συνθήκης θα φέρει ένα οριστικό και ανησυχητικό τέλος στον πυρηνικό περιορισμό μεταξύ των δύο δυνάμεων.
Οι πρόεδροι Ομπάμα και Μεντβέντεφ μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Πράγας
Τι είναι η Νέα START;
Η Νέα START ή Συνθήκη της Πράγας υπογράφηκε από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και τον Ρώσο ομόλογό του, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, στην Πράγα στις 8 Απριλίου 2010 και τέθηκε σε ισχύ τον επόμενο χρόνο.
Αντικατέστησε μια συνθήκη του 2002 που υποχρέωνε τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες να μειώσουν τις επιχειρησιακά αναπτυγμένες στρατηγικές πυρηνικές κεφαλές τους σε 1.700 έως 2.200 έως το τέλος του 2012.
Η νέα συνθήκη START προέβλεπε περαιτέρω μειώσεις των πυρηνικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς και παρείχε μεγαλύτερη ακρίβεια σχετικά με τους διαφορετικούς τύπους εκτοξευτών.
Τα νέα όρια ήταν:
700 διαθεσιμότητα διηπειρωτικών και υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων (μαζί με βαριά βομβαρδιστικά)
1.550 πυρηνικές κεφαλές διαθεσιμότητα σε αυτές τις πλατφόρμες, και
800 εκτοξευτές (διαθεσιμότητα και μη διαθεσιμότητα).
Αυτές οι μειώσεις επιτεύχθηκαν έως τις 5 Φεβρουαρίου 2018.
Η συνθήκη περιλάμβανε μηχανισμούς συμμόρφωσης και επαλήθευσης, οι οποίοι φαίνεται να λειτούργησαν αποτελεσματικά.
Προέβλεπε την ανταλλαγή δεδομένων δύο φορές το χρόνο και τη συνεχή αμοιβαία κοινοποίηση σχετικά με την κίνηση των στρατηγικών πυρηνικών δυνάμεων, η οποία στην πράξη γινόταν σχεδόν καθημερινά.
Είναι σημαντικό ότι η συνθήκη προέβλεπε επίσης επιτόπιες επιθεωρήσεις με σύντομη προειδοποίηση των πυραύλων, των κεφαλών και των εκτοξευτών που καλύπτονται από τη συνθήκη, παρέχοντας πολύτιμες και σταθεροποιητικές πληροφορίες σχετικά με τις πυρηνικές αναπτύξεις της άλλης πλευράς.
Τέλος, η συνθήκη θέσπισε μια διμερή συμβουλευτική επιτροπή και σαφείς διαδικασίες για την επίλυση ζητημάτων ή διαφορών.
BREAKING: President Putin offers President Trump to extend the New START nuclear treaty for 1 year.
👉 START = US–Russia deal that limits nuclear weapons.⁰👉 Extension = no arms race, more trust, more time to negotiate a safer future.
Η συνθήκη επικρίθηκε τότε για τις μέτριες μειώσεις και τους περιορισμένους τύπους πυρηνικών όπλων που κάλυπτε.
Ωστόσο, το πιο μακροπρόθεσμο μειονέκτημα ήταν το πολιτικό τίμημα που πλήρωσε ο Ομπάμα για να επιτύχει την επικύρωση από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Για να εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη από τους Ρεπουμπλικάνους, συμφώνησε σε ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα ανανέωσης και εκσυγχρονισμού ολόκληρου του πυρηνικού οπλοστασίου των ΗΠΑ – επιπλέον των εγκαταστάσεων και των προγραμμάτων που παράγουν και συντηρούν πυρηνικά όπλα.
Το συνολικό κόστος εκτιμήθηκε ότι θα ξεπεράσει τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτό προκάλεσε αναμφισβήτητα μεγαλύτερη ζημιά, καθώς εδραίωσε την κατοχή πυρηνικών όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ανέκοψε τις προοπτικές για αποστρατιωτικοποίηση.
Καθώς η νέα συνθήκη START επρόκειτο να λήξει το 2021, η Ρωσία πρότεινε να την παρατείνει για άλλα πέντε χρόνια, όπως επιτρέπεται από τους όρους της. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, αρνήθηκε να ανταποκριθεί.
Αφού κέρδισε τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2020, ο Τζο Μπάιντεν συμφώνησε να παρατείνει τη συνθήκη στις 3 Φεβρουαρίου 2021, μόλις δύο ημέρες πριν από τη λήξη της.
Τον Φεβρουάριο του 2023, η Ρωσία ανέστειλε την εφαρμογή βασικών πτυχών της συνθήκης, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής δεδομένων για τα αποθέματα και των επιτόπιων επιθεωρήσεων.
Ωστόσο, δεν αποσύρθηκε επίσημα και δεσμεύθηκε να συνεχίσει να τηρεί τα αριθμητικά όρια της συνθήκης για τις κεφαλές, τους πυραύλους και τους εκτοξευτές.
If New START collapses, the United States would face simultaneous uncertainty about both the Russian and Chinese nuclear arsenals, writes Ariel Petrovics. https://t.co/42MJer6qzD
Με την επικείμενη λήξη της συνθήκης φέτος, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 2025 ότι ήταν διατεθειμένος να συνεχίσει να τηρεί τα αριθμητικά όρια για ένα ακόμη έτος, εάν οι ΗΠΑ έκαναν το ίδιο.
Εκτός από ένα προφορικό αυθόρμητο σχόλιο του Τραμπ – «μου φαίνεται καλή ιδέα» – οι ΗΠΑ δεν απάντησαν επίσημα στην πρόταση της Ρωσίας.
Η νέα συνθήκη START φαίνεται πλέον ότι θα λήξει χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για τη συνέχιση της τήρησης των ορίων της έως ότου διαπραγματευτεί μια νέα συνθήκη.
Αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αυξήσουν τις πυρηνικές κεφαλές που έχουν αναπτύξει κατά 60% και 110% αντίστοιχα, μέσα σε λίγους μήνες.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι και οι δύο χώρες έχουν τη δυνατότητα να φορτώσουν μεγαλύτερο αριθμό πυρηνικών κεφαλών στους πυραύλους και τα βομβαρδιστικά τους από ό,τι κάνουν σήμερα.
Και οι δύο χώρες διαθέτουν επίσης μεγάλο αριθμό πυρηνικών κεφαλών σε εφεδρεία ή προορισμένες για αποσυναρμολόγηση, αλλά που παραμένουν άθικτες.
Εάν λάβουν αυτά τα μέτρα, και οι δύο θα μπορούσαν ουσιαστικά να διπλασιάσουν τα στρατηγικά πυρηνικά τους οπλοστάσια.
Το τέλος της επαλήθευσης, της ανταλλαγής δεδομένων και των διαδικασιών συμμόρφωσης και κοινοποίησης της συνθήκης θα οδηγήσει επίσης σε αυξημένη αβεβαιότητα και δυσπιστία.
Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω ενίσχυση των ήδη τεράστιων στρατιωτικών δυνατοτήτων και των δύο χωρών.
A New Start for New START New START expires on February 5, 2026. It cannot be extended. Negotiating a new treaty seems impossible. The best bet might simply to recycle the treaty in its entirety, and put on a new date.https://t.co/5k1EoOHHUJpic.twitter.com/JjYSXrsvP2
Το πιο ανησυχητικό μέρος αυτής της εξέλιξης: σημαίνει ότι ο πυρηνικός αφοπλισμός, και ακόμη και ο πιο μετριοπαθής έλεγχος των όπλων, είναι πλέον ετοιμοθάνατος.
Και, 56 χρόνια μετά την υπογραφή της δεσμευτικής Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, με στόχο τον πυρηνικό αφοπλισμό, και οι δύο χώρες θα πρέπει να εργαστούν για την εφαρμογή μιας επαληθεύσιμης συμφωνίας μεταξύ όλων των πυρηνικών κρατών για την εξάλειψη των οπλοστασίων τους.
Ωστόσο, η Ρωσία, οι ΗΠΑ και άλλα πυρηνικά κράτη κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Οι ενέργειες του Τραμπ από την ανάληψη της δεύτερης θητείας του – από τον βομβαρδισμό του Ιράν έως την ανατροπή του ηγέτη της Βενεζουέλας – δείχνουν τη γενική περιφρόνησή του για το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες. Επιβεβαιώνουν επίσης την επιθυμία του να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε μέσο εξουσίας για να επιβάλει τα συμφέροντα και την υπεροχή των ΗΠΑ (και τα προσωπικά του συμφέροντα).
Ο Πούτιν, εν τω μεταξύ, έχει χρησιμοποιήσει έναν βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς με πυρηνική ικανότητα για να χτυπήσει την Ουκρανία, έχει επανειλημμένα απειλήσει να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα κατά του Κιέβου και της Δύσης και έχει συνεχίσει την άνευ προηγουμένου και εξαιρετικά επικίνδυνη μετατροπή των πυρηνικών σταθμών της Ουκρανίας σε όπλα.
Αυτές οι κινήσεις σηματοδοτούν μια πιο επιθετική στάση της Ρωσίας, η οποία αγνοεί επίσης τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Όλα αυτά δεν προμηνύουν τίποτα καλό για την πρόληψη ενός πυρηνικού πολέμου και την επίτευξη προόδου στον τομέα του πυρηνικού αφοπλισμού.
Η παράσταση «φαινόμενο» για την ζωή του Ρούντολφ Νουρέγιεφ, με πάνω από ένα εκατομμύριο θεατές σε όλο τον κόσμο, έρχεται στις 25 και 26 Απριλίου στο Θέατρο Κάτια Δανδουλάκη.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τετάρτη 04.02.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/evgeni-tcherkasski-RwqVgD25SmQ-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442