Progressions: 100 Years Of Jazz Guitar – Κριτική

Έξι χορδές, μικρό σχετικά βάρος, καμπυλόγραμμο σώμα με μακρόστενη προέκταση, τεράστια έκταση δυναμικών μεταβολών και ανεξάντλητες ηχητικές και θεατρικές δυνατότητες έκφρασης. Αυτό είναι το γενικό προφίλ του πιο διάσημου και διαδεδομένου μουσικού οργάνου, της πολυφωνικής και πολυμορφικής κιθάρας με τους είκοσι και πλέον αιώνες ζωής. Φιλική στην πρώτη προσέγγιση, εύκολη στη μεταφορά, προσαρμοστική στις διαρκείς τεχνολογικές εξελίξεις και ικανή για την παραγωγή τόσο της πιο γλυκιάς, αιθέριας και απαλής μελωδίας όσο και του πιο εκκωφαντικού και ορμητικού θορύβου, το όργανο με τα χίλια πρόσωπα και τα αμέτρητα ηχοχρώματα έχει βρει θέση σε όλα ανεξαιρέτως τα είδη μουσικής και έχει αποτελέσει αναπόσπαστο συστατικό όλων των λαϊκών και παραδοσιακών ιδιωμάτων ανά τον κόσμο. Ωστόσο, ο ρόλος της στο μουσικό και κοινωνικό γίγνεσθαι έγινε κυρίαρχος από τα μέσα της δεκαετίας του ’50 και με την εμφάνιση της ηλεκτρικής της εκδοχής, η οποία συνέβαλε καταλυτικά στη δημιουργία και στην αλματώδη ανάπτυξη του rock ‘n’ roll και μετέπειτα του jazz-rock, του funk και φυσικά όλων των δεκάδων παραλλαγών και εκφάνσεων του rock και της pop.
Η κιθάρα όμως προϋπήρχε του rock και η πορεία της είναι συνυφασμένη με εκείνη των μπλουζ και πάνω από όλα της jazz, η οποία τη βοήθησε να εξελιχθεί από ένα συνοδευτικό όργανο σε ένα πρωταγωνιστικό μουσικό εργαλείο με άκρως έντεχνο, πληθωρικό και αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα. Αυτή η συναρπαστική και εξόχως πλούσια διαδρομή ξεδιπλώνεται με τον πιο μαγευτικό τρόπο μέσα από τις εβδομήντα οκτώ συνθέσεις και τις εκατόν σαράντα πέντε σελίδες που περιλαμβάνονται στα τέσσερα CD και το βιβλίο της συλλογής «Progressions: 100 Years Of Jazz Guitar». Ξεκινώντας με το καταπληκτικό ragtime «St. Louis Tickle» του «βασιλιά του μπάντζο» Vess Ossman, που ηχογραφήθηκε μόλις το 1906 σε κύλινδρο μέσω ενός φωνόγραφου του Edison, και συνεχίζοντας με το χαβανέζικο ragtime-blues «Chain Gang Blues» του Sam , που παίζεται με μια οκτάχορδη παραλλαγή της χαβανέζικης κιθάρας, η εξαίσια αυτή συλλογή μάς ταξιδεύει μέσα από τα όλα τα μονοπάτια της jazz για να μας φτάσει στο 2001 και τα σαγηνευτικά ambient τοπία των διάφωνων πειραματικών ακόρντων του Bill Frisell. Ακολουθώντας μία ως επί το πλείστον χρονολογική σειρά και συνοδεύοντας το ηχητικό υλικό με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και με ένα υποδειγματικό, αναλυτικό και απόλυτα ακριβές κείμενο που ακολουθεί τη σειρά των συνθέσεων και περιγράφει με περίσσεια σαφήνεια την ιστορική διαδρομή της jazz κιθάρας, το «100 Years Of Jazz Guitar» αποτελεί μια μουσική σπουδή που ξεπερνά τα όρια ενός μεμονωμένου οργάνου ή ενός επιμέρους μουσικού ιδιώματος.
Μέσα σε πέντε και πλέον ώρες ξεδιπλώνεται ένας αιώνας μουσικής ιστορίας, μέσα από άριστα διαλεγμένες συνθέσεις που καλύπτουν κάθε πτυχή και περίοδο της jazz: από τη γέννηση και την αρχική της διαμόρφωση με το ragtime, τη dixieland, το swing και το bop, όπου ο ήχος είναι ακουστικός και ο ρόλος της κιθάρας πρωτίστως συνοδευτικός, την ενηλικίωση της με το bebop, το hard bop και τη free jazz, όπου η απελευθέρωση της φόρμας και ο εξηλεκτρισμός της κιθάρας αρχίζει να φέρνει στο προσκήνιο το όργανο και να αναδεικνύει βιρτουόζους όπως ο Les Paul, o Chet Atkins, ο Jim Hall, ο Wes Montgomery και ο Joe Pass, έως τη σύγχρονη εποχή και την πλήρη απελευθέρωσή της μέσα από τις συνεχείς ζυμώσεις της με τη soul, τη latin, τη rock, την avant-garde και την έντεχνη πειραματική μουσική. Η κορυφαία ηχητική ποιότητα του υλικού, το άψογο ένθετο που περιλαμβάνει ακόμη και παρτιτούρες, καθώς και η εκπροσώπηση μουσικών που εκφράζουν όλες σχεδόν τις τάσεις της τζαζ κιθάρας (από τον Django Reinhardt και τον Charlie Christian έως τον Pat Martino, τον John McLaughlin, τον Pat Metheny, τον John Scofield αλλά και τους Jeff Beck, Carlos Santana και Jimi Hendrix), καθιστούν το «Progressions: 100 Years Of Jazz Guitar» ένα έργο αναφοράς.