Λόγος Μουσικός – Κριτική

Πού τελειώνει η ποίηση και πού αρχίζει η μουσική; Είναι δυνατόν οι δύο αυτές τέχνες να συμπράξουν, χωρίς να προδοθεί καμιά τους; Τα ερωτήματα αυτά απασχόλησαν το βαρύτονο Σπύρο Σακκά και το συνθέτη και πιανίστα Γιώργο Κουρουπό, όταν σχεδίασαν τη δισκογραφική αυτή αναδρομή τους σε μελοποιήσεις ελληνικών ποιημάτων. Είναι ένα εγχείρημα ιδιαίτερα δύσκολο, συνάμα όμως γοητευτικό, καθώς μεγάλο μέρος της έντεχνης νεοελληνικής δημιουργίας βασίστηκε στην ποίηση. Στο σημείωμά του ο Κουρουπός παρατηρεί, ιδιαίτερα εύστοχα, ότι η μελοποιημένη ποίηση είναι το τέκνο της μητέρας-ποίησης και του πατέρα-συνθέτη. Ο έντεχνος συνθέτης αναλαμβάνει να δώσει τις ηχητικές προεκτάσεις των λέξεων, πολλές φορές επεμβαίνοντας στο ποίημα. Σκοπός είναι το τέκνο της ερωτικής συνεύρεσης λόγου και μουσικής να είναι όμορφο, αυθύπαρκτο και αυτοτελές. Πολλές φορές, βέβαια, είναι φυσικό να «μοιάζει» περισσότερο στον ένα από τους δύο γεννήτορες… Γιατί όχι, άλλωστε;
Στην ανθολογία αυτή περιλαμβάνονται μελοποιημένα ποιήματα-τέκνα που γεννήθηκαν από τον αληθινό έρωτα των συνθετών με το λόγο των ποιητών. Δεν θα μπορούσε να μην έχει την τιμητική του ο Μάνος Χατζιδάκις. Υπάρχουν τραγούδια του σε ποίηση Ελύτη, Γκάτσου, Καβάφη, Σαχτούρη και Καμπανέλλη. Από την άλλη, ο Μίκης Θεοδωράκης αντιπροσωπεύεται με τέσσερα τραγούδια σε ποίηση Σεφέρη και Ρίτσου. Εκτός όμως από αυτά τα γνωστά και αγαπημένα τραγούδια, περιέχονται και άλλα που το πλατύ κοινό δεν έχει την ευκαιρία να ακούει συχνά. Έτσι, ιδιαίτερα σημαντικά είναι τρία κομμάτια του Δημήτρη Μητρόπουλου σε ποίηση Καβάφη, του Θεόδωρου Αντωνίου σε ποίηση Ελύτη και Καβάφη, του Αργύρη Κουνάδη σε ποίηση Σεφέρη και Καβάφη, του Γιώργου Κουρουπού σε ποίηση Ανδρέα Εμπειρίκου, και της Λένας Πλάτωνος σε ποίηση Καρυωτάκη.
Μέσα από την ανθολογία αυτή διακρίνονται οι τάσεις που απασχόλησαν την έντεχνη ελληνική δημιουργία κατά τον 20ό αιώνα: από το λυρισμό του Χατζιδάκι και τον έντεχνο λαϊκό προσανατολισμό του Θεοδωράκη έως την «αβανγκάρντ» μουσική γραφή του Μητρόπουλου και του Αντωνίου. Πολύ σημαντικές είναι οι ερμηνείες του Σπύρου Σακκά. Ένας ιδιαίτερα προικισμένος τραγουδιστής, που συνάμα είναι και βαθύς θεωρητικός γνώστης των δυνατοτήτων της ανθρώπινης φωνής. Στο ενεργητικό του έχει πάμπολλες πρώτες παρουσιάσεις ελληνικών και ξένων έργων. Πολλά από τα κομμάτια της έκδοσης έχουν γραφτεί για τη φωνή του. Από την άλλη, ο Γιώργος Κουρουπός εμφανίζεται τόσο ως συνθέτης όσο και ως πιανίστας στο πλευρό του Σακκά, πλαισιώνοντας με ευαισθησία τις ερμηνείες του.
Μια ιδιαίτερα σημαντική έκδοση-ανθολογία, αφιερωμένη στην ποίηση της μουσικής και τη μουσική της ποίησης, όπου ο μουσικός λόγος αναδεικνύεται μέσα από τις υποδειγματικές ερμηνείες και την άρτια ηχογράφηση.