Η Κομισιόν ενέκρινε τη δέσμη μέτρων της Ελλάδας για τη στήριξη των τραπεζών

93

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Τετάρτη το βράδυ ότι ενέκρινε – βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις της συνθήκης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚ)- τη δέσμη μέτρων της Ελλάδας για τη σταθεροποίηση των αγορών και των πιστωτικών ιδρυμάτων, ως απάντηση στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Η δέσμη μέτρων, σημειώνει σε ανακοίνωσή της η Επιτροπή: «θα προσφέρει στα επιλέξιμα πιστωτικά ιδρύματα νέα κεφάλαια και τίτλους ρευστοποιήσιμους έναντι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Περιλαμβάνει επίσης εγγυήσεις για τη σύναψη βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων δανείων υπό αυστηρούς όρους».

Η Επιτροπή, σημειώνει, πως έκρινε ότι τα μέτρα της Ελλάδας ανταποκρίνονται στα όσα ορίζονται σε παλαιότερη ανακοίνωσή της για τις κρατικές ενισχύσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Συγκεκριμένα, επισημαίνει η Επιτροπή, «η δέσμη μέτρων εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση σε ενισχύσεις, είναι περιορισμένου χρόνου και έκτασης, προβλέπει την καταβολή προμήθειας με βάση τα όσα ισχύουν στην αγορά, ενώ προβλέπει και κατάλληλα μέτρα για την ελαχιστοποίηση των δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού».

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς των ελληνικών ενισχύσεων αποτελεί κατάλληλο μέσο για την άρση σοβαρής διαταραχής της ελληνικής οικονομίας και ότι, συνεπώς, είναι συμβατό με τις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ.

Η αρμόδια για τον ανταγωνισμό Επιτροπος Νέλι Κρουζ είπε «όπως και με προηγούμενα καθεστώτα ενισχύσεων, μπορέσαμε να εγκρίνουμε την ελληνική δέσμη μέτρων σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα».

Ωστόσο, σημείωσε η Επίτροπος, «υπήρξαν έντονες συζητήσεις, ώστε να ευθυγραμμιστούν οι όροι της δέσμης μέτρων με το δικό μας πλαίσιο αξιολόγησης. Πρόκειται όχι μόνον για μια επιτυχία της Ελλάδος, αλλά και για μια απόδειξη του ρόλου της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, που αφορά την ισότιμη μεταχείριση σε ολόκληρη την Ευρώπη, παρά την κρίση».

Η εγκριθείσα δέσμη μέτρων για τις τράπεζες

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, μετά από προκαταρκτικές επαφές με την Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στις 14 Νοεμβρίου 2008 δέσμη μέτρων για τη σταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών. Η δέσμη περιλαμβάνει:

• καθεστώς ανακεφαλαιοποίησης βάσει του οποίου παρέχονται νέα κεφάλαια σε πιστωτικά ιδρύματα με αντάλλαγμα προνομιούχες μετοχές, ώστε να ενισχυθεί η κεφαλαιακή τους βάση για δυνητικές ζημίες.

Το κράτος θα αγοράσει προνομιούχες μετοχές, οι οποίες θεωρούνται μη βασικό πρωτοβάθμιο κεφάλαιο και οι οποίες θα φέρουν απόδοση ίση με 10%.

• καθεστώς εγγυήσεων το οποίο καλύπτει, έναντι προμήθειας, τη σύναψη νέων δανείων με διάρκεια από τρεις μήνες έως τρία έτη, το πολύ εντός εξαμήνου μετά τις 19 Νοεμβρίου 2008.

Τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης και οι διατραπεζικές καταθέσεις εξαιρούνται από το καθεστώς αυτό. Η προμήθεια ανταποκρίνεται στις συστάσεις της ΕΚΤ

• καθεστώς τίτλων του δημοσίου, βάσει του οποίου παρέχονται έναντι προμήθειας κρατικά ομόλογα σε επιλέξιμα πιστωτικά ιδρύματα προκειμένου να ενισχυθεί η πρόσβασή τους σε ρευστότητα, ιδίως έναντι της ΕΚΤ.

Τα ομόλογα παρέχονται ως δάνειο στα πιστωτικά ιδρύματα έναντι εξασφαλίσεων στις οποίες έχει επιβληθεί ένας σημαντικός συντελεστής προσαρμογής και έναντι προμήθειας παρόμοιας με εκείνην της εγγύησης.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι αφού μελέτησε την ελληνική δέσμη προτάσεων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς της αποτελεί «κατάλληλο, αναλογικό και αναγκαίο μέσο» για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη στην φερεγγυότητα των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων και να δοθεί νέα ώθηση στον διατραπεζικό δανεισμό.

Το ίδιο ισχύει και για το τρίτο μέτρο, το οποίο, όπως σημειώνει η Επιτροπή, παρέχει ρευστότητα και παράλληλα ελευθερώνει κεφάλαια, πράγμα που συμβαίνει πρώτη φορά.

Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι η ρευστότητα αυτή θα χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση στεγαστικών δανείων και δανείων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις υπό ανταγωνιστικούς όρους.

Ειδικότερα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το καθεστώς της ελληνικής δέσμης μέτρων «δεν εισάγει διακρίσεις, καθώς πρόσβαση σε αυτό έχουν όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν άδεια λειτουργίας στην Ελλάδα. Είναι περιορισμένο από άποψη χρόνου και έκτασης, καθώς προβλέπει χρονικό διάστημα υπαγωγής στα μέτρα το πολύ έξι μήνες και θέτει ανώτατα όρια για την παρεχόμενη στήριξη. Απαιτεί δε από τους δικαιούχους να καταβάλουν προμήθεια με βάση τους όρους της αγοράς. Τα μέτρα προορίζονται μόνον για υγιείς από οικονομική άποψη επιχειρήσεις. Η παροχή εγγυήσεων, κεφαλαίων και κρατικών ομολόγων θα γίνει βάσει κριτηρίων που άπτονται της φερεγγυότητας και του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας».

Επιπλέον, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι έχουν ληφθεί από ελληνικής πλευράς, διάφορα μέτρα ασφάλειας ώστε να αποφευχθεί ενδεχόμενη κατάχρηση της κρατικής στήριξης από δικαιούχους της.

Σε αυτά περιλαμβάνονται «αναπτυξιακοί περιορισμοί με βάση συγκεκριμένα μεγέθη αναφοράς» που ισχύουν για όλες τις συμμετέχουσες τράπεζες, καθώς και «όρια όσον αφορά την αμοιβή των διοικητικών στελεχών τους για όσο διάστημα λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο ενός από τα μέτρα».

Τέλος, όπως σημειώνει η Επιτροπή, «η Ελλάδα δεσμεύθηκε να κοινοποιήσει προγράμματα αναδιάρθρωσης ή εκκαθάρισης για τις επιχειρήσεις που είτε αποτύχουν στο πλαίσιο του καθεστώτος εγγυήσεων ή του καθεστώτος τίτλων είτε τύχουν στήριξης στο πλαίσιο του καθεστώτος ανακεφαλαιοποίησης».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ