Στα ύψη τα ευρωπαϊκά ελλείμματα, στον αέρα το Σύμφωνο Σταθερότητας

106

Η κρίση δεν κάνει διακρίσεις και έχει εκτινάξει τα δημοσιονομικά ελλείμματα των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών πάνω από το επιθυμητό 3%, με Βρετανία, Γαλλία αλλά και Γερμανία να «δίνουν το κακό παράδειγμα» ως προς την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Το βρετανικό έλλειμμα (αν και εκτός ΟΝΕ) θα φτάσει το 14%, το γαλλικό υπολογίζεται κοντά στο 8%, ενώ το ενδεχόμενο επιτήρησης αντιμετωπίζει και η οικονομικά κραταιή Γερμανία, της οποίας το έλλειμμα μάλλον θα ξεπεράσει το 3%. H Ελλάδα βρίσκεται μάλιστα «στη γωνία», με τον Ζ-Κ.Γιούνκερ να προειδοποιεί τη χώρα ότι «τα παιχνίδια τελείωσαν, θέλουμε αξιόπιστα στοιχεία».

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών, κατά το τρέχον έτος, οι περισσότερες από τις 27 χώρες της ΕΕ θα ξεπεράσουν – άλλες περισσότερο κι άλλες λιγότερο – το όριο του 3% επί του ΑΕΠ, που προβλέπεται για τα δημοσιονομικά ελλείμματα.

Εάν τελικά επαληθευτεί η σχετική πρόβλεψη – εξέλιξη που εκτιμάται έως και πολύ πιθανή – τότε το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Δημοσιονομική Σταθερότητα και την Ανάπτυξη θα υπάρχει μόνο στα χαρτιά. Επιπλέον, το γεγονός ότι από τις αρχές του χρόνου οι δαπάνες πολλών ευρωπαϊκών χωρών εκτινάχθηκαν στα ύψη αποδίδεται από τους ειδικούς και στα «πακέτα» για την αναθέρμανση των οικονομιών, που υιοθέτησαν οι κυβερνήσεις των 27 χωρών μελών, ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες από την παγκόσμια οικονομική κρίση.

Είχαν προηγηθεί οι ενέσεις δισεκατομμυρίων προς τις τράπεζες, που επιβάρυναν ακόμη περισσότερο τον προϋπολογισμό. Ήδη, από τον περασμένο Μάρτιο, ο ασκών την προεδρία της ΕΕ Σουηδός πρωθυπουργός Φρέντρικ Ράινφελντ, είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας: «Το πρόβλημα είναι ότι φτάσαμε σ’ ένα σημείο, όπου η Ευρώπη έχει κάνει ό,τι μπορούσε. Φτάσαμε σ’ ένα σημείο, όπου πολλές οικονομίες της Ευρώπης καταγράφουν δραματική αύξηση των ελλειμμάτων τους. Αυτό συνεπάγεται νέα προβλήματα, που έχουν τη μορφή υψηλότερων επιτοκίων και φόρων, προκειμένου να μειωθούν αυτά τα ελλείμματα».

Βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν πρέπει να ξεπερνά το 3% επί του ΑΕΠ. Στο μεταξύ, όμως, το έλλειμμα των περισσοτέρων χωρών μελών της Ευρωζώνης έχει φτάσει σε ύψη, τα οποία πριν από την κρίση ήταν αδιανόητα. Αρνητικό ρεκόρ φέτος για Ιρλανδία και Ισπανία που θα καταγράψουν πιθανότατα διψήφιο ποσοστό.

Παρά ταύτα, οι δύο μεγάλες οικονομίες της ζώνης του ευρώ – Γαλλία και Γερμανία – δε δείχνουν να βιάζονται όσον αφορά στη μείωση των ελλειμμάτων τους, «δίνοντας το κακό παράδειγμα στους υπόλοιπους», όπως ανέφερε ο Ζ-Κ.Γιούνκερ.

Όπως είπε χαρακτηριστικά «όταν μια ή δυο χώρες – και ειδικά οι μεγάλες – εγκαταλείπουν το δρόμο της… αρετής, τότε οι μικρότερες θα δυσκολευτούν να εξηγήσουν στους πολίτες τους, το γιατί θα πρέπει οι ίδιες να τηρήσουν αυστηρά το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης κι άλλες όχι».

Πιο συγκεκριμένος αλλά και πιο δηκτικός έγινε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Ζαν Κλοντ Τρισέ: «Για τη Γαλλία και τη Γερμανία θα πρέπει να ισχύουν οι ίδιοι κανόνες, που ισχύουν και για τους υπόλοιπους. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι κύριος και αφέντης μας».

Στη Γερμανία Χριστιανοδημοκράτες και Φιλελεύθεροι είχαν υποσχεθεί προεκλογικά μείωση της φορολογίας. Εάν τηρήσουν τη δέσμευσή τους το έλλειμμα αναμένεται να διογκωθεί ακόμη περισσότερο. Ο αρμόδιος Επίτροπος για τις Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις Χοακίν Αλμούνια, έχει ήδη προειδοποιήσει τη μελλοντική κυβέρνηση του Βερολίνου για τις συνέπειες.

«Και η Γερμανία – είπε ο Ισπανός επίτροπος – θα τεθεί σε καθεστώς κοινοτικής επιτήρησης, διότι σύμφωνα με στοιχεία των γερμανικών αρχών το δημοσιονομικό έλλειμμα θα ξεπεράσει φέτος το όριο του 3%. Όσον αφορά στα σχέδια της νέας κυβέρνησης για το μέλλον, θα πρέπει να περιμένουμε το τέλος των διαπραγματεύσεων για το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας».

Ωστόσο, κύκλοι των Βρυξελλών διερωτώνται τι νόημα έχουν οι κανονισμοί του Συμφώνου Σταθερότητας όταν διατυπώνονται σοβαρές αμφιβολίες ακόμη και για τους αριθμούς που ανακοινώνουν οι κυβερνήσεις, φωτογραφίζοντας την Ελλάδα όπου το «προεκλογικό έλλειμμα» του 6% έγινε 12% μετεκλογικά.

Πάντως, στις Βρυξέλλες, οι περισσότεροι θέλουν να πιστεύουν ότι η Ελλάδα είναι και θα παραμείνει μια μεμονωμένη περίπτωση. Μπορεί η οικονομική κρίση να δικαιολογεί μεγάλο μέρος των ελλειμμάτων, το μεγάλο ερώτημα όμως είναι, όπως σημειώνουν αναλυτές, «εάν αυτή η προσωρινά, δύσκολη φάση – λόγω κρίσης – αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ