Προνοητικό το Πεκίνο: Εδώ και χρόνια προετοιμαζόταν για τους «καουμποϊσμούς» της Ουάσιγκτον

Θα περίμενε κανείς ο πόλεμος των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν να πλήξει τον κινεζικό γίγαντα, καθώς η Τεχεράνη είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής πετρελαίου του «κίτρινου δράκου». Ωστόσο, η Κίνα προετοιμάζεται εδώ και χρόνια για μια τέτοια κρίση.

Αυτό αναφέρουν οι New York Times περιγράφοντας την πετυχημένη κρατική πολιτική της Κίνας να σχεδιάσει με τέτοιο τρόπο την ανάπτυξή της που να γίνει πιο αυτάρκης, απρόσβλητη από την αστάθεια που καλλιεργεί η Ουάσιγκτον διεθνώς.

Φυσικά, η Κίνα εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, και τα 3/4 του πετρελαίου της είναι εισαγόμενα. Ωστόσο, όχι μόνο έχει αποθηκεύσει ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου, αλλά έχει επενδύσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε άμεσες επιδοτήσεις προς κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ).

«Οτιδήποτε κάνει ο Τραμπ πυροδοτεί ακόμη μεγαλύτερη αυτοδυναμία στο Πεκίνο»

Στράφηκε επιθετικά σε ΑΠΕ (ηλιακή, η αιολική και η υδροηλεκτρική), ώστε η ζήτησή της για διυλισμένο πετρέλαιο, ντίζελ και βενζίνη να μειωθεί. Επίσης αξιοποίησε την τεχνολογία για να μειώσει την εξάρτησή της από πρώτες ύλες προερχόμενες από το εξωτερικό, οι οποίες τροφοδοτούν τη μαζική παραγωγή των εργοστασίων της.

«Έχουμε δει περισσότερη βιομηχανική πολιτική από τα πάνω προς τα κάτω, περισσότερη καθοδήγηση από την κεντρική κυβέρνηση για την ανάπτυξη ορισμένων στρατηγικών τομέων που η Κίνα πιστεύει ότι πρέπει να ενισχύσει ώστε να μην ελέγχεται από μια δυτική δύναμη», δήλωσε ο Heiwai Tang, διευθυντής του Asia Global Institute στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ.

Ακρογωνιαίος λίθος η ενέργεια

Πριν από μία δεκαετία, η Κίνα ήταν η μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης στον κόσμο. Σήμερα είναι η μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρικών οχημάτων. Η Κίνα ήταν παλαιότερα ο μεγαλύτερος αγοραστής πετροχημικών πρώτων υλών από το εξωτερικό, δηλαδή υλικών που προέρχονται από το πετρέλαιο και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικού, μετάλλου, εξαρτημάτων από καουτσούκ και άλλων κρίσιμων συστατικών για τα αγαθά που παράγουν τα εργοστάσιά της. Τώρα χρησιμοποιεί κυρίως εγχώριο άνθρακα για την παραγωγή ορισμένων χημικών, όπως η μεθανόλη και η συνθετική αμμωνία. Ο κρατικός σχεδιασμός και οι επενδύσεις ήταν καθοριστικοί για αυτές τις εξελίξεις.

Ενώ το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, έχει προκαλέσει πανικό στη Δύση, η Κίνα δείχνει πιο ανθεκτική, καθώς έχει βρει εναλλακτικές. Μπορεί πλέον να κινεί πολλά από τα αυτοκίνητα και τα τρένα της με ηλεκτρική ενέργεια, μειώνοντας σημαντικά την εξάρτησή της από το πετρέλαιο.

Έχει επίσης τελειοποιήσει τη χρήση του άνθρακα -και όχι του πετρελαίου- για να παράγει τα δικά της πετροχημικά. Αυτή η τεχνολογία δίνει στο Πεκίνο μια εναλλακτική αντί του πετρελαίου για την παραγωγή των πρώτων υλών που χρειάζονται τα εργοστάσιά του.

Ενώ τη δεκαετία του 1990 βασιζόταν σε ξένες χημικές εταιρείες όπως η DuPont, η Shell και η BASF για να δημιουργήσουν μονάδες που θα προμήθευαν τα χημικά που χρειάζονταν τα εργοστάσιά της, σήμερα κινεζικές εταιρείες κυριαρχούν σε μεγάλο μέρος των παγκόσμιων προμηθειών χημικών.

Η βιομηχανία της Κίνας άνθισε καθώς η κυβέρνηση επένδυσε μαζικά, παρείχε φθηνά δάνεια και ενθάρρυνε τα πανεπιστήμια να προσανατολιστούν προς τη χημική μηχανική, δήλωσε ο Joerg Wuttke, πρώην επικεφαλής εκπρόσωπος της γερμανικής BASF στην Κίνα.

Το Πεκίνο κινητοποιήθηκε χάρη στον Τραμπ

Όπως σημειώνει το αμερικανικό ρεπορτάζ η επιθετική δασμολογική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ στην πρώτη θητεία ήταν αυτή που προκάλεσε συναγερμό στο Πεκίνο επιταχύνοντας ραγδαία την κρατική πολιτική ενίσχυσης της βιομηχανίας ως βασικό θεμέλιο της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας. Επέκτεινε τις πολιτικές ενίσχυσης των εγχώριων βιομηχανιών, ενδυναμώνοντας έτσι την παγκόσμια κυριαρχία της σε πόρους και αλυσίδες εφοδιασμού.

Το 2019, ο τότε πρωθυπουργός της Κίνας Λι Κετσιάνγκ ζήτησε χώρα του να χρησιμοποιήσει άνθρακα για να παράγει τόσο ηλεκτρική ενέργεια όσο και χημικά, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από το πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης.

Μέχρι τα τέλη 2020, καθώς η πανδημία μαινόταν, η Κίνα παρουσίασε έναν επίσημο οδικό χάρτη, που αποδόθηκε στον Σι, για το πώς θα ξεπεράσει αυτή την περίοδο αναταραχής. Ζητούσε από τις κινεζικές εταιρείες να αναπτύξουν τεχνολογίες ταχύτερα από τους ανταγωνιστές τους στο εξωτερικό, ώστε να επιτύχουν αυτοδυναμία και να θωρακίσουν την Κίνα από διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού.

«Η πρώτη θητεία Τραμπ ήταν μια πολύ σαφής ρήξη που άλλαξε τον γεωπολιτικό υπολογισμό της Κίνας και επανενεργοποίησε παλιούς φόβους», δήλωσε ο Λώρι Μιλιβίρτα, συνιδρυτής του Center for Research on Energy and Clean Air. «Ο ίδιος ο Σι είχε μιλήσει για την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού», είπε ο Μιλιβίρτα. «Όλα αυτά απλώς επέτρεψαν στην έκρηξη των πετροχημικών να επιταχυνθεί». Η κυβέρνηση ώθησε την παραγωγή πετροχημικών μέσω άνθρακα αντί για πετρέλαιο.

Έτσι από 155 εκατομμύρια τόνους άνθρακα που χρησιμοποιούσε για την παραγωγή χημικών η Κίνα το 2020, θα απορροφούσε 317,4 εκατ. τόνους το 2025.

Η χρήση άνθρακα ως εναλλακτικής του πετρελαίου αποδίδει, καθώς οι ελλείψεις πετρελαίου και αερίου έχουν εκτοξεύσει τις τιμές. Η Κίνα παράγει το 1/3 της παγκόσμιας προσφοράς και το 80% αυτής της παραγωγής γίνεται με άνθρακα αντί για πετρέλαιο.

Γι αυτό και ο Wuttke καταλήγει πως «οτιδήποτε κάνει ο Τραμπ πυροδοτεί ακόμη μεγαλύτερη αυτοδυναμία στο Πεκίνο».