Η πιο τρομακτική επίθεση στην Ιστορία – 100 Ρωσικά «ζόμπι» πήραν στο κυνήγι 7.000 Γερμανούς

Μόλις πρόσφατα ο Πάουλ φον Χίντενμπουργκ είχε λάβει τον βαθμό του στρατάρχη, μετά την εντυπωσιακή του μάχη επί των Ρώσων στο Τάννενμπεργκ στα τέλη του 1914. Μα τώρα δεν μπορούσε να κρύψει την οργή του που μόλις λίγες εκατοντάδες Ρώσοι κρατούσαν το ιστορικό οχυρό Οχυρό του Οσοβιέτς στη νοτιοανατολική Πολωνία. Γρήγορα οι στρατιώτες υπό τις διαταγές του θα γνώριζαν τη μεγαλύτερη φρίκη στη ζωή τους.

Το Οσοβιέτς ήταν ρωσικό αμυντικό φρούριο στον ποταμό Μπόμπρα ελέγχοντας την περιοχή μεταξύ των ποταμών Νιέμεν και Βιστούλα. Το οχυρό υπερασπίζοταν μόλις ένα σύνταγμα, το 226^ο.

Οι Γερμανοί είχαν επιχειρήσει επίθεση για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1914, αλλά απέτυχε. Η δεύτερη φορά ήταν τον Φεβρουάριο–Μάρτιο του 1915, η οποία και πάλι όμως δεν στέφθηκε από επιτυχία.

Ο φον Χίντενμπουργκ, όμως δεν το έβαζε κάτω: Θα επιχειρούσε νέα επίθεση το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, αλλά αυτή τη φορά θα χρησιμοποιούσε χημικά αέρια (χλώριο και βρώμιο), τα οποία ήταν σχεδόν άγνωστα στους Ρώσους εκεί.

Έτσι, στα τέλη Ιουλίου οι Γερμανοί προώθησαν 30 πυροβολαρχίες αερίων σε προκεχωρημένες θέσεις, γνωρίζοντας ότι οι Ρώσοι δεν διέθεταν αντιασφυξιογόνες μάσκες. Έτσι, αφού περίμεναν επί 10 ημέρες να φυσήξει «ούριος» άνεμος στις 6 Αυγούστου άρχισαν να βομβαρδίζουν με φονικά αέρια τους Ρώσους.

Σύμφωνα με το σχέδιο, μετά τη χρήση χημικών οι Γερμαμοί δυνάμεις έπρεπε να εμπλακούν για να καταλάβουν τις -υποτίθεται- έρημες ρωσικές θέσεις. Για την επίθεση, οι Γερμανοί συγκέντρωσαν συνολικά τις ακόλουθες δυνάμεις: 13–14 τάγματα πεζικού, 1 τάγμα μηχανικού κρούσης, 24–30 πολιορκητικά πυροβόλα, 30 πυροβολαρχίες αερίων (περίπου 7.000).

Τις ρωσικές θέσεις κρατούσα μόλις πέντε λόχοι (1ος, 9ος, 10ος, 11ος και 12ος) του 226ου Πεζικού Συντάγματος Ζεμλιάνσκι και τέσσερις λόχοι πολιτοφυλακής (περίπου 800).

Η επίθεση αρχίζει

Ο Α. Ντενίσοφ, στο άρθρο του «Οσοβιέτς. Επίθεση των νεκρών» δίνει την εξής περιγραφή για το πως ξεκίνηση η μάχη:

«Στις 4 η ώρα οι Γερμανοί εξαπέλυσαν πυρά πυροβολικού σε όλους τους στόχους και ταυτόχρονα έριξαν τα αέρια. Σκοτεινοπράσινη ομίχλη από μείγμα χλωρίου και βρωμίου κινήθηκε προς τις ρωσικές θέσεις και σε 5–10 λεπτά τις σκέπασε. Το κύμα του εκλυόμενου αερίου, πλάτους 3 χλμ., έφτασε σε έκταση 8 χλμ. και βάθος 20 χλμ. Ό,τι ήταν ζωντανό πέθανε σε αυτή τη “Ζώνη Θανάτου”. Τα φύλλα στα δέντρα κιτρίνισαν, κατσάρωσαν και έπεσαν, το χορτάρι μαύρισε και κόλλησε στο έδαφος. Βαθύ πράσινο στρώμα οξειδίου του χλωρίου κατακάθισε σε όλα τα χάλκινα αντικείμενα (κανόνια και μέρη οβίδων, νιπτήρες, δεξαμενές κ.λπ.)».

Ο Ντενίσοφ προσθέτει πως «οι ρωσικές μονάδες υπέστησαν μεγάλες απώλειες, καθώς το αέριο συσσωρεύτηκε στα δάση, στις χαμηλές περιοχές και στα ανοιχτά χαντάκια. Η επαναλαμβανόμενη δηλητηρίαση προκάλεσε θανάτους. Το πυροβολικό της φρουράς υπέστη βαριές απώλειες…».

Οι «νεκροί» αντεπιτίθενται

Έτσι, μετά την επίθεση αερίων, 14 γερμανικά τάγματα κινήθηκαν εναντίον των ρωσικών θέσεων. Εκεί αντίκρισαν εκατοντάδες πτώματα, με τα όργανά τους να «καίγονται» από τα χημικά που εισέπνευσαν ενώ πολλοί έβγαζαν αίμα από το στόμα.

Παρ΄όλα αυτά, προς ακόμα μεγαλύτερη φρίκη τους, είδαν ότι περίπου λίγο πάνω από 100 στρατιώτες -οι επιζώντες υπερασπιστές από τον 8ο και τον 13ο λόχο- σηκώθηκαν και μπήκαν στη μάχη εξαπολύοντας επίθεση με ξιφολόγχες, ουρλιάζοντας.

«Με δυσκολία περπατούσαν· μπήκαν στη μάχη που έμοιαζε χαμένη. Έδειχναν φρικιαστικοί. Με σημάδια χημικών εγκαυμάτων στα πρόσωπά τους, τυλιγμένοι με κουρέλια, έβηχαν αίμα, φτύνοντας κομμάτια πνευμόνων πάνω σε αιματοβαμμένες μπλούζες. Η απροσδόκητη επίθεση και η εμφάνιση των εχθρών σόκαρε τόσο τους Γερμανούς ώστε πανικοβλήθηκαν. Τρία συντάγματα (7000 ξιφολόγχες!) τράπηκαν πίσω, ποδοπατώντας τους άλλους» σημειώνει ο Ντενίσοφ.

«Παγιδευμένοι στα συρματοπλέγματα της δεύτερης γραμμής χαρακωμάτων, πολλοί πέθαναν από τα θραύσματα του ρωσικού πυροβολικού. Τα πυρά, συγκεντρωμένα στην πρώτη γραμμή χαρακωμάτων που είχαν καταλάβει οι Γερμανοί, ήταν τόσο πυκνά ώστε εγκατέλειψαν τα χαρακώματα, αφήνοντας πίσω τα αιχμαλωτισμένα πυροβόλα και πολυβόλα». Έτσι, μέχρι 11 η ώρα όλα είχαν τελειώσει και οι Ρώσοι είχαν επικρατήσει.

Όπως αναφέρεται στο ημερολόγιο της μονάδας του 226ου Πεζικού Συντάγματος Ζεμλιάνσκι: Μετά την επίθεση ξιφολόγχης σε ανοικτό έδαφος, που προκάλεσε πανικό και φυγή στον εχθρό, οι Γερμανοί δεν μπόρεσαν να κρατήσουν τα κατεχόμενα χαρακώματα, καθώς ο πανικός παρέλυσε τους στρατιώτες που προσπαθούσαν να συγκρατήσουν τη γραμμή. Ταυτόχρονα, λίγοι Γερμανοί που επιχείρησαν να αντισταθούν σκοτώθηκαν κατά την επίθεση ξιφολόγχης. Έτσι, ήταν η αντεπίθεση του 13ου λόχου που έκρινε τη μάχη.

Το ημερολόγιο της μονάδας

Όπως αναφέρουν Ρώσοι ειδικοί μετά από έρευνα των αρχείων, οι στρατιώτες πράγματι είχαν δηλητηριαστεί, και η φράση που έγινε «σύνθημα» — «με σημάδια χημικών εγκαυμάτων στα πρόσωπά τους, τυλιγμένοι με κουρέλια, έβηχαν αίμα, φτύνοντας κομμάτια πνευμόνων πάνω σε αιματοβαμμένες μπλούζες» — είναι δικαιολογημένη. Δεν υπάρχει όμως επιβεβαίωση στο ημερολόγιο ότι οι στρατιώτες εξαπέλυσαν την επίθεση φωνάζοντας «Ουρά!». Πιθανότατα αυτή η πρόταση είναι μυθοπλασία, καθώς είναι δύσκολο να φωνάξει κανείς «Ουρά!» με τραυματισμένη αναπνευστική οδό. Αν και είναι πιθανό κάποιοι στρατιώτες να επιτέθηκαν με πολεμική κραυγή, αυτό δεν ήταν μαζικό.

Έτσι, οι απώλειες των οπλιτών υπολογίζονται από τους ειδικούς σε περίπου 600 άτομα, ωστόσο, σημειώνουν ότι χρειάζονται και τα γερμανικά αρχεία και πολεμικά ημερολόγια, ώστε να καθοριστούν γερμανικές απώλειες και η γερμανική οπτική των γεγονότων.

Πηγή: Cherkasov, A. A., Ryabtsev, A. A., & Menjkovsky, V. I. (2011). “Dead Men Attack” (Osovets, 1915): Archive sources approach. European Researcher, 15(12), 1577–1582