Τί είναι αρρώστια;
Σύμφωνα με το κυρίαρχο βιοϊατρικό μοντέλο, η αρρώστια αποτελεί είτε παρεκτροπή από τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, με βάση μετρήσιμες βιολογικές παραμέτρους, είτε παρουσία καθορισμένων παθολογικών αλλοιώσεων.
Σύμφωνα με το κυρίαρχο βιοϊατρικό μοντέλο, η αρρώστια αποτελεί είτε παρεκτροπή από τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, με βάση μετρήσιμες βιολογικές παραμέτρους, είτε παρουσία καθορισμένων παθολογικών αλλοιώσεων.
Ο προσδιορισμός της γίνεται με τρία κλασικά ιατρικά κριτήρια. Το πρώτο αφορά τα υποκειμενικά ενοχλήματα του αρρώστου, το δεύτερο τον εντοπισμό μιας βλάβης (συνήθως σε επίπεδο οργάνου), και το τρίτο το σύνολο των συμπτωμάτων που συνιστούν μια αναγνωρίσιμη κλινική οντότητα.
Η ιατρογενής αυτή προσέγγιση της αρρώστιας εξελίχθηκε σε αντιστοιχία με την πορεία που ακολούθησε ο προβληματισμός για την υγεία σε όλη την ιστορική διαδρομή του Δυτικού πολιτισμού. Όπως η υγεία ταυτίστηκε με την ομαλή λειτουργία της ανθρώπινης μηχανής, έτσι και η αρρώστια αντιμετωπίστηκε ως μηχανική βλάβη, που πρέπει να διορθωθεί.
Σε αυτή την ιστορική πορεία εξέλιξης των νοσολογικών αντιλήψεων, δεσπόζουσα θέση κατείχε η διαμάχη ανάμεσα στο ολιστικό πρότυπο και το μηχανιστικό/εντοπιστικό. Το μηχανιστικό/εντοπιστικό πρότυπο αποτέλεσε τον πυρήνα του ιατροκεντρικού προβληματισμού. Αντίθετα, το ολιστικό πρότυπο αντιμετωπίζει τον άνθρωπο όχι μόνο ως «σωματικό σύστημα», αλλά ως ολότητα, με σωματικές, ψυχικές και κοινωνικές διαστάσεις.
Ενώ σύμφωνα με την πρώτη αντίληψη η αρρώστια εκφράζει την αποτυχία του ατόμου να αντιμετωπίσει έναν «εξωτερικό» συνήθως εχθρό, η ολιστική αντίληψη αντιμετωπίζει την αρρώστια ως προειδοποίηση για τη διαταραχή της αρμονικής ισορροπίας που χαρακτηρίζει την υγεία. Η αρρώστια δεν είναι κάτι «κακό» ή «απορριπτέο», αλλά «σήμα κινδύνου», που όχι μόνο προειδοποιεί αλλά και σηματοδοτεί την προσπάθεια του οργανισμού να επαναφέρει το ανθρώπινο-ολιστικό σύστημα στην αρμονική του ισορροπία.
Η ολιστική αντίληψη για την υγεία και την αρρώστια δεν διαφοροποιείται μόνο ως προς τα φιλοσοφικά και οντολογικά της προστάγματα για τη φύση του ανθρώπινου οργανισμού,έχει και άμεσες πρακτικές επιπτώσεις, ως προς το χαρακτήρα και τους προσανατολισμούς της ιατρικής επιστήμης.
Πρώτα απ’ όλα, από τη στιγμή που η αρρώστια αποτελεί διαταραχή της ανθρώπινης ολότητας, η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη σωματική ή μόνο στη ψυχική διάσταση. πρέπει να περιλαμβάνει πρακτικές που να αντιμετωπίζουν και τις τρεις διαστάσεις (σωματική, ψυχική, κοινωνική), και κυρίως τον τρόπο που αυτές αλληλεπιδρούν.
Παράλληλα, η ιατρική δεν μπορεί να είναι κατά βάση η θεραπευτική της συμπτωματολογίας της αρρώστιας, αλλά μια επιστήμη που να επιδρά και στους παράγοντες που απειλούν την αρμονική ισορροπία, δηλαδή στους παράγοντες που προκαλούν την αρρώστια. Γι’ αυτό και χρειάζεται η Πρόληψη.
Γιάννης Τούντας
Αν. Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής
Διευθυντής Ινστιτούτου Κοινωνικής
και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ)
Ανοιχτή συμβουλευτική γραμμή Πρόληψης ΙΚΠΙ: 210 7222727
health.in.gr
- ΕΕ: Βαθαίνει το μισθολογικό χάσμα – Μπορούν οι συλλογικές συμβάσεις να λειτουργήσουν ως ανάχωμα;
- Ο Άνταμ Σίλβερ αποκάλυψε ότι η Παρί Σεν Ζερμέν ετοιμάζεται για το NBA Europe
- Greece Pushes Energy Hub Role Linking Saudi Arabia to Europe
- Αιτωλοακαρνανία: Στον ανακριτή ο 44χρονος για τη δολοφονία του 50χρονου – Τι είπε στους αστυνομικούς όταν τον συνέλαβαν
- Αυστραλία: Ένας έφηβος τραυματίστηκε σοβαρά σε επίθεση καρχαρία
- Σοκ στην Μπουντεσλίγκα: Η Άιντραχτ απολύει τον Τόπμελερ!
- Αγνοούνται οκτώ ορειβάτες στον Ταΰγετο – Σε εξέλιξη επιχείρηση διάσωσης
- Γαρυφαλλιά Καληφώνη: Κανείς δεν είναι πλήρης επειδή δείχνει πλήρης στα social media
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 18.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/spenser-sembrat-i607NbWkXow-unsplash-315x220.jpg)
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και τα Don’ts της εβδομάδας [18.01 – 24.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/POSTER-copy-7-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442