Μετανάστες παγιδευμένοι στα δίχτυα της κακοδιαχείρισης: Οι καθυστερήσεις στην απόδοση ιθαγένειας

Τεράστιες καθυστερήσεις, συγκεκριμένα τέσσερα με πέντε χρόνια, στην απόδοση ιθαγένειας ανέδειξε η έκθεση για τις Διευθύνσεις Ιθαγένειας του Υπουργείου Εσωτερικών, που δημοσίευσε η οργάνωση Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity (Generation 2.0 RED).

Σύμφωνα με τα στοιχεία, πολλοί άνθρωποι αν και έχουν κατοχυρώσει το δικαίωμα της ιθαγένειας βρίσκονται παγιδευμένοι ανάμεσα σε διοικητικές αγκυλώσεις, χρονοβόρες διαδικασίες και φαινόμενα κακοδιοίκησης.

Τα ζητήματα στη διαδικασία απονομής της ελληνικής ιθαγένειας έχουν ως άμεση συνέπεια την στέρηση του δικαιώματος των πολιτών τρίτων χωρών στην απρόσκοπτη πρόσβαση στις διαδικασίες, τονίζει στην έκθεσή της η οργάνωση.

Δικαιολογημένα, οι καθυστερήσεις αυτές και η αβεβαιότητα οδηγούν σε αντιδράσεις και διαμαρτυρίες, με τους μετανάστες να νιώθουν πως η κατάσταση της αβεβαιότητας στην οποία βρίσκονται όλο και επιδεινώνεται, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις κατά τις οποίες περιμένουν για χρόνια να εξεταστούν οι αιτήσεις τους.

Το ψυχολογικό αντίκτυπο και οι επιπτώσεις

Τα ζητήματα των καθυστερήσεων προκύπτουν τόσο από γραφειοκρατικές δυσκολίες όσο και από διοικητικές πρακτικές ή θεσμικά κενά.

Ως αποτέλεσμα καταλήγουν να νιώθουν ανήμποροι, καθώς και εγκλωβισμένοι σε μια κατάσταση χωρίς καμιά δική τους υπαιτιότητα.

Δεν είναι όμως μόνο το ψυχολογικό αντίκτυπο που επηρεάζει αρνητικά τη ζωή των μεταναστών, αλλά και πρακτικά ζητήματα, όπως η εύρεση εργασίας.

Για παράδειγμα, υπάρχουν ορισμένα επαγγέλματα, τα οποία αποκλείουν άτομα τα οποία δεν είναι κάτοχοι της ελληνικής ιθαγένειας, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να το ακολουθήσουν.

Είναι άλλωστε και εκείνοι, οι οποίοι ακόμα και αν έχουν σπουδάσει –ακόμα και στην Ελλάδα- το επάγγελμα που θέλουν να ακολουθήσουν, δεν μπορούν να το ασκήσουν καθώς απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί να είσαι Έλληνας πολίτης, όπως ισχύει με το επάγγελμα του δικηγόρου για την άσκηση του οποίου απαιτείται η εγγραφή στο δικηγορικό σύλλογο.

Όπως είναι προφανές, επηρεάζεται επί της ουσίας η καθημερινότητα, η ζωή και τα σχέδια πολλών ανθρώπων, που ενώ έχουν ήδη κατοχυρώσει το δικαίωμα κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας, βρίσκονται – χωρίς καμία δική τους υπαιτιότητα – παγιδευμένοι ανάμεσα σε διοικητικές αγκυλώσεις, χρονοβόρες διαδικασίες και φαινόμενα κακοδιοίκησης.

Από τη στιγμή που τα ζητήματα αυτά προκύπτουν είτε από γραφειοκρατικές δυσκολίες είτε από διοικητικές πρακτικές είτε από θεσμικά κενά, καλούμε το Υπουργείο Εσωτερικών να λάβει υπόψη τις προτάσεις και να προβεί άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες προς την επίλυσή τους.

Φαινόμενα κακοδιοίκησης

Όπως προκύπτει από την έκθεση, έχουν σημειωθεί φαινόμενα κακοδιαχείρισης και τεράστιας καθυστέρησης, σύμφωνα με τον προβλεπόμενο χρόνο, απόδοσης ιθαγένειας σε παιδιά δεύτερης γενιάς, παρά της ύπαρξη επαρκούς νομικού πλαισίου.

Οι προβλεπόμενες από τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας προθεσμίες για την απόδοση ελληνικής ιθαγένειας δεν εφαρμόζονται επί της ουσίας.

Στη δεύτερη γενιά ενώ θεωρητικά προβλέπονται 6 μήνες για τους ανήλικους και 1 έτος για τους ενήλικες σε ορισμένες περιπτώσεις η αναμονή για την έκδοση της απόφασης φτάνει τα 4 χρόνια από την κατάθεση του αιτήματος.

Αντίστοιχα δεν τηρούνται ούτε τα χρονικά πλαίσια στην πολιτογράφηση όπως ορίζονται στο άρθρο 31 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (1 έτος) και οι συνεντεύξεις πολιτογράφησης σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα διενεργούνται έως και 5 χρόνια μετά την υποβολή του αιτήματος.

Καθυστερεί η ενσωμάτωση

Οι καθυστερήσεις απόδοσης ιθαγένειας –ιδιαίτερα σε παιδιά δεύτερης γενιάς- αλλά και της ενσωμάτωσης, σε ένα πιο γενικό πλαίσιο, αποδεικνύονται και σε καθημερινά παραδείγματα, με το πιο τρανταχτό, την υπόθεση του μπασκετμπολίστα Γιάννη Αντετοκούνμπο αλλά και τις πρόσφατες εικόνες από την πλατεία Βικτωρίας στο κέντρο της Αθήνας, με τους εγκαταλελειμμένους πρόσφυγες.

Σύμφωνα με νέα καταγγελία, την οποία φέρνει στο «φως» το news247, οι πρόσφυγες στις προσφυγικές δομές της χώρας ενημερώθηκαν μέσω ενός εγγράφου όποιοι είναι προγραμματισμένο να φύγουν μέχρι τα τέλη του μήνα τελικώς δεν το πράξουν, θα χάνουν αυτομάτως την πρόσβαση στο πρόγραμμα Ηelios.

Κάτι τέτοιο σημαίνει πως για οποιοδήποτε λόγο οι πρόσφυγες αρνούνται να εγκαταλείψουν τις δομές, τότε θα χάνουν και την τελευταία ευκαιρία ομαλής ένταξης στο κοινωνικό σώμα με κάποια βοήθεια από σχετικό πρόγραμμα.

Το επόμενο της πρακτικής αυτής θα είναι βέβαια να γεμίσουν κι άλλο οι πλατείες με άστεγους πρόσφυγες, οι οποίοι θα βρεθούν εγκλωβισμένοι σε έναν φαύλο κύκλο.