Σκληρό «πόκερ» στα Ηνωμένα Έθνη για την απάντηση στην απείθαρχη Τεχεράνη

51

Αρνητική για το καθεστώς Αχμαντινετζάντ η έκθεση του γενικού διευθυντή της ΙΑΕΑ στην οποία τονίζεται ότι το Ιράν συνεχίζει τον εμπλουτισμό ουρανίου αψηφώντας τη διεθνή κοινότητα. Η πρώτη διορία του Συμβουλίου Ασφαλείας αποτελεί πλέον παρελθόν· διπλωματική «φρενίτιδα» με την απειλή των κυρώσεων να αιωρείται. Απουσία κοινής ευρωπαϊκής θέσης…

Στην καθοριστικής σημασίας έκθεση του γενικού διευθυντή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) Μοχάμεντ Ελ-Μπαραντέι επισημαίνεται ότι το Ιράν έχει προβεί επιτυχώς σε εμπλουτισμό ουρανίου και συνεχίζει τις σχετιζόμενες δραστηριότητες, αψηφώντας το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Στην αναφορά Ελ-Μπαραντέι σημειώνεται πως το Ιράν δεν συνεργάζεται πλήρως με τους επιθεωρητές της ΙΑΕΑ για να προσδιοριστεί το κατά πόσο το πυρηνικό πρόγραμμά του έχει ειρηνικό ή στρατιωτικό σκοπό. Επιπλέον, η Υπηρεσία δεν αποκλείει την πιθανότητα η Ισλαμική Δημοκρατία να έχει λάβει πλουτώνιο από το εξωτερικό.

Συγκεκριμένα, ως προς τον εμπλουτισμό ουρανίου η ΙΑΕΑ εκτιμά με βάση τις πρώτες αναλύσεις δειγμάτων ότι ευσταθεί ο ισχυρισμός του Ιράν ότι έχει εμπλουτίσει μικρές ποσότητες ουρανίου σε επίπεδο 3,6% -το ουράνιο για πυρηνικά όπλα εμπλουτίζεται σε επίπεδο άνω του 90%.

Αντιδρώντας στη δημοσιοποίηση της έκθεσης ο αναπληρωτής πρόεδρος της Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας του Ιράν δήλωσε ότι «δεν περιέχει αρνητικά σημεία» και ότι η Τεχεράνη προτίθεται να απαντήσει στα εκκρεμή ερωτήματα σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Σημείωσε ότι η ΙΑΕΑ έχει την ικανότητα να εξετάσει τον ιρανικό πυρηνικό φάκελο και προσέθεσε αναφερόμενος στην παραπομπή του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας πως «ο δρόμος που μερικές χώρες θέλουν να ακολουθήσουν είναι ένας κακός δρόμος».

Από πλευράς ΗΠΑ, ο Τζορτζ Ο.Μπους δήλωσε μετά την υποβολή της έκθεσης ότι επιθυμεί να επιλυθεί το πρόβλημα διά της διπλωματικής οδού. Η δήλωση Μπους εντάσσεται ως φαίνεται στην τακτική του …καρότου και μαστιγίου που έχουν επιλέξει οι ΗΠΑ, όπως διεφάνη και από τη στάση που τήρησε η Κοντολίζα Ράις στη σύνοδο των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ στη Σόφια.

«Η διπλωματική διαδικασία μόλις άρχισε. Δηλώνω στον αμερικανικό λαό ότι η διπλωματία ήταν η πρώτη μου επιλογή και θα πρέπει να είναι η πρώτη επιλογή κάθε προέδρου» είπε για να συμπληρώσει πως «υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ του Ιράκ και του Ιράν».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι όλος ο κόσμος είναι ενωμένος και ανησυχεί. «Η αδιαλλαξία που επιδεικνύει η Τεχεράνη στο ζήτημα των πυρηνικών δεν θα γίνει ανεκτή. Είναι πολύ σημαντικό για τους Ιρανούς να αντιληφθούν ότι κοινή επιθυμία πολλών χωρών του κόσμου είναι να τους πείσουμε, να τους πείσουμε ειρηνικά, ότι πρέπει να εγκαταλείψουν τις εξοπλιστικές φιλοδοξίες τους».

Διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει να διαβουλεύεται με τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών επί της κατάστασης και επανέλαβε ότι «κοινή επιθυμία» όλου του κόσμου είναι να επιλυθεί με ειρηνικά μέσα η κρίση που έχει προκύψει με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Από την πλευρά της Ευρώπης, η Γαλλία επέμεινε πως η κρίση με το Ιράν πρέπει να επιλυθεί διπλωματικά. Ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Φιλίπ Ντουστ-Μπλαζί ανέφερε πως η κατάσταση είναι ανησυχητική για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα, όμως τόνισε πως «συνεχίζουμε να λέμε στο Ιράν ότι η πόρτα των διαπραγματεύσεων δεν έχει κλείσει».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Φρανκ Βάλτερ-Στάινμαγερ, λέγοντας πως η γερμανική κυβέρνηση επιμένει ότι μόνο μέσω της διπλωματίας μπορεί να επιλυθεί η διαμάχη με το Ιράν.

Ο πρεσβευτής της Κίνας στον ΟΗΕ τόνισε ότι σχεδόν όλα τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας επιθυμούν μία διπλωματική λύση στην κρίση με το Ιράν. «Υπάρχουν πολλά προβλήματα στην περιοχή και δεν πρέπει να κάνουμε τίποτε που θα έκανε την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη» δήλωσε ο Γουάνγκ Γκουάνγκα.

Η Κίνα και η Ρωσία -αμφότερες μόνιμα κράτη μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας με δικαίωμα βέτο- απορρίπτουν λόγω των στενών σχέσεων που διατηρούν με το Ιράν το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων ως μέσο πίεσης για την αναστολή των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Τα επόμενα βήματα

Η Βρετανία ξεκαθάρισε πως θα ζητήσει από το Συμβούλιο Ασφαλείας να εντείνει τις πιέσεις προς την Τεχεράνη δεδομένης της εκπνοής του τελεσιγράφου της 28ης Απριλίου. «Θα ζητούσουμε να ενταθούν οι πιέσεις, ώστε η διεθνής κοινότητα να είναι σίγουρη πως το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν αποτελεί απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια» δήλωσε ο Βρετανός ΥΠΕΞ Τζακ Στρο.

Ο Βρετανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Έμιρ Τζόουνς Πάρι ανέφερε ότι Λονδίνο, Παρίσι και Βερολίνο διαπραγματεύονται ένα σχέδο απόφασης-απάντηση στην άρνηση του Ιράν να συμμορφωθεί. Ο ίδιος εκτίμησε ότι το σχέδιο ψηφίσματος -στη βάση του Κεφαλαίου 7 της Χάρτας του ΟΗΕ, που επιτρέπει σε στρατιωτική δύναμη να υποστηρίξει τη θέληση του ΣΑ- θα είναι έτοιμο την προσεχή εβδομάδα.

Οι τρεις χώρες βρίσκονται σε διαρκείς διαβουλεύσεις με τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Τζον Μπόλτον, ο οποίος έχει ήδη δηλώσει πως πρόκειται να κατατεθεί ψήφισμα, με το οποίο θα ζητείται η πλήρης συμμόρφωση της Τεχεράνης. Η απόφαση δεν θα καλεί στην άμεση επιβολή κυρώσεων, αλλά όπως προαναφέρθηκε θα επικαλείται το Κεφάλαιο 7 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

«Το πρώτο ψήφισμα θα είναι απλό και ξεκάθαρο, θα καθιστά δεσμευτικά τα αιτήματα που διατύπωσε τον περασμένο μήνα το ΣΑ για την αναστολή του εμπλουτισμού και την πλήρη συνεργασία με τους επιθεωρητές της ΙΑΕΑ. Θα δώσουμε στο Ιράν λίγο χρόνο να συμμορφωθεί, εάν αυτό δεν συμβεί θα εξετάσουμε τα επόμενα βήματα, πιθανότητα στοχευμένες κυρώσεις» επισήμανε.

Αν και ο Τζον Μπόλτον δεν προέβη σε διευκρινίσεις, το Associated Press σημειώνει πως οι κυρώσεις πιθανότητα δεν θα στοχεύουν άμεσα κατά της πετρελαϊκής βιομηχανίας του Ιράν. Ενδέχεται να περιλαμβάνονται μέτρα όπως το «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων της Τεχεράνης στο εξωτερικό και η απαγόρευση των ταξιδιών ανώτατων αξιωματούχων στο εξωτερικό.

Την ερχόμενη Τρίτη πραγματοποιείται στο Παρίσι συνάντηση των πολιτικών διευθυντών των υπουργείων Εξωτερικών των πέντε μόνιμων κρατών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Γερμανίας προκειμένου να εξετάσουν την κατάσταση μετά την άρνηση της Τεχεράνης να συμμορφωθεί με τις διεθνείς αξιώσεις.

Η αμερικανική διπλωματία προωθεί για τις 9 Μαΐου σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών των πέντε μόνιμων κρατών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία και Γαλλία) και της Γερμανίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press