«Μαζί Ποτέ» – η ιδέα…

Ο σκηνοθέτης Φατίχ Ακίν μελετούσε το θέμα του «Head-On» εδώ και πολλά χρόνια. Πράγματι, η ιδέα του ήρθε από μία πολύ προσωπική εμπειρία: «Κάποτε είχα μία τουρκάλα φίλη, ήμασταν καλά φιλαράκια και μου ζήτησε να κάνουμε λευκό γάμο». Ο κινηματογραφιστής από το Αμβούργο είχε φανταστεί κωμωδία. Μπορεί τελικά το «Head On» να εξελίχθηκε σε μια τραγική ιστορία αγάπης, αλλά αυτό δεν ήταν μόνο επειδή η βασική ιδέα πήρε διαφορετική κατεύθυνση, καθώς ο χρόνος περνούσε. Ενώ έκανε έρευνα για το θέμα, ο Ακίν ήρθε αντιμέτωπος με τον σύγχρονο τουρκικό κινηματογράφο.

«Ο Τουρκικός νεο-ρεαλισμός έχει προσφέρει μερικά πραγματικά αριστουργήματα. Αυτές είναι πολύ σοβαρές, έντονες ταινίες, όπου κωμωδία και τραγωδία είναι πολύ στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει πραγματικά εκπληκτική τέχνη. «Το πάθος του Ακίν για αυτά τα κινηματογραφικά μεγαλουργήματα διαπερνά το «Head On». Υπάρχει, όμως, ακόμη ένας λόγος για την στροφή της ιστορίας προς σκοτεινότερα πεδία κι αυτός είναι ο πρωταγωνιστής της ταινίας Μπιρόλ Ουνέλ. Ο Ακίν και ο Ουνέλ συναντήθηκαν την εποχή του πολυβραβευμένου μεγάλου μήκους ντεμπούτου του Ακίν «Short Sharp Knock» (1997) και έγιναν φίλοι με τα χρόνια. «Τον θαυμάζω. Δοξάζει την ποιητική αυτοκαταστροφή, όπως ο Κερτ Κομπέιν και ο Τζιμ Μόρισον», λέει ο Ακίν, προσθέτοντας: «Ο ρόλος του Καχίτ, μίας ‘χαμένης ψυχής’, προσαρμόστηκε στενά στον Μπιρόλ – αν και περιέχει μεγάλο μέρος της δικής μου νοσταλγίας και λαχτάρας να σπάσω το κατεστημένο».

Το Κάστινγκ

Αν και ήταν ολοφάνερο από την αρχή για τον σκηνοθέτη Φατίχ Ακίν ότι ο Μπιρόλ Ουνέλ θα ήταν ο τραγικός ήρωας του «Head On», η αναζήτηση της σωστής γυναίκας ηθοποιού αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη υπόθεση. Οι παραγωγοί της ταινίας σύντομα συνειδητοποίησαν ότι «δεν υπάρχουν και τόσες πολλές νεαρές γυναίκες που να μιλούν καλά τουρκικά και να είναι διατεθειμένες να γδυθούν μπροστά στην κάμερα.» Τελικά, την ανακάλυψε ένας casting agent σ’ ένα εμπορικό κέντρο της Κολωνίας. «Προσπαθήσαμε να της πούμε πόσο θα άλλαζε η ζωή της», θυμάται ο Ακίν και η απάντηση της Σιμπέλ ήταν χαρακτηριστική: «Όταν κάνω κάτι, το κάνω σωστά». Αφού πέρασε από οντισιόν – μαζί με ακόμα 350 άτομα – η νεαρή τουρκο-γερμανίδα πήρε τον ρόλο. «Εννοείται πως είναι πάντοτε μία πρόκληση τα γυρίσματα, όταν μερικοί ηθοποιοί είναι επαγγελματίες και άλλοι ερασιτέχνες», λέει ο Ακίν που είχε ήδη αποκτήσει ανάλογες εμπειρίες από τις προηγούμενες ταινίες του «Short Sharp Shock» και «Solino». «Πάντοτε, όμως, είναι συναρπαστικό να φέρνεις μαζί ηθοποιούς όπως τον Μπιρόλ Ουνές και την Κατρίν Στρίμπεκ με κάποια σαν την Σιμπέλ Κεκιλί.»

Tα Γυρίσματα

Ο Φατίχ Ακίν έκανε τα γυρίσματα για την ταινία του με χρονολογική σειρά. Αυτό του επέτρεπε να αναπτυχθούν οι χαρακτήρες του πιο καθαρά και αυθεντικά, υποστηρίζει ο Ακίν για να δικαιολογήσει μια διαδικασία που σπάνια πραγματοποιείται. Κάτι τέτοιο βοήθησε ιδιαίτερα την πρωτοεμφανιζόμενη Σιμπέλ Κεκιλί.

«Το σενάριο είναι στενά δομημένο ώστε να αναπτυχθεί από τους ηθοποιούς», σχολιάζει ο Ακίν. Και όταν, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, είχε την εντύπωση ότι η ιστορία είχε μεταμορφώσει βαθιά τους δύο βασικούς του ηθοποιούς εμφανισιακά αλλά και συναισθηματικά, απλώς έγραψε νέο τέλος για το δράμα του.

«Αρχικά, οι δυο τους υποτίθεται ότι θα επέστρεφαν στην αρχική τους κατάσταση. Αλλά μετά τις εσωτερικές τους μεταλλαγές, κάτι τέτοιο δεν θα ήταν πιστευτό. Αναδρομικά, νιώθω πολύ χαρούμενος με αυτή την αλλαγή. Ο παραγωγός Στέφαν Σούμπερτ θυμάται: «Δεν ήταν τα γυρίσματα με χρονολογική σειρά που μας δημιούργησαν ιδιαίτερα προβλήματα. Πιο αγχωτική ήταν η ξαφνική αρρώστια των δύο βασικών ηθοποιών», κάτι που επιμήκυνε τις αρχικές 35 μέρες των γυρισμάτων σε διάρκεια τριών μηνών. Η Σιμπέλ Κεκιλί υπέφερε από σκωληκοειδίτιδα και έπρεπε να μπει στο νοσοκομείο, ενώ αρρώστησε και ο Μπιρόλ Ουνέλ. Και ενώ το συνεργεία ξεκινούσε γυρίσματα στην Τουρκία, ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράκ. «Για βδομάδες αναρωτιόμασταν αν θα εμπλεκόταν και η Τουρκία στον πόλεμο, κάτι που βεβαίως θα έθετε σε κίνδυνο την άδειά μας για γυρίσμα», λέει ο Ραλφ Σβίγκελ (παραγωγός), ενώ ο Ακίν προσθέτει: «το έργο συχνά έφτασε σε πολύ κοντινή ‘μετωπική’ σύγκρουση. Την τελευταία στιγμή όμως, όλα ήταν ΟΚ.»

Ακόμη ένα τεράστιο πρόβλημα προέκυψε λίγο πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα: Δεν επιτρεπόταν στον πρωταγωνιστή της ταινίας Μπιρόλ Ουνέλ να μπει στην Τουρκία. «Θα τον έπιαναν αμέσως αφού δεν έχει κάνει το στρατιωτικό του στην Τουρκία», εξηγεί ο Ακίν και προσθέτει: «Εμείς ήδη είχαμε σκεφτεί ένα εναλλακτικό σχέδιο – εσωτερικά γυρίσματα στο Αμβούργο, εξωτερικά γυρίσματα στην Κωνσταντινούπολη με κάποιον άλλο να τον ντουμπλάρει. Αλλά μετά, και ενώ είχαμε ξεκινήσει τα γυρίσματα, η Τουρκική κυβέρνηση ανακοίνωσε μια αλλαγή στο νόμο.» Τελικά, με τον καινούριο νόμο εντελώς φρέσκο στα κυβερνητικά βιβλία και καθυστέρηση μόλις δύο ημερών, ο Μπιρόλ έφθασε με ασφάλεια στην Κωνσταντινούπολη.

Το Χάσμα Δύο Πολιτισμών

Στο «Head On» μία νεαρή γυναίκα από την Τουρκία προσπαθεί να δραπετεύσει από την συντηρητική της οικογένεια κάνοντας λευκό γάμο. Δεδομένης της πρόσφατης δημόσιας αντιπαράθεσης στη Γερμανία σχετικά με τη μαντίλα καθώς και τις προσπάθειες των ορθόδοξων μουσουλμάνων να αποκλείσουν τις κόρες τους από τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και την κολύμβηση, η ιστορία αντικατοπτρίζει ένα θέμα τόσο καίριο όσο και εκρηκτικό.

Για να μπορέσει να απεικονίσει αυτό το Τουρκο-γερμανικό πολιτιστικό χάσμα πειστικά και χωρίς κλισέ στην οθόνη, ο σκηνοθέτης Φατίχ Ακίν επιχείρησε να προσεγγίσει την ιστορία του από τρεις οπτικές γωνίες: Τη γερμανο-γερμανική, την γερμανο-τουρκική και την τουρκική. «Προσπάθησα να δημιουργήσω μία κατά ένα βαθμό και σημεία διασταύρωσης των τριών αυτών πολύ διαφορετικών προοπτικών». Κάτι τέτοιο ήταν ιδιαίτερα σημαντικό στην απεικόνιση των παραδοσιακών γονιών. «Προφανώς και υπάρχει πολύ μεγάλος σεβασμός για την παράδοση σ’ αυτούς τους χαρακτήρες, αλλιώς η ιστορία δεν θα δούλευε», εξηγεί ο παραγωγός Στεφάν Σούμπερτ και συνοψίζει την διαδικασία σαν να «περπατάς σε τεντωμένο σκοινί αλλά πετυχημένα».

Η Μουσική

Από την πρώτη κιόλας μορφή του σεναρίου, ο Φατίχ Ακίν είχε ήδη οραματιστεί την κατηγοριοποίηση της ταινίας σε μουσικές πράξεις – ένα υφολογικό στοιχείο που υπάρχει στις κλασσικές θεατρικές τραγωδίες. Για το λόγο αυτό, επιλέχθηκε ο αθίγγανος μουσικός Σελίμ Σέσλερ και το συγκρότημά του. Τα μελαγχολικά τραγούδια, κυρίως τουρκικά παραδοσιακά τραγούδια ερμηνεύονται από την ηθοποιό και σκηνοθέτη Ιντίλ Ουνέρ.