Φαντασία 2000

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ:
Roy Edward Disney
ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΣ:
Pixote Hunt Hendel Butoy Eric Goldberg Francis Glebas Ga’tan Brizzi Paul Brizzi
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ:
Donald W. Ernst
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ:
James Levine
(The Chicago Symphony Orchestra)
“The Sorcerer’s Apprentice”
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ:
Leopold Stokowski
ΜΟΝΤΑΖ:
Jessica Ambinder Rojas Lois Freeman-Fox A.C.E.“Symphony No.5”
Συνθέτης: Ludwig Van Beethoven
Σκηνοθέτης: Pixote Hunt
Οικοδεσπότης: Steve Martin

“Pines of Rome”
Συνθέτης: Ottorino Respighi
Σκηνοθέτης: Hendel Butoy
Οικοδεσπότης: Itzhak Perlman

“Rhapsody In Blue”
Συνθέτης: George Gershwin
Σκηνοθέτης: Eric Goldberg
Οικοδεσπότης: Quinsy Jones

“Piano Concerto No.2, Allegro, Opus 102”
Συνθέτης: Dmitri Shostakovich
Σκηνοθέτης: Hendel Butoy
Οικοδεσπότης: Bette Midler

“Carnival of the Animals (Le Carnaval des Animaux), Finale”
Συνθέτης: Camille Saint-Sa’ns
Σκηνοθέτης: Eric Goldberg
Οικοδεσπότης: James Earl Jones

“The Sorcerer’s Apprentice”
Συνθέτης: Paul Dukas
Σκηνοθέτης: James Algar
Οικοδεσπότης: Penn & Teller

“Pomp and Circumstance – Marches 1, 2, 3, and 4”
Συνθέτης: Sir Edward Elgar
Σκηνοθέτης: Francis Glebas
Οικοδεσπότης: James Levine

“Firebird Suite – 1919 Version”
Συνθέτης: Igor Stravinsky
Σκηνοθέτης: Ga’tan Brizzi and Paul Brizzi
Οικοδεσπότης: Αngela Lansbury

Η νέα ταινία-κοντσέρτο της Ντίσνεϊ προετοιμαζόταν επί σειρά ετών από τον ανιψιό του Γουόλτ Ντίσνεϊ, το Ρόι, που θέλησε να υλοποιήσει την πρόθεση του θείου του, για μια σειρά από συνέχειες της κλασικής Φαντασίας του 1940. Ο στόχος ήταν να απευθυνθούν σε ένα μέσου γούστου ακροατήριο (δηλ. ούτε σε φανατικούς της κλασικής μουσικής, ούτε σε ακραιφνείς θιασώτες των καρτούν), εισάγοντάς τους με βολικό τρόπο στην ομορφιά των δύο “αντιδιαμετρικών” αυτών μορφών τέχνης: της υψηλής και της λαϊκής.
Η “Φαντασία 2000” είναι ένας ψηφιακός πλέον συνδυασμός μουσικής και κινουμένων σχεδίων, που εικονογραφεί μέρη από γνωστές συνθέσεις- είτε λίγο, πολύ αφαιρετικά και ελεύθερα είτε δημιουργώντας μια ταιριαστή ιστορία.
Το φιλμ αποδείχθηκε πάντως κατώτερο των προσδοκιών μας. Η πολιτική της εταιρείας να εμπορεύεται νοσταλγία μπορεί να είναι μονόδρομος στην εποχή των pokemon και των manga, αλλά περιορίζει αισθητά την ευρηματικότητα και τη φρεσκάδα των σχεδιαστών.
Σε αντίθεση με τη Φαντασία του 1940, αυτήν τη φορά τα καρτούν δεν στάθηκαν αντάξια της ηχητικής μπάντας. Και σε τελευταία ανάλυση το επιχείρημα ότι “…εισάγει τα μικρά παιδιά στην κλασική μουσική” δεν αποτελεί επαρκή συνθήκη ύπαρξης, μιας παραγωγής διαφημισμένης με τόσες τυμπανοκρουσίες.

ΤΑ ΜΕΡΗ

Πέμπτη Συμφωνία (Μπετόβεν)
Ενα κατεξοχήν δραματικό (“Το πεπρωμένο χτυπάει την πόρτα”) και οικείο κομμάτι, αποδόθηκε με αφηρημένη -περισσότερο διακοσμητική- τεχνοτροπία, δίκην εισαγωγής όπερας. Δεν πιστεύουμε πως ταίριαζε στην 5η -τα τα τα ταααα- μια τέτοια προσέγγιση: πολύ καλύτερα θα ήταν αν είχε δραματοποιηθεί αφηγηματικά.

Τα πεύκα της Ρώμης (Ρεσπίγκι)
Ξεκινά σαν ιστορία ενός παρ’ ολίγον χαμένου μωρού κήτους, για να καταλήξει σε επική αστρική πτήση κοπαδιού φαλαινών. Προφανώς γυρίστηκε για να εντυπωσιάσει το κοινό των IMAX κινηματογράφων, αλλά το τελευταίο μέρος είναι υπερβολικό ως σύλληψη και μάλλον βαρετό.

Rhapsody In Blue (Γκέρσουιν)
Η κορυφαία σεκάνς της ταινίας, βασισμένη στο στιλ του μεγάλου σχεδιαστή Αλ Χίρσφελντ. Ενα έξοχο “καστ” από καρικατούρες κατοίκων του Μανχάταν στα 1930, ανάμεσα στην εποχή της τζαζ και την οικονομική κρίση, συνθέτει με την υπερκινητικότητά του τον ξέφρενο ρυθμό της πόλης.

Δεύτερο κοντσέρτο για πιάνο (Σοστάκοβιτς)
Εικονογράφηση του Μολυβένιου Στρατιώτη του Αντερσεν. Γενναίο στρατιωτάκι σώζει την αγαπημένη του μπαλαρίνα από τον κακό γελωτοποιό του μαγικού κουτιού. Αρκετά καλή η σκηνοθεσία του Χέντελ Μπιούτοϊ, απλώς χαριτωμένο το συνολικό αποτέλεσμα.

Το καρναβάλι των ζώων (Σαιν-Σανς)
Ροζ φλαμίνγκο δοκιμάζουν την αεροδυναμική του γιο-γιο. Πλησιάζει τα Silly Symphonies του ’30. Ο,τι ακριβώς φαντάζεστε, ούτε καλύτερο ούτε χειρότερο.

Ο μαθητευόμενος μάγος (Ντικά)
Πρόκειται για αυτούσιο τμήμα της πρώτης Φαντασίας -του 1940. Ο Μίκι -νεαρός και τεμπέλης εκπαιδευόμενος- μαγεύει μια σκούπα, ώστε να κουβαλά μόνη της νερό. Γρήγορα η κατάσταση θα γίνει ανεξέλεγκτη, με αποτέλεσμα ο πύργος του ανύποπτου μάγου να πλημμυρίσει. Εξαιρετική δουλειά που άντεξε στο τεστ του χρόνου.

Επίσημα εμβατήρια 1,2,3 και 4 (Ελγκαρ)

Ο Ντόναλντ Ντακ αναλαμβάνει βοηθός του Νώε και επιστατεί στη διάσωση των ειδών και στη φόρτωση της κιβωτού. Τα πομπώδη μουσικά θέματα ταιριάζουν άψογα στην ιδιοσυγκρασία της νευρικής, οξύθυμης πάπιας. Υπάρχουν στιγμές που το άνισο επεισόδιο απογειώνεται.

Το πουλί της φωτιάς (Στραβίνσκι)
Η οργή ενός ηφαιστείου απειλεί την αναγέννηση της φύσης, αλλά η έκρηξη της ζωής θα επικρατήσει. Το πιο απαιτητικό και σύνθετο από τα μέρη διακρίνεται για τη μεγάλη φροντίδα στο σκηνικό.

Πιο πετυχημένος από τους οικοδεσπότες της ταινίας αναδεικνύεται ο Στιβ Μάρτιν με το αβρό, επιτηδευμένα αφελές ύφος του (“…ο Ιτζακ Πέρλμαν, για τον οποίο μόλις με πληροφόρησαν ότι παίζει βιολί”).

Η ΦΑΝΤΑΣΙΑ 2000 ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ

FANTASIA 2000
Ο επίσημος τόπος της ταινίας διαθέτει πληθώρα υλικού και πληροφορίας. Ξεχωρίζουν οι οδηγοί διδασκαλίας θεμάτων της ταινίας για σχολικές δραστηριότητες και ακροατήρια. Μπορεί επίσης να δει κανείς εικόνες από το στούντιο με δυνατότητα κίνησης της φωτογραφίας σε περίμετρο

ANIMATION ARTIST: FANTASIA 2000

Εξαιρετικός δικτυακός τόπος, με εύλογη έμφαση στο τεχνικό μέρος

THE MOUSE IN THE HOUSE

Ο πρωταγωνιστής και συνδετικός κρίκος των δύο εκδοχών της Φαντασίας

THE BRAVE TIN SOLDIER

Η ιστορία του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν, στην οποία βασίζεται το τέταρτο μέρος του φιλμ

ΑΠΟ ΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ 1940 ΣΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ 2000

Το 1940 όταν προβλήθηκε η Φαντασία του Walt Disney, αυτό το “έξοχο μείγμα κωμωδίας, φαντασίας, μπαλέτου, δράματος, ιμπρεσιονισμού, χρωμάτων, ήχων και επικής μανίας” όπως χαρακτηριστικά δήλωνε ο ίδιος ο Walt Disney εκείνη την εποχή, δεν προκάλεσε τις αναμενόμενες θετικές εντυπώσεις. Οι κριτικές ήταν μάλλον αρνητικές και το ενδιαφέρον του κοινού ήταν στραμμένο στον πόλεμο. Ετσι, τα φιλόδοξα σχέδια του Walt Disney να γυρίζει κάθε χρόνο μια νέα βερσιόν ατόνησαν.
Μέσα στα χρόνια που πέρασαν, η Φαντασία κέρδιζε όλο και μεγαλύτερο κοινό, μέχρι που ο ανιψιός του Walt Disney, Roy Edward Disney, αντιπρόεδρος της The Walt Disney Company και επικεφαλής του τμήματος κινουμένων σχεδίων, αποφάσισε να πραγματοποιήσει τη Φαντασία 2000.

Η Φαντασία του 1940 ήταν ένα εντυπωσιακό, φιλόδοξο, “συμφωνικό φιλμ” χωρισμένο σε οκτώ ενότητες που χαρακτηρίζονταν όχι από το θέμα τους, αλλά από τη μουσική τους επένδυση.
Ολα ξεκίνησαν το 1937, με την κατασκευή μιας μικρού μήκους ταινίας με ήρωα τον Μίκυ, ο οποίος είχε χάσει μέρος από τη δημοτικότητά του και ο Disney ήθελε να την ξανακερδίσει. Επιλέχθηκε το θέμα του Paul Ducas “Ο Μαθητευόμενος Μάγος”, που μόλις είχε παρουσιαστεί δημόσια και είχε κάνει μεγάλη αίσθηση. Ο Disney αποφασίζει να συνεργαστεί με τον Πολωνό διευθυντή ορχήστρας, Leopold Stokowski ο οποίος τον πείθει να χρησιμοποιήσει, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, στερεοφωνικό ήχο.
Η ηχογράφηση αρχίζει με πολλά προβλήματα, δυσκολίες, ευφάνταστες κατασκευές και καταλήγει σε ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα, αλλά με τεράστιο κόστος. Οι αδελφοί Disney, καταλαβαίνοντας ότι μια μικρού μήκους ταινία δεν θα μπορέσει ποτέ να αποσβήσει ένα τέτοιο κόστος, αποφασίζουν να δημιουργήσουν και άλλα μικρά ταινιάκια με εικονοποιημένα μουσικά κλασικά θέματα.
Και έτσι, ξεκίνησε η κατασκευή της ταινίας Φαντασία με το φανταστικό ήχο Fantasound.
Επειτα από σκέψη και άπειρα ακούσματα, επιλέχθηκαν τα εξής:

Τοκάτα και Φούγκα, του J.S.Bach
Ο Καρυοθραύστης, του Tchaikovski
O Μαθητευόμενος Μάγος, του Dukas,
H Ιεροτελεστία της Ανοιξης, του Stravinski
Η Ποιμενική, του Beethoven
Νύχτα στο Φαλακρό Βουνό, του Moussorgski
Ο χορός των Ωρών, του Ponchielli
Ave Maria, του Schubert

Ηχογραφήθηκαν από την Ορχήστρα της Φιλαδέλφεια στο χώρο της, διάσημο για την έξοχη ακουστική του, στο Philadelphia Academy of Music.
Πολλοί μεγάλοι καλλιτέχνες του κινούμενου σχεδίου κλήθηκαν να εικονογραφήσουν τα συναισθήματα που τους γεννούσαν αυτές οι μουσικές επιλογές, ανάμεσα στους οποίους και οι πρωτοπόροι Oscar Fischinger και Jules Engel. Πολλοί από αυτούς τα παράτησαν δηλώνοντας ότι η Φαντασία είναι συμβατική, χωρίς πρωτοτυπία, φαντασία και τόλμη. Παρόλα αυτά η ταινία κατασκευάστηκε και παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις ομορφότερες και ακριβότερες ταινίες κινουμένων σχεδίων.

Η Φαντασία 2000 χωρίζεται και αυτή σε οκτώ μέρη, ένα εκ των οποίων είναι ο “Μαθητευόμενος Μάγος”, ενώ τα άλλα επτά είναι πρωτότυπα.
Οπως και τότε (όπως το έθεσε ο τότε διευθυντής ορχήστρας Leopold Stokowski), έτσι και στη σημερινή εκδοχή, υπάρχουν τρία είδη εικονογράφησης της μουσικής: η μια είναι καθαρά αφηγηματική, η δεύτερη δημιουργεί συναισθηματική φόρτιση με τις αναγνωρίσιμες εικόνες της χωρίς να επιμένει σε κάποια συγκεκριμένη ιστορία, και η τρίτη ούτε παραπέμπει σε κάποια ιστορία ούτε δημιουργεί απευθείας αναγνωρίσιμη εικόνα. Σε αυτήν οι animator έχουν την περισσότερη δουλειά.

Αν τότε η Φαντασία αποτέλεσε την πρώτη ταινία με στερεοφωνικό ήχο, τον Fantasound , 60 χρόνια μετά, η Disney παρουσιάζει τη Φαντασία 2000 σε ΙΜΑΧ.

Είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που προβλήθηκε σε Imax, και η πρώτη ταινία που προβλήθηκε στο νέο αιώνα. Μέσα στους τέσσερις μήνες προβολής της σε 75 αίθουσες απέφερε στην εταιρεία ΙΜΑΧ κέρδη 64 εκατ. δολαρίων!
Τώρα αρχίζει να προβάλλεται και στις απλές αίθουσες, όπου μόνο οι θεατές που θα καθίσουν στις πολύ μπροστινές θέσεις θα κερδίσουν κάτι από την εκπληκτική αίσθηση της προβολής σε IMAX.

Ηλέκτρα Βενάκη – Ηρακλής Μπογδάνος