Κοινή στρατηγική προς την Τεχεράνη επιδιώκουν οι ισχυροί του ΟΗΕ

28

Εκπρόσωποι των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (Κίνα, ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία, Ρωσία) και της Γερμανίας συναντώνται την Τρίτη στο Παρίσι, επιδιώκοντας να χαράξουν κοινή στρατηγική για την αντιμετώπιση της κρίσης με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η συνάντηση του Παρισιού, σε επίπεδο πολιτικών διευθυντών των υπουργείων Εξωτερικών, γίνεται ουσιαστικά για να προετοιμάσει τη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών των έξι χωρών, στις 9 Μαΐου στη Νέα Υόρκη.

Οι μεγάλες δυνάμεις βρίσκονται αντιμέτωπες με μία διπλή πρόκληση: Να κλιμακώσουν τις πιέσεις προς το Ιράν, διατηρώντας όμως και την ενότητά τους.

Η Ουάσινγκτον, το Παρίσι και το Λονδίνο συμφωνούν στην προσφυγή στο άρθρο 7 του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ, που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση απειλής κατά της ειρήνης.

Αντίθετοι σε κάθε σκέψη επιβολής κυρώσεων είναι οι Ρώσοι και οι Κινέζοι, ενώ οι Ευρωπαίοι βρίσκονται στη «μέση του δρόμου», ανάμεσα στην σκληρή στάση που θέλουν οι Αμερικανοί και στην απροθυμία κλιμάκωσης, που εκφράζουν η Μόσχα και το Πεκίνο.

Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι το κλειδί για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης είναι η Μόσχα και ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους είχε τη Δευτέρα τηλεφωνική επικοινωνία με το Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, σε μία προσπάθεια να τον πείσει για την ανάγκη λήψης σκληρών μέτρων κατά της Τεχεράνης.

Ιράν: «Μόσχα και Πεκίνο λένε όχι στις κυρώσεις»

Εντούτοις, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Μανουσέρ Μοτακί φέρεται να δήλωσε την Τρίτη ότι η Ρωσία και η Κίνα ενημέρωσαν επισήμως την Τεχεράνη ότι δεν θα υποστηρίξουν πιθανές κυρώσεις ή στρατιωτική δράση κατά του Ιράν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος.

«Αυτό που επισήμως μας έχουν πεί αυτές οι δύο χώρες και που εξέφρασαν και στις διπλωματικές συνομιλίες είναι ότι είναι αντίθετες στις κυρώσεις και στις στρατιωτικές επιθέσεις. Στην παρούσα φάση, πιστεύω ότι ούτε κυρώσεις ούτε κάτι τέτοιο θα είναι στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου Ασφαλείας» δήλωσε ο Μοτακί.

Αμετακίνητη η Τεχεράνη

Η σύνοδος των έξι είναι η πρώτη μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενεργείας (IAEA), σύμφωνα με την οποία το Ιράν δεν συνεργάζεται ούτε διακόπτει τη διαδικασία εμπλουτισμού ουρανίου.

Η Τεχεράνη παραμένει ουσιαστικά αμετακίνητη στις θέσεις της και ο γραμματέας του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, επανέλαβε ότι δεν βλέπει τους λόγους για τους οποίους η χώρα του θα πρέπει να υπακούσει.

Ο Ιρανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ, Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ, σε επιστολή του προς τον Γενικό Γραμματέα, Κόφι Ανάν, διαμαρτύρεται μάλιστα για τις «αυξανόμενες αμερικανικές απειλές» για χρήση βίας κατά του Ιράν.

Το Ιράν επιθυμεί «να επιστήσει την προσοχή σχετικά με τις ξεκάθαρες και παράνομες απειλές ανώτατων Αμερικανών αξιωματούχων που δηλώνουν ότι θα χρησιμοποιήσουν βία κατά του Ιράν» τονίζει ο Ζαρίφ στην επιστολή του με την οποία τονίζει ότι «είναι αναγκαίο ο ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας να επιδείξουν σοβαρή προσοχή στις παράνομες αυτές απειλές και να αναλάβουν ταχεία και αποφασιστική δράση».

Ο Αλί Λαριτζανί, ο βασικός διαπραγματευτής του Ιράν όσον αφορά τα πυρηνικά της Τεχεράνης, υποστήριξε την Δευτέρα ότι απαιτείται μια «νέα λύση» για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο, καθώς «το παιχνίδι έχει πλέον αλλάξει πλήρως». «Δεν μπορούμε να διατηρήσουμε τις λύσεις του παρελθόντος», πρόσθεσε μιλώντας στο CBS.

Η ρωσική «έξοδος κινδύνου»

Το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να εξετάσει την πρόταση της Μόσχας για τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ρωσικό έδαφος, σε μία προσπάθεια να αποτρέψει την έγκριση ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας που θα του επιβάλλει κυρώσεις.

«Η ρωσική πρόταση είναι στο τραπέζι», δήλωσε εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών. «Στις παρούσες συνθήκες, είναι λογικό να εξετάζουμε διάφορες λύσεις για το πότε και πού γίνεται ο εμπλουτισμός».

Πριν από λίγους μήνες, η Ρωσία πρότεινε την ίδρυση μιας κοινοπραξίας μεταξύ των δύο χωρών για τον εμπλουτισμό του ουρανίου που χρειάζεται το Ιράν ως πυρηνικό καύσιμο.

Μέχρι σήμερα, η Τεχεράνη επιμένει στην ανάπτυξη του δικού της προγράμματος, αλλά μπροστά στις πιέσεις της διεθνούς κοινότητας ενδέχεται να αναθεωρήσει τη θέση της.

Προειδοποιεί και το Ισραήλ

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, έχει εκφράσει τις ανησυχίες του για τις εξελίξεις στο Ιράν και προειδοποιεί ανοιχτά την Τεχεράνη.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού του Ισραήλ Νταν Χαλούτζ δήλωσε την Τρίτη πως η απόκτηση από το Ιράν πυρηνικών όπλων θα αποτελέσει απειλή ακόμα και για το κράτος του Ισραήλ.

«Αν το Ιράν καταφέρει να αποκτήσει ατομικά όπλα, με το σημερινό του καθεστώς, θα αποτελέσει όντως απειλή για το Ισραήλ. Το καθεστώς της Τεχεράνη τραβά το σκοινί, ελπίζω να μην διακινδυνεύσει να το σπάσει», τόνισε ο στρατηγός Χαλούτζ.

Ο ίδιος επισήμανε επίσης πως «οι Ιρανοί μας φοβούνται πολύ γιατί γνωρίζουν πως διαθέτουμε μια δύναμη κρούσης που μπορεί να στραφεί εναντίον τους». «Έχουμε λάβει υπόψη μας όλες τις πιθανότητες, αλλά είναι θέμα της διεθνούς κοινότητας να απαντήσει», πρόσθεσε.

Καταδίκη Σουηδών για κατασκοπεία

Στο μεταξύ, σε φυλάκιση τριών ετών καταδικάσθηκαν δυο Σουηδοί στο Ιράν με την κατηγορία της κατασκοπείας επειδή φωτογράφισαν στρατιωτικές εγαταστάσεις, ανακοίνωσε ο Ιρανός υπουργός Δικαιοσύνης.

Οι δυο άνδρες προσήχθησαν ενώπιον δικαστηρίου στις 22 Απριλίου στο Μπαντάρ Αμπάς του νοτίου Ιράν, επειδή, σύμφωνα με τις Αρχές, φωτογράφισαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κέντρα επικοινωνιών στο νησί Κεσμ του κόλπου.

Σύμφωνα με τη σουηδική εφημερίδα Aftonbladet, οι δυο άνδρες, ηλικίας από 30 ως 40 ετών, εργάζονταν σε εργοτάξια και είναι υπό κράτηση στο Ιράκ εδώ και ενα μήνα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό