Διπλωματική «φρενίτιδα» για την απάντηση στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

51

Σκληρό διπλωματικό «πόκερ» για τη διεθνή απάντηση έναντι της απείθαρχης Τεχεράνης. Δύο εκδοχές ψηφίσματος προωθούνται στο Συμβούλιο Ασφαλείας αναλόγως της στάσης Ρωσίας και Κίνας. Κρίσιμη συνάντηση Μπους-Μέρκελ την Τετάρτη. Ανταλλαγή απειλών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ…

Η πρώτη από τις διαδοχικές συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον πυρηνικό φάκελο του Ιράν αρχίζει στις 23:00 (ώρα Ελλάδος) της Τετάρτης με την εξέταση της επικριτικής για την Τεχεράνη έκθεσης που υπέβαλε προ ημερών ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Μοχάμεντ Ελ-Μπαραντέι.

Επίκειται «θερμό» επταήμερο έως τη συνεδρίαση που πρόκειται να λάβει χώρα την επόμενη Τρίτη στη Νέα Υόρκη, έδρα των Ηνωμένων Εθνών, μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών των πέντε μόνιμων κρατών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας και του ομολόγου τους από τη Γερμανία.

Οι προθέσεις του Βερολίνου αναμένεται να ξεκαθαρίσουν στη συνάντηση που θα έχει την Τετάρτη, η Ανγκελα Μέρκελ με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Ο.Μπους. Η Γερμανίδα καγκελάριος είχε συναντηθεί προσφάτως με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις επαφές που θα έχει στην Ουάσινγκτον, κατά τη διήμερη επίσκεψή της στις ΗΠΑ.

Διά του πρεσβευτή τους στον ΟΗΕ Τζον Μπόλτον, οι ΗΠΑ προειδοποίησαν την Τρίτη ότι θα μπορούσαν να συνεργαστούν με πρόθυμα κράτη για να τιμωρήσουν την Τεχεράνη για τις πυρηνικές φιλοδοξίες της, εφόσον δεν υπάρξει τελικώς συναίνεση στο πλαίσιο του ΟΗΕ για την επιβολή κυρώσεων κατά του Ιράν.

«Εάν για οποιονδήποτε λόγο το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν αναλάβει τις ευθύνες του, τότε νομίζω ότι θα είναι υποχρεωτικό για μας, και είμαι σίγουρος ότι θα προχωρήσουμε, ζητώντας από άλλες χώρες, ή άλλες ομάδες χωρών να επιβάλουν τις δικές τους κυρώσεις» δήλωσε ο Τζον Μπόλτον, μιλώντας σε επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Κληθείς να απαντήσει σε σκληρές ερωτήσεις από Δημοκρατικούς βουλευτές που υποστήριξαν ότι ο Τζορτζ Ο.Μπους δείχνει να έχει προαποφασίσει έναν πόλεμο με το Ιράν, ο Μπόλτον χαρακτήρισε «φαντασιώσεις» τα δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει πράκτορες στο Ιράν.

Επιδιώκεται δεσμευτικό ψήφισμα

Ηνωμένες Πολιτείες, Βρετανία και Γαλλία πιέζουν προς την κατεύθυνση ενός ψηφίσματος που θα καθιστά δεσμευτική για την Τεχεράνη την αναστολή του αμφιλεγόμενου πυρηνικού προγράμματος. Σε αυτό το πλαίσιο συνήλθαν και οι πολιτικοί διευθυντές των μόνιμων κρατών-μελών του ΣΑ και της Γερμανίας στη γαλλική πρωτεύουσα.

Αναφερόμενος στο αποτέλεσμα της συνάντησης εκπρόσωπος της γαλλικής αντιπροσωπείας δήλωσε ότι οι εκπρόσωποι των «έξι» εκτιμούν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης «δεν είναι συμβατό με τις αξιώσεις της διεθνούς κοινότητας».

Δύο εκδοχές ψηφίσματος προωθούνται στο Συμβούλιο Ασφαλείας αναλόγως της στάσης της Ρωσίας και της Κίνας. Το πρώτο και πιο ήπιο σχέδιο ψήφισματος θα δίνει διορία ενός έως τριών μηνών προς την Τεχεράνη να αναστείλει το πυρηνικό της πρόγραμμα. Εφόσον εκπνεύσει αυτή η διορία θα απαιτηθεί δεύτερο ψήφισμα για την επιβολή κυρώσεων στην Τεχεράνη.

Στο δεύτερο σχέδιο ψηφίσματος θα γίνεται χρήση του Κεφαλαίου 7 της Χάρτας του ΟΗΕ που καθιστά δεσμευτική για την Τεχεράνη την εφαρμογή του. Το Κεφάλαιο 7 ανοίγει το δρόμο για την επιβολή κυρώσεων ή ακόμη και χρήση στρατιωτικής βίας εάν διαπιστωθεί «απειλή για τη διεθνή ειρήνη και σταθερότητα», πάντως αυτό δεν γίνεται αυτόματα αλλά χρειάζονται περαιτέρω αποφάσεις.

Η Ρωσία και η Κίνα αντιδρούν σε αυτή τη φάση τουλάχιστον στη διατύπωση απειλής για την επιβολή κυρώσεων έναντι της Τεχεράνης, γεγονός που καθιστά πιθανότερη την έγκριση της πρώτης εκδοχής ψηφίσματος.

Από την πλευρά της η Τεχεράνη εμμένει στην ίδια στάση χαρακτηρίζοντας αναφαίρετο δικαίωμα την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος για ειρηνικούς σκοπούς, με τον επικεφαλής της Οργάνωσης Ατομικής Ενέργειας να δηλώνει μάλιστα πως η χώρα έχει φθάσει στο επίπεδο 4,8% στη διαδικασία εμπλουτισμού ουρανίου.

«Στόχος μας είναι το 5%, αλλά ακόμη και αυτό το επίπεδο [4,8%] θα είναι αρκετό για να παράγουμε πυρηνικό καύσιμο» δήλωσε ο Γ.Αγκαζαντέχ, διευκρινίζοντας ότι δεν υπάρχει πρόθεση αύξησης του επιπέδου εμπλουτισμού ουρανίου άνω του 5%.

Ανταλλάσσουν απειλές Ισραήλ και Ιράν

Εν τω μεταξύ, στο «μέτωπο» Ιράν-Ισραήλ ανεβαίνει το «θερμόμετρο» με ανταλλαγές απειλών. Ανώτατος διοικητής της επίλεκτης μονάδας των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι το Ισραήλ θα είναι ο πρώτος στόχος του Ιράν εφόσον οι ΗΠΑ αποφασίσουν «να παίξουν τον κακό» επιτιθέμενοι στη χώρα.

Από πλευράς του, ο επικεφαλής του ισραηλινού στρατού, αντιστράτηγος Νταν Χαλούτζ, τόνισε ότι η διεθνής κοινότητα έχει τη στρατιωτική ισχύ για να εμποδίσει το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικό όπλο. Ερωτηθείς εάν το Ισραήλ θα είχε ανάμειξη σε μία τέτοια στρατιωτική επιχείρηση ο Χαλούτζ απάντησε: «Είμαστε κομμάτι του κόσμου».

Σε πολιτικό επίπεδο, ο Ισραηλινός πρόεδρος Μοσέ Κατσάβ επισήμανε ότι το Ιράν δεν αποτελεί κίνδυνο μόνον για το Ισραήλ, αλλά και για τις αραβικές χώρες και τις ευρωπαϊκές χώρες.

«Γιατί το Ιράν έχει ανάγκη να επαναλαμβάνει και να δημοσιεύει δηλώσεις που συνιστούν απειλή για το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ;» διερωτήθηκε ο Κατσάβ αναφερόμενος προφανώς στη δήλωση Αχμαντινετζάντ ότι «πρέπει να σβηστεί από το διεθνή χάρτη το Ισραήλ».

Σε σχετικές δηλώσεις προέβη και ο βετεράνος Ισραηλινός πολιτικός Σιμόν Πέρες, καλώντας την Τεχεράνη να τερματίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα. «Θυμηθείτε ότι το Ισραήλ είναι εξαιρετικά ισχυρό και ξέρει πως να υπερασπίσει τον αυτό του» προειδοποίησε ο Ισραηλινός πρώην πρωθυπουργός.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press