Η σχεδόν μυθιστορηματική ζωή του ηγέτη των Παλαιστινίων

30

Ο Γιασέρ Αραφάτ με τη σχεδόν μυθιστορηματική ζωή υπήρξε επί δεκαετίες σύμβολο για έναν ολόκληρο λαό. Γεννήθηκε στις 4 Αυγούστου 1929, ενώ για τον τόπο γέννησής του ερίζουν η Ιερουσαλήμ και η Λωρίδα της Γάζας…

Σύμφωνα με κάποιους βιογράφους του, ο Αραφάτ -το πραγματικό όνομα του οποίου είναι Μοχάμεντ Αμπντέλ-Ραούφ Αραφάτ- από τα νεανικά του χρόνια υπήρξε εργασιομανής, παθιασμένος με την ιδέα της εθνικής αποκατάστασης και πάντα πετύχαινε το στόχο του με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ο πατέρας του ήταν επιτυχημένος και ευκατάστατος έμπορος, ενώ η μητέρα του πέθανε όταν ο ίδιος ήταν τεσσάρων ετών. Στην ευαίσθητη εκείνη ηλικία ο πατέρας του τον έστειλε σε ένα θείο του στην Ιερουσαλήμ, που τότε ήταν υπό βρετανική κυριαρχία με εντολή της Κοινωνίας των Εθνών.

Από νέος στον παλαιστινιακό αγώνα

Από νεαρός συμμετείχε σε εκδηλώσεις εναντίον της έλευσης Εβραίων προσφύγων στην Παλαιστίνη και άρχισε να συνειδητοποιείται πολιτικά. Στην εφηβεία του, έφυγε για να σπουδάσει πολιτικός μηχανικός στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου, το οποίο τότε ονομαζόταν Πανεπιστήμιο Βασιλιάς Φαούντ. Παράλληλα, άρχισε να μελετά εβραϊκά θέματα και έργα σιωνιστών πολιτικών και να δραστηριοποιείται προετοιμάζοντας τη σύγκρουση με τους Εβραίους.

Όταν ξέσπασε ο αραβοϊσραηλινός πόλεμος του 1948, ο Αραφάτ πέρασε κρυφά τα σύνορα του Ισραήλ για να συμμετάσχει σε αυτόν.

Ο ίδιος υποστηρίζει, όμως, ότι Αραβες στρατιώτες τον αφόπλισαν και τον έστειλαν πίσω στην Αίγυπτο, καθώς δεν επιθυμούσαν τη βοήθεια αδέσποτων Παλαιστινίων. Μετά την αραβική ήττα και την τραγική κατάληξη του πολέμου που άφησε 750.000 Παλαιστινίους απάτριδες, ο Αραφάτ εντάχθηκε στις τάξεις του αιγυπτιακού στρατού και συμμετείχε στις μάχες του Σουέζ.

Την ίδια περίοδο ολοκλήρωσε και τις πανεπιστημιακές σπουδές.

Η γέννηση και η δράση της PLO

Με την αποστράτευσή του, πήγε στο Κουβέιτ όπου εργάστηκε ως μηχανικός. Παράλληλα, μαζί με άλλους Παλαιστίνιους δημιούργησε την οργάνωση Αλ Φατάχ, η οποία το 1964 εντάχθηκε στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Γιασέρ Αραφάτ αναδέιχθηκε σε αδιαμφισβήτητο ηγέτη της Οργάνωσης, ενώ το 1974 το σύνολο των ηγετών του αραβικού κόσμου αναγνώρισε την PLO ως τη μόνη Οργάνωση που αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα των Παλαιστινίων. Μάλιστα το 1976, η PLO έγινε αποδεκτή από τον Αραβικό Σύνδεσμο.

Υπό την ηγεσία του Αραφάτ, η PLO ξεκίνησε τον ένοπλο αγώνα, άρχισε να κάνει αεροπειρατείες και εντυπωσιακές τρομοκρατικές ενέργειες. Τα μάτια του κόσμου στράφηκαν πάνω στην οργάνωση και ο Αραφάτ έγινε ο υπ αριθμόν 1 καταζητούμενος τρομοκράτης από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τη Δύση. Ως στρατιωτικός ηγέτης, ο Γιασέρ Αραφάτ επέδειξε προσωπική ανδρεία και ριψοκίνδυνο πνεύμα.

Η PLO άρχισε να γίνεται πολύ ισχυρή μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών του 1967, κυρίως στις τάξεις των Παλαιστινίων της Ιορδανίας. Ωστόσο, μετά τις εμφύλιες συρράξεις που ξέσπασαν στο Χασεμιτικό Βασίλειο το 1970, ο βασιλιάς Χουσεΐν αποφάσισε να ξεριζώσει το πρόβλημα από τη χώρα του. Διωγμένη από την Ιορδανία, η ΟΑΠ εγκατέστησε το αρχηγείο της στο Λίβανο, από όπου και συνέχισε τις επιθέσεις της στο Ισραήλ και στο εξωτερικό.

Αναγνώριση του Ισραήλ

Η PLO έπαιξε σημαντικό ρόλο στον εμφύλιο πόλεμο του Λιβάνου , στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Το Σεπτέμβριο του 1982, οι Αμερικανοί ήλθαν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με την Οργάνωση του Αραφάτ, με αποτέλεσμα τα περισσότερα στελέχη της -μεταξύ αυτών και ο ίδιος ο Παλαιστίνιος ηγέτης- κατέφυγαν στην Τυνησία (ο Αραφάτ έζησε εκεί μέχρι το 1993).

Στις 5 Νοεμβρίου 1988, η PLO ανακήρυξε την ανεξαρτησία του Παλαιστινιακού κράτους, διεκδικώντας το σύνολο των κατεχομένων από το Ισραήλ παλαιστινιακών εδαφών.

Στις 13 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, ο Αραφάτ αποδέχθηκε το ψήφισμα 242 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ υποσχόμενος μελλοντική αναγνώριση του Ισραήλ, ενώ καταδίκασε κάθε μορφή τρομοκρατίας. Η κίνηση αυτή του Παλαιστίνιου ηγέτη θεωρήθηκε ως σημαντική στροφή στην «εξωτερική πολιτική» της PLO, η οποία εγκατέλειψε πλέον της καταστροφής του Ισραήλ, αποδεχόμενος την ιδέα δύο ξεχωριστών κρατών.

Το 1990, ο Αραφάτ παντρεύτηκε την Σούχα Ταουίλ, μια Παλαιστίνια Καθολική, η οποία εργαζόταν στα γραφεία της PLO στην Τύνιδα.

Από το Όσλο στην Ιντιφάντα

Το 1991, Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι κάθησαν για πρώτη φορά στο ίδιο τραπέζι προκειμένου να συζητήσουν την ειρήνη. Η περίφημη Διάσκεψη της Μαδρίτης έγινε υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, της τότε ΕΣΣΔ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το 1993 υπογράφει με τον Γιτζχάκ Ράμπιν τις συμφωνίες ειρήνης του Όσλο, με τις οποίες ορίζεται το πλαίσιο για τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τα Κατεχόμενα και την ίδρυση της Παλαιστινιακής Αρχής. Για τις κοινές τους αυτές προσπάθειες ο Ράμπιν, ο Αραφάτ και ο Σιμόν Πέρες τιμώνται με το Νόμπελ Ειρήνης. Ωστόσο, η δολοφονία του Ράμπιν, το 1995, έφερε στην εξουσία το Λικούντ του «σκληρού» Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Παρά το γεγονός ότι το 1998 υπέγραψε συμφωνία με τον Νετανιάχου για την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Δυτική Όχθη, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ «πάγωσε» την εφαρμογή της, θεωρώντας ότι ο Αραφάτ δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια.

Ελπίδες συνεννόησης διαφάνηκαν το διάστημα που στην εξουσία βρέθηκαν και πάλι οι Εργατικοί υπό τον Εχούντ Μπαράκ, ωστόσο, η επίσκεψη του Αριέλ Σαρόν –τότε στην αντιπολίτευση ως αρχηγός του Λικούντ- στο Όρος του Ναού (Χαράμ αλ-Σαρίφ για τους μουσουλμάνους), στην ιερή για τους μουσουλμάνους περιοχή της ανατολικής Ιερουσαλήμ, τίναξε την οποία προσπάθεια συνεννόησης στον αέρα…

Μετά την εκλογή του Αριέλ Σαρόν στην πρωθυπουργία, το 2001, ο Αραφάτ βρέθηκε αποκλεισμένος στο αρχηγείο του στη Ραμάλα, με την Ιντιφάντα -την παλαιστιναική εξέγερση- να λαμβάνει ανεξέλγκτες διαστάσεις. Για τη νέα κυβέρνηση, ήταν αναξιόπιστος συνομιλητής και ηθικός αυτουργός των επιθέσεων αυτοκτονίας στο έδαφος του Ισραήλ, αφού δεν έκανε τίποτα για να τις αποτρέψει.

Η άγνωστη επόμενη ημέρα…

Πολλοί καταλογίζουν στον Αραφάτ τον απολυταρχικό και συχνά δικτατορικό τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τις εθνικές υποθέσεις. Σημειώνεται ότι ο ίδιος ουδέποτε μίλησε για διάδοχο.

Ένα από τα δραματικότερα λάθη τακτικής που καταλογίζονται στον Παλαιστίνιο ηγέτη -το μέχρι τέλους πλήρωσε ακριβά- ήταν η υποστήριξή του στον Σαντάμ Χουσεΐν, όταν εισέβαλε στο Κουβέιτ, το 1990. Εξαιτίας αυτής της στάσης του, ο Γιασέρ Αραφάτ έχασε τον πακτωλό των χρηματοδοτήσεων που προέρχονταν από τα αραβικά κράτη του Κόλπου, με αποτέλεσμα μετά την ιρακινή ήττα η PLO να βρεθεί στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης και να μείνει χωρίς φίλους.

Ο Παλαιστίνιος γηραιός ηγέτης με τη χαρακτηριστική φατίγια πάντα στο κεφάλι του ήταν επί δεκαετίες το σήμα κατατεθέν του αγώνα για ένα ανεξάρτητο κράτος και μια αναγνωρισμένη πατρίδα. Αυτός ο «μετρ» της σκληρής διαπραγμάτευσης ήταν παράλληλα και ο απόλυτος άρχων στην παλαιστινιακή πυραμίδα της εξουσίας, μέχρι που επιδεινώθηκε η κατάσταση της υγείας του και ένοπλες παλαιστινιακές ομάδες άρχισαν να ερίζουν για την εξουσία.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ