Αποθετικά ρήματα: Λάθη επί λαθών (Μέρος Α’)
Οι φωνές και οι διαθέσεις του ρήματος
![Δόθηκε στην πυρά ο καρνάβαλος: Φαντασμαγορικά σκηνικά στην Πάτρα [βίντεο]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/karnavali_patra_2026_lixi-1200x700-146x85.jpg)
Τα ρήματα που δεν παρουσιάζουν τύπους σε όλους τους χρόνους ή τις εγκλίσεις, σε όλα τα πρόσωπα ή και στις δύο φωνές (ενεργητική και παθητική) ονομάζονται ελλειπτικά.
Μία από τις κατηγορίες των ελλειπτικών αυτών ρημάτων είναι τα λεγόμενα αποθετικά, τα ρήματα που σχηματίζουν τύπους μόνο στην παθητική φωνή (κατάληξη -μαι στο πρώτο ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα): αισθάνομαι, γίνομαι, δέχομαι, εργάζομαι, έρχομαι, μεταχειρίζομαι, συλλογίζομαι, φοβάμαι (φοβούμαι) κ.ά.
Τα αποθετικά (η λέξη είναι παράγωγο του αρχαιοελληνικού ρήματος αποτίθημι, που σήμαινε βάζω κατά μέρος, παραμερίζω) ρήματα οφείλουν την ονομασία τους στην παλαιότερη λανθασμένη αντίληψη ότι είχαν αποθέσει (δηλαδή, αποβάλει ή βάλει κατά μέρος) τους τύπους της ενεργητικής φωνής (κατάληξη -ω στο πρώτο ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα). Στην πραγματικότητα, τα ρήματα αυτά ουδέποτε εμφάνισαν τύπους της ενεργητικής φωνής.
Βεβαίως, το γεγονός ότι τα αποθετικά ρήματα έχουν μόνο παθητική φωνή δε σημαίνει ότι έχουν επίσης μόνο παθητική διάθεση (υπενθυμίζουμε ότι οι τέσσερις διαθέσεις του ρήματος, ενεργητική, παθητική, μέση και ουδέτερη, φανερώνουν τι κάνει, τι παθαίνει ή σε ποια κατάσταση βρίσκεται το υποκείμενο).
Τουναντίον, πολλά αποθετικά ρήματα είναι ενεργητικής διάθεσης μεταβατικά, δηλαδή ρήματα που σημαίνουν πως το υποκείμενο ενεργεί και η ενέργειά του μεταβαίνει σε κάποιο πρόσωπο ή πράγμα (αντικείμενο), που αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα της έννοιάς τους (διαπραγματεύομαι, διαχειρίζομαι, εκμεταλλεύομαι, επεξεργάζομαι, κατεργάζομαι, πραγματεύομαι κ.ά.).
Δυστυχώς, οι περισσότεροι χρήστες της νέας ελληνικής γλώσσας δεν έχουν καταφέρει να κάνουν κτήμα τους τα προαναφερθέντα σχετικά με τις φωνές και τις διαθέσεις του ρήματος, που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να συγχέονται (η φωνή αναφέρεται στους τύπους του ρήματος, η δε διάθεση στο τι σημαίνει το ρήμα).
Ως εκ τούτου, τα λάθη που γίνονται στη χρήση των αποθετικών ρημάτων είναι αμέτρητα, τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο. Πολλοί είναι εκείνοι που παρασύρονται από την κατάληξη -μαι των εν λόγω ρημάτων, τα εκλαμβάνουν ως παθητικά και πέφτουν στην παγίδα της λανθασμένης σύνταξής τους με ποιητικό αίτιο (από + αιτιατική προσώπου ή πράγματος).
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, το φλέγον μεταναστευτικό ζήτημα, που πραγματεύονται στα βιβλία τους αρκετοί συγγραφείς.
- Το «πράσινο» περιτύλιγμα των BAFTA: Το αόρατο αποτύπωμα της λάμψης των βραβείων στο περιβάλλον
- Single και ευτυχία: Δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας
- Οι φίλοι του Έρικ Ντέιν δημιουργούν μια καμπάνια GoFundMe μετά το θάνατό του για να «υποστηρίξουν τις κόρες του»
- Ένα Σάββατο πρωί στην Καισαριανή – Εκεί που περπάτησαν και εκτελέστηκαν οι 200
- Η Κίνα στο έτος του Πύρινου Αλόγου – Μεταξύ εορταστικής ατμόσφαιρας και οικονομικής ανασφάλειας
- Brain drain: Εισιτήριο στο εξωτερικό με άγνωστο τον χρόνο επιστροφής – Τι κάνει τους νέους στην Ελλάδα να «φεύγουν»
- Ταμείο Ανάκαμψης: Στο φουλ οι μηχανές για 177 ορόσημα
- Το χάσμα Μητσοτάκη – Δένδια και η ανοιχτή πια συζήτηση στη ΝΔ για κόμμα που είναι πλέον πιο μικρό από την παράταξη
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 23.02.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/franz-nawrath-0vk_5JmDDZw-unsplash-315x220.jpg)
![Δόθηκε στην πυρά ο καρνάβαλος: Φαντασμαγορικά σκηνικά στην Πάτρα [βίντεο]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/karnavali_patra_2026_lixi-1200x700-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442