Ο νέος ηγέτης και η εφιαλτική προοπτική συμμαχίας της Χαμάς με την Αλ Κάιντα

51

Μετά τη δολοφονία του σεΐχη Αχμέντ Γιασίν, η εξτρεμιστική οργάνωση Χαμάς αντιμετωπίζει δύο διλήμματα: πώς να αντικαταστήσει έναν πνευματικό και στρατηγικό ηγέτη και πώς να εκδικηθεί για το φόνο. Η ανάλυση της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz…

Οι Παλαιστίνιοι θεωρούν τη Χαμάς μια εθνική οργάνωση, που τον τελευταίο ιδιαίτερα χρόνο συνέβαλε αποφασιστικά στον αγώνα κατά του Ισραήλ. Με την έννοια αυτή, η Χαμάς δεν είναι απλώς μια θρησκευτική υπερεθνικιστική οργάνωση, όπως η Μουσουλμανική Αδελφότητα, που αποσκοπεί στην εγκαθίδρυση ενός ισλαμικού κράτους, όπου αυτό είναι δυνατό.

Είναι μια οργάνωση ταγμένη και στην καθημερινή μάχη στα παλαιστινιακά εδάφη. Αυτή η εδαφική της εξάρτηση την έχει ως τώρα διαχωρίσει από άλλες υπερεθνικές οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα και της έχει προσδώσει χαρακτηριστικά ανάλογο με αυτό της Χεζμπολάχ στο Λίβανο.

Να γιατί είναι τόσο δύσκολο να βρεθεί ένας διάδοχος του Γιασίν. Οι θρησκευτικές του απόψεις, γράφει ο Ζβι Μπαρέλ στο σημερινό φύλλο της Haaretz ακολουθούνταν από τα στελέχη της Χαμάς επειδή βασίζονταν στις τοπικές συνθήκες. Οι ανώτατοι αξιωματούχοι του περιβάλλοντός του, όπως ο Αμπντέλ Αζίζ αλ Ραντίσι ή ο Μαχμούντ αλ Ζαχάρ, δεν έχουν το θρησκευτικό κύρος που είχε ο Γιασίν. Και η Χαμάς δεν διαθέτει στο Λίβανο ή στη Συρία έναν ηγέτη με το ανάστημα του δολοφονημένου σεΐχη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η οργάνωση στερείται της επιχειρησιακής διοίκησης που χρειάζεται για την οργάνωση και την εκτέλεση τρομοκρατικών επιθέσεων. Δεν έχουν υποστεί πλήγματα ούτε η στρατιωτική της πτέρυγα, οι Ταξιαρχίες Εζεντίν αλ-Κασάμ, ούτε το πολιτικό της γραφείο. Οι πολιτικές της επαφές, για παράδειγμα με την Αίγυπτο, θα συνεχιστούν.

Ο κίνδυνος όμως είναι μήπως η οργάνωση διασπαστεί, όπως συνέβη με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα στην Αίγυπτο ή με την Τζιχάντ στην Αλγερία. Ορισμένες από τις ομάδες που θα προκύψουν τότε μπορεί να συμμαχήσουν με την Αλ Κάιντα, δημιουργώντας δικές τους ιδεολογίες που δεν θα λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές συνθήκες.

Οι παλαιστινιακές οργανώσεις έχουν μέχρι τώρα πάρει τις αποστάσεις τους από την Αλ Κάιντα. Ο Αμπντέλ Αζίζ αλ Ραντίσι, όμως, προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι η Χαμάς άνοιξε ειδικό λογαριασμό με το Ισραήλ, αποκαλώντας τη δολοφονία του Γιασίν κήρυξη πολέμου κατά του Ισλάμ. Πολλοί φοβούνται τώρα ότι η Χαμάς θα αλλάξει στρατηγική και θα ξεκινήσει επιχειρήσεις έξω από τη χώρα, πλήττοντας ισραηλινούς, εβραϊκούς ή αμερικανικούς στόχους στο εξωτερικό.

Το δίλημμα που αντιμετωπίζει είναι αν θα γίνει μέρος μιας παγκόσμιας οργάνωσης, κάτι που ως τώρα είχε αποφύγει. Η απάντηση εξαρτάται από την αξιολόγηση που θα κάνει η Χαμάς για μια τέτοια επιλογή. Η οργάνωση θα πρέπει επίσης να σκεφτεί αν, στην περίπτωση που προβεί σε διεθνή αντίποινα για το θάνατο του Γιασίν, είναι έτοιμη να θέσει σε κίνδυνο τη θέση της στη Συρία και σε άλλες χώρες.

Τι επιδιώκει ο Σαρόν;

Και ο Σαρόν; Τι επιδιώκει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός διατάζοντας τη δολοφονία του πιο δημοφιλούς ηγέτη στα παλαιστινιακά εδάφη; Όπως γράφει ο Ακίβα Ελντάρ στη Haaretz ο Σαρόν θα έπρεπε να γνωρίζει ότι έχουν παρέλθει οι ημέρες που η υποχρεωτική απομάκρυνση του ηγέτη μιας εξτρεμιστικής ισλαμικής οργάνωσης επιδοκιμάζεται από τους ηγέτες των μετριοπαθών κοσμικών οργανώσεων.

Ο τρόπος με τον οποίο ο Σαρόν αντιμετώπισε τον Παλαιστίνιο πρώην πρωθυπουργό Μαχμούντ Αμπάς, ο οποίος είχε επιβληθεί στον Αραφάτ, επιβεβαίωσε τις υποψίες πολλών ρεαλιστών Παλαιστινίων ότι η ισραηλινή κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για ένα μετριοπαθή εταίρο με τον οποίο θα υπογράψει μια λύση.

Το μονομερές σχέδιο για την αποχώρηση από τη Γάζα, που μαγειρεύτηκε στην κουζίνα του Σαρόν και του Μπους, έπεισε τον Αραφάτ ότι πρέπει να ξεχάσει τον «οδικό χάρτη» και τον έστειλε στο κρεβάτι του Γιασίν. Ο Σαρόν δεν έκανε καμιά προσπάθεια να τους χωρίσει. Και τη Δευτέρα, ο Αραφάτ αποκάλεσε τον Γιασίν «μάρτυρα του τζιχάντ».

Με τη δολοφονία του Γιασίν, ο Σαρόν πέτυχε με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Εξοντώνοντας το μισητό εχθρό του, πέταξε από πάνω του την εικόνα του ηττημένου και ξανάγινε ο «Αρίκ, βασιλιάς του Ισραήλ». Φέρνοντας ακόμα πιο κοντά τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τη Φάταχ, αποδεικνύει στην κοινή γνώμη του Ισραήλ ότι δεν υπάρχει κανείς στα παλαιστινιακά εδάφη με τον οποίο να μπορεί να συζητήσει κάποιες επώδυνες παραχωρήσεις.

Για τους Ισραηλινούς, ο Γιασίν ήταν ένας φανατικός που δεν ήθελε παρά τον πόλεμο, ένας συνδυασμός ανάμεσα στον Οσάμα μπιν Λάντεν και τον Σαντάμ Χουσεΐν. Το κύμα των διεθνών αντιδράσεων για την εκτέλεσή του έδειξε ότι στην πραγματικότητα υπήρχε διαφορά ανάμεσα στο σεΐχη και τους άλλους δύο. Ο Γιασίν απέρριπτε την άσκηση βίας από μουσουλμάνους σε ξένη γη, ακόμη και στις μισητές Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον τελευταίο χρόνο, ζητούσε την κατάπαυση του πυρός και την προσωρινή αναγνώριση του Ισραήλ στα σύνορα του 1967. Σύμφωνα με τον Μεναχέμ Φόρμαν, έναν έποικο ραββίνο από την Τεκοά που είχε συναντηθεί πολλές φορές με τον Γιασίν, οι πιθανότητες να επιτευχθεί ειρήνη μέσω του Γιασίν ήταν μεγαλύτερες από τις πιθανότητες ειρήνευσης μέσω της ΟΑΠ. «Η δολοφονία του Γιασίν», είπε, «είναι άλλη μια πράξη απελπισίας, όπως και το σχέδιο του Σαρόν για αποχώρηση από τη Γάζα».

ΑΠΕ