Trois Couleurs: Blanc – Κριτική

Τρεις ταινίες εμπνευσμένες από τα χρώματα της γαλλικής σημαίας και τις έννοιες που αυτά αντιπροσωπεύουν: ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα. Ο Πολωνός δημιουργός δεν μπαίνει στον πειρασμό να εικονογραφήσει αφηρημένες έννοιες. Με αφετηρία την ανθρώπινη συμπεριφορά στη σύγχρονη κοινωνία και με φιλοσοφική διάθεση, διερευνά το νόημα που έχουν σήμερα τα μηνύματα της Γαλλικής Επανάστασης και κινηματογραφεί τρεις ιστορίες, δραματικές κατά βάση, που όμως οδηγούν στην αυτογνωσία και τη λύτρωση. Το ιδιόρρυθμο χιούμορ, το μεταφυσικό στοιχείο, η λειτουργική φωτογραφία (διαφορετική ατμόσφαιρα σε κάθε έργο), οι θαυμάσιες ερμηνείες και οι εκπληκτικές μουσικές του Ζμπίγκνιου Πράισνερ (υπογράφει και με το ψευδώνυμο Βαν Ντεν Μπουντενμάγιερ) συνθέτουν τρία φιλμ που κατέχουν περίοπτη θέση στο σύγχρονο ευρωπαϊκό σινεμά και βραβεύτηκαν σε διεθνείς διοργανώσεις. Η «Μπλε Ταινία» ήταν υποψήφια για τρεις Χρυσές Σφαίρες, ενώ τιμήθηκε με τρία Σεζάρ και με το Χρυσό Λέοντα στη Βενετία (1994). Η «Λευκή» απέσπασε την Αργυρή Αρκτο Σκηνοθεσίας στο Βερολίνο (1994). Η «Κόκκινη» ήταν υποψήφια για Όσκαρ και Χρυσές Σφαίρες και βραβεύτηκε με το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες (1994).
Η «Μπλε Ταινία» είναι η πιο εσωστρεφής και εκείνη που είχε τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία. Με το πρόσωπο της Ζιλιέτ Μπινός να κυριαρχεί στα πλάνα, το φιλμ επιχειρεί να διεισδύσει στον εσωτερικό κόσμο μιας γυναίκας που χάνει σύζυγο και παιδί σε ατύχημα. Γκρο-πλαν, εμμονή σε λεπτομέρειες, βλέμματα και σιωπές εκφράζουν την ψυχολογική κατάσταση της ηρωίδας που περνά σταδιακά από την αδιαφορία και την άρνηση στην επανασυγκρότηση και τη λύτρωση.
Η «Λευκή Ταινία» αναφέρεται στην ισότητα, μολονότι το στόρι παραπέμπει στη βιβλική ρήση «οφθαλμόν αντί οφθαλμού»: Διωγμένος από τη Γαλλίδα γυναίκα του, ένας Πολωνός κομμωτής επιστρέφει στη Βαρσοβία, γίνεται πλούσιος και την πληρώνει με το ίδιο νόμισμα. Πρόκειται για την πιο φωτεινή από τις τρεις ταινίες και εκείνη μέσα από την οποία ο Κισλόφσκι ανεβάζει τους τόνους και μιλά με ιδιαίτερη καυστικότητα για τη σύγκρουση δύο κόσμων και για ισότητα στην αγάπη, στα λάθη και στον υπέρτατο πόνο.
Η «Κόκκινη Ταινία» διαδραματίζεται στη Γενεύη και εκ πρώτης όψεως αντικαθιστά την έννοια της αδελφότητας με την αγάπη εξ αποστάσεως. Πρωταγωνιστές και δευτερεύοντες χαρακτήρες του φιλμ ανταλλάσσουν ερωτόλογα μέσα από χιλιόμετρα τηλεφωνικών καλωδίων. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ανθρώπους που έκαναν λάθος επιλογές και αντισταθμίζουν τη λάθος καθημερινότητα με ερωτικές εξομολογήσεις. Ένας δικαστής που υποκλέπτει τηλεφωνικές συνδιαλέξεις και μια κοπέλα της πασαρέλας θα αντιληφθούν ότι ζουν σε έναν κόσμο που καλύπτει τα προσωπικά του προβλήματα, κρυφακούγοντας τον πόνο των άλλων. Αυτό που τους ενώνει είναι το γεγονός ότι δυσκολεύονται να αποδεχτούν τον ίδιο τους τον εαυτό.
Οι ελληνικής κατασκευής εκδόσεις DVD περιοχής 2 αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση. Κάθε ταινία πωλείται χωριστά σε συσκευασία δύο δίσκων (κυρίως πρόγραμμα και έξτρα) με αναμορφικό κάδρο και δύο μπάντες ήχου. Ως προς το οπτικό μέρος η άριστης ποιότητας και πλήρους ανάλυσης εικόνα αποδίδει το πρωτότυπο στην κάθε του λεπτομέρεια (τα ζεστά χρώματα της «Μπλε Ταινίας», την παγωνιά της «Λευκής» και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα της «Κόκκινης»). Ο ήχος (προτιμήστε το DTS) επιτρέπει στις μουσικές να πλημμυρίσουν το χώρο, με συμφωνικά και χορωδιακά μέρη που ακούγονται ολοζώντανα. Το πρόσθετο υλικό, τέλος, είναι αντάξιο των ταινιών. Πέρα από τα τρέιλερ, οι πρωταγωνίστριες και βασικοί συντελεστές μιλούν για τη συνεργασία με τον Κισλόφσκι, ενώ ο ίδιος ο εκλιπών δημιουργός εξηγεί τις σκηνοθετικές του επιλογές για κάθε φιλμ. Οι ελληνικοί υπότιτλοι στα έξτρα έχουν λάθη, ορισμένα μάλιστα χονδροειδή. Για παράδειγμα, η Μπινός αναφέρεται στο «Γλάρο» του Τσέχοφ («La Mouette» στα γαλλικά), έργο το οποίο ο μεταφραστής αποδίδει ως… «Μινουέτο».