Αισιόδοξη η ΕΚΤ για ανάκαμψη στην ευρωζώνη, ανήσυχη όμως για τα χρέη των νοικοκυριών
Σαφείς ενδείξεις βελτίωσης της οικονομικής δραστηριότητας κατά το τρέχον εξάμηνο διαπιστώνει η ΕΚΤ, ενώ ο αντιπρόεδρός της Λ.Παπαδήμος μιλά για πλήρη ανάπτυξη από το 2005. «Καμπανάκι», ωστόσο, για την υπερχρέωση των νοικοκυριών και τις τιμές των ακινήτων.
Ξεκάθαρα βήματα ανάκαμψης της διεθνούς οικονομίας και σαφείς ενδείξεις βελτίωσης της οικονομικής δραστηριότητας στην ευρωζώνη, κατά το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στο Μηνιαίο Δελτίο που κυκλοφόρησε την Πέμπτη.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει η εφημερίδα Το Βήμα, η ΕΚΤ σημειώνει ότι προς το παρόν η ανάκαμψη αντανακλάται κυρίως στους βασικούς οικονομικούς δείκτες και στα αποτελέσματα επιχειρηματικών ερευνών, είναι όμως διάχυτη η πεποίθηση ότι τα οικονομικά στοιχεία που πρόκειται να ανακοινωθούν για την παραγωγή και τη ζήτηση στην ευρωζώνη θα επιβεβαιώσουν τις εκτιμήσεις ανάκαμψης.
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Λουκάς Παπαδήμος εκτίμησε ότι η ανάκαμψη θα είναι σταδιακή και ότι η οικονομία της ευρωζώνης θα αναπτυχθεί σύμφωνα με τις δυνατότητές της το 2005. Σε συνδυασμό μάλιστα με τις πεποιθήσεις του για υποχώρηση του πληθωρισμού, πληθαίνουν οι εκτιμήσεις ότι η άνοδος των επιτοκίων θα καθυστερήσει.
Η αντίληψη για σταδιακή ανάκαμψη στη ευρωζώνη επικρατεί και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), το οποίο εξέφρασε την πεποίθηση ότι η αναθέρμανση της παγκόσμιας οικονομίας θα δώσει ώθηση και στις χώρες που μοιράζονται το ευρώ ως κοινό τους νόμισμα.
Ανάλογη αντίληψη φαίνεται πως επικρατεί και μεταξύ των τραπεζιτών, καθώς έρευνες για την πιστωτική επέκταση δείχνουν ότι χαλαρώνουν τα πιστοδοτικά κριτήρια, λόγω της πεποίθησης ότι οι οικονομικές συνθήκες θα βελτιωθούν στο άμεσο μέλλον και οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά δεν θα δυσκολευτούν να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους.
«Καμπανάκι» για τα χρέη
Εντούτοις, η ΕΚΤ προειδοποιεί για τον κίνδυνο που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Στην έκθεσή της για τις «Χρηματοδοτήσεις των ιδιωτών» επισημαίνει ότι η αύξηση των χρεών, που φτάνουν στο 51% του ΑΕΠ της ευρωζώνης, καθιστά τα νοικοκυριά ευάλωτα στις μεταβολές των επιτοκίων, των εισοδημάτων και των τιμών των κατοικιών.
Πιθανή άνοδος των επιτοκίων από τα ιστορικά χαμηλά που βρίσκονται σήμερα θα αυξήσει το κόστος εξυπηρέτησης των δανείων σε σημείο που ορισμένα νοικοκυριά δεν θα μπορούν να αντεπεξέλθουν, ενώ άλλα θα τα καταφέρουν μόλις οριακά. Ιδιαίτερα εάν η εξέλιξη αυτή συνοδευτεί με πτώση της αξίας των ακινήτων, που αποτελούν σημαντικό περιουσιακό στοιχείο για τους ιδιώτες, τότε η θέση των νοικοκυριών θα επιβαρυνθεί περαιτέρω.
Για την Ελλάδα, ειδικότερα, η ΕΚΤ σημειώνει ότι το ύψος του συνολικού χρέους των νοικοκυριών ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι από τα μικρότερα στην ευρωζώνη, αλλά προσθέτει ότι η χώρα μας εμφανίζει από τους υψηλότερους ρυθμούς αύξησης στα στεγαστικά δάνεια και στις τιμές των ακινήτων.
Συγκεκριμένα, για την περίοδο 1998-2002 η μέση ετήσια αύξηση στα στεγαστικά δάνεια ξεπερνά το 30%, έναντι μέσου όρου 8% στην ευρωζώνη. Στις τιμές των ακινήτων, κατά την ίδια περίοδο, η μέση ετήσια αύξηση διαμορφώνεται στην Ελλάδα περί το 12% (δεύτερη μεγαλύτερη μετά από την Ιρλανδία) έναντι 5% στην ευρωζώνη.