Το αρχικό σχέδιο των τροποποιήσεων του Συντάγματος της ΠΓΔΜ

34

Το αρχικό σχέδιο για τις συνταγματικές τροποποιήσεις, που βασίζεται στο κείμενο που παρουσίασε στις 28 Ιουνίου ο Ρομπέρ Μπαντιντέρ και επί του οποίου διαπραγματεύονται τις τελευταίες ημέρες τα τέσσερα μεγαλύτερα κόμματα της ΠΓΔΜ, δημοσίευσαν οι εφημερίδες της χώρας. Εξάλλου, σχετική ηρεμία επικρατεί από το πρωί σε όλα τα μέτωπα.

Το πλήρες κείμενο έχει ως εξής:

1. Θεμελιώδεις αρχές.

1.1. Αποκλείεται η χρήση βίας προς επίτευξη πολιτικών στόχων. Μόνο ειρηνικές πολιτικές λύσεις μπορούν να εξασφαλίσουν σταθερό και δημοκρατικό μέλλον στη «Μακεδονία».

1.2. Η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και η ενότητα της «Μακεδονίας» είναι αδιαπραγμάτευτες και πρέπει να διαφυλαχθούν. Δεν υπάρχει εδαφική λύση στα εθνοτικά θέματα.

1.3. Ο πολυεθνικός χαρακτήρας της «Μακεδονίας» πρέπει να διαφυλαχθεί και να αντικατοπτρίζεται στη δημόσια ζωή.

1.4. Ένα σύγχρονο και δημοκρατικό κράτος στη φυσική του εξέλιξη πρέπει να εξασφαλίζει ένα Σύνταγμα που να ικανοποιεί τις ανάγκες όλων των πολιτών του και να είναι ευθυγραμμισμένο με διεθνή κριτήρια, τα οποία εξελίσσονται διαρκώς.

1.5. Η ανάπτυξη της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ουσιαστική, ώστε να ενθαρρύνει τους πολίτες να συμμετάσχουν στη δημοκρατική ζωή.

2. Διακοπή των εχθροπραξιών.

2.1. Όλες οι πλευρές αναλαμβάνουν την ευθύνη για κατάπαυση του πυρός από τις 5/7/2001. Θα υπάρξει γενική κατάπαυση του πυρός και εθελοντικός αφοπλισμός των Αλβανών. Εννοείται ότι η απόφαση του ΝΑΤΟ για συμμετοχή στη διαδικασία αφοπλισμού απαιτεί την κατάπαυση του πυρός χωρίς όρους, τη συμφωνία για πολιτική επίλυση των προβλημάτων στη χώρα, τη σαφή διακήρυξη των ένοπλων ομάδων ότι προσέρχονται εθελοντικά στον αφοπλισμό, καθώς και τη συμφωνία, από όλες τις πλευρές, με τους όρους και τους περιορισμούς που θα τεθούν από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ, οι οποίες θα λάβουν μέρος στην επιχείρηση.

3. Αποκέντρωση.

3.1. Θα ψηφιστεί νέος νόμος για την τοπική αυτοδιοίκηση, που θα ενισχύει τους τοπικούς εκλεγμένους εκπροσώπους και θα αυξήσει τα καθήκοντά τους, σε συμφωνία με την ευρωπαϊκή διακήρυξη για την τοπική αυτοδιοίκηση. Ο νόμος θα ρυθμίζει θέματα χωροταξίας, δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης, προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, τοπικού οικονομικού ενδιαφέροντος, εκπαίδευσης, γλώσσας, πολιτισμού, κοινωνικής ασφάλισης, περίθαλψης και συνταξιοδότησης.

Επίσης, θα εξασφαλίζει την ανάλογη χρηματοδότηση, ώστε να παρέχεται πραγματική δυνατότητα στην τοπική αυτοδιοίκηση να εκτελέσει το έργο της.

3.2. Τα σύνορα των δήμων θα καθοριστούν σε χρονικό διάστημα ενός έτους μετά την ολοκλήρωση της νέας απογραφής του πληθυσμού, η οποία θα πραγματοποιηθεί με επίβλεψη διεθνούς παράγοντα στο τέλος του 2001. Ο καθορισμός των συνόρων των δήμων θα πραγματοποιηθεί από την τοπική και την κρατική εξουσία, με τη συμμετοχή διεθνών παρατηρητών.

3.3. Ο νόμος για τις τοπικές εκλογές θα πρέπει να αναθεωρηθεί, ώστε να παρέχει τη δυνατότητα ίσης συμμετοχής των μειονοτήτων στα τοπικά συμβούλια.

4. Ίση συμμετοχή χωρίς διακρίσεις.

4.1. Η αρχή της μη διάκρισης και της ισότητας όλων των πολιτών απέναντι στο νόμο πρέπει να είναι συνολικά σεβαστή. Αυτή η αρχή πρέπει με προσοχή να εφαρμόζεται κυρίως σε σχέση με τη δημόσια διοίκηση, τους δημόσιους οργανισμούς, καθώς και τη δυνατότητα πρόσβασης σε δημόσιους πόρους, με στόχο την οικονομική ανάπτυξη.

4.2. Ο νόμος που θα ρυθμίζει θέματα προσλήψεων στη δημόσια διοίκηση θα περιλαμβάνει μέτρα για ίση πρόσβαση όλων των ομάδων σε κρατικό και σε τοπικό επίπεδο. Οι Αρχές πρέπει να λάβουν μέτρα για τη βελτίωση της σημερινής μη ισορροπημένης σύστασης στη δημόσια διοίκηση, κυρίως θα δοθεί προσοχή στη συμμετοχή μελών των μη ανεπτυγμένων ομάδων. Επίσης, θα εξασφαλιστεί η σύνθεση των δυνάμεων της αστυνομίας, ώστε να αντικατοπτρίζει τη σύνθεση του πληθυσμού.

4.3. Το ένα τρίτο των δικαστών θα εκλέγεται από τη Βουλή με πλειοψηφία επί του συνολικού αριθμού των βουλευτών, στην οποία (πλειοψηφία) θα συμπεριλαμβάνεται τουλάχιστον το ήμισυ των ψήφων των βουλευτών που έχουν δηλώσει ότι ανήκουν σε ομάδες οι οποίες δεν αποτελούν την πλειοψηφία στη Δημοκρατία της «Μακεδονίας».

Η ίδια διαδικασία θα ακολουθείται και για την εκλογή συνηγόρου του πολίτη, καθώς και για την εκλογή των τριών μελών του Συμβουλίου Δικαστών της Δημοκρατίας.

5. Κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

5.1. Σε κρατικό επίπεδο τα άρθρα του Συντάγματος και οι νόμοι που ρυθμίζουν θέματα καταλληλότητας και αρμοδιοτήτων των τοπικών οργάνων και των εκτελεστικών σωμάτων δεν θα ψηφίζονται, εάν δεν συγκεντρώσουν την πλειοψηφία επί του συνολικού αριθμού των βουλευτών, στην οποία (πλειοψηφία) πρέπει να συμπεριλαμβάνεται τουλάχιστον το ήμισυ των ψήφων των βουλευτών που έχουν δηλώσει ότι ανήκουν σε ομάδες οι οποίες δεν αποτελούν την πλειοψηφία στη Δημοκρατία της «Μακεδονίας».

5.2. Οι νόμοι που ρυθμίζουν θέματα πολιτισμού και γλώσσας, για να ψηφιστούν, θα πρέπει να συγκεντρώσουν την πλειοψηφία επί του συνολικού αριθμού των βουλευτών, στην οποία (πλειοψηφία) πρέπει να συμπεριλαμβάνεται τουλάχιστον το ήμισυ των ψήφων των βουλευτών που έχουν δηλώσει ότι ανήκουν στην κοινότητα στην οποία αφορούν τα συγκεκριμένα άρθρα, με την προϋπόθεση η συγκεκριμένη κοινότητα να εκπροσωπείται τουλάχιστον από πέντε βουλευτές στη Βουλή.

6. Εκπαίδευση και χρήση της γλώσσας.

6.1. Σε σχέση με τη βασική και μέση εκπαίδευση, η διδασκαλία πρέπει να γίνεται στη μητρική γλώσσα των μαθητών και ταυτόχρονα να δημιουργηθούν κοινές προδιαγραφές για τα ακαδημαϊκά προγράμματα σε όλη τη «Μακεδονία».

6.2. Σε ό,τι αφορά την ανώτατη εκπαίδευση, δίνεται η δυνατότητα ίδρυσης αυτόνομων και ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα οποία θα έχουν το δικαίωμα επιλογής της γλώσσας διδασκαλίας. Σε σχέση με τα κρατικά πανεπιστημιακά ιδρύματα, η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα κάθε ιδρύματος θα καθορίζει εάν θα παρέχεται διδασκαλία και σε άλλη γλώσσα πέραν της «μακεδονικής». Τέλος, θα προβλέπεται η δυνατότητα μερικής οικονομικής κρατικής βοήθειας σε ιδιωτικά πανεπιστήμια με βάση συγκεκριμένες συμφωνίες.

6.3. Η αρχή της θετικής διάκρισης στα κρατικά πανεπιστημιακά ιδρύματα πρέπει να εφαρμόζεται κατά τη διαδικασία επιλογής των υποψηφίων, ώστε η αναλογία των φοιτητών να αντανακλά τη σύνθεση του πληθυσμού της «Μακεδονίας».

6.4. Κάθε πολίτης, ο οποίος ανήκει σε κοινότητα που αποτελεί τουλάχιστον το 20% του συνολικού πληθυσμού του δήμου που κατοικεί, θα έχει τη δυνατότητα να απευθύνεται στη μητρική του γλώσσα στα όργανα της κεντρικής εξουσίας και αυτά θα έχουν την υποχρέωση να του απαντήσουν στην ίδια γλώσσα.

6.5. Σε σχέση με την τοπική αυτοδιοίκηση, στους δήμους όπου η κοινότητα αποτελεί τουλάχιστον το 20% του συνολικού πληθυσμού, η επίσημη γλώσσα του δήμου θα είναι η γλώσσα της κοινότητας. Σε σχέση με τις γλώσσες που μιλούν οι ομάδες που αποτελούν τη μειοψηφία, η τοπική εξουσία με δημοκρατικές διαδικασίες θα αποφασίζει για τη χρήση τους στα δημόσια σώματα.

6.6. Στις γενικές συνεδριάσεις της Βουλής μπορεί να χρησιμοποιείται η αλβανική γλώσσα.

7. Θέματα ταυτότητας.

7.1. Σε σχέση με τα εμβλήματα, παράλληλα με τα εμβλήματα της Δημοκρατίας της «Μακεδονίας» η τοπική εξουσία θα είναι ελεύθερη στα δημόσια κτίρια της περιοχής να κάνει χρήση και των εμβλημάτων που εκφράζουν την ταυτότητα της κοινότητας, η οποία αποτελεί την πλειοψηφία σε αυτόν το δήμο, σεβόμενη πάντα τους διεθνείς κανόνες.

8. Πραγματοποίηση.

8.1. Οι ρυθμίσεις του Συντάγματος που περιλαμβάνονται στην κατηγορία 1 πρέπει αμέσως να τεθούν προς ψήφιση στη Βουλή. Τα πολιτικά κόμματα θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να εξασφαλιστεί η ψήφισή τους σε χρονικό διάστημα x ημερών (δεν καθορίζεται προς το παρόν).

8.2. Η χρονική περίοδος για ψήφιση των αλλαγών 2 είναι x (επίσης δεν καθορίζεται το χρονικό διάστημα).

8.3. Τα πολιτικά κόμματα θα ζητήσουν από τη διεθνή κοινότητα, σε σύντομο χρονικό διάστημα, να συγκαλέσει διάσκεψη δωρητών, με σκοπό να δοθεί μακροοικονομική βοήθεια και να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης και για την αναζωογόνηση των κατεστραμμένων περιοχών.

Ηρεμία εν αναμονή…

Σχετική ηρεμία επικρατεί από το πρωί στα μέτωπα της ΠΓΔΜ. Οι Αλβανοί αντάρτες απέδειξαν τις τελευταίες ημέρες ότι προτιμούν κυρίως τη νύχτα να χρησιμοποιούν τα όπλα τους, προκειμένου να εκφοβίσουν τον τοπικό πληθυσμό και να δείξουν πως αν και σε γενικές γραμμές τηρούν τη συμφωνία εκεχειρίας, εξακολουθούν να βρίσκονται στα οχυρά τους με το δάχτυλο στη σκανδάλη.

Σύμφωνα δε με την εφημερίδα Dnevnik, η οποία επικαλείται στοιχεία των μυστικών υπηρεσιών της ΠΓΔΜ, 2.000 Αλβανοί αντάρτες βρίσκονται στο όρος Σαρ, βορειοδυτικά του Τέτοβο, και ετοιμάζονται ανά πάσα στιγμή να ξαναρχίσουν τις συγκρούσεις στην περιοχή.

Χθες το βράδυ πυροβολισμοί ήχησαν έξω από το χωριό Σλούπτσανε, ένα από τα μεγαλύτερα οχυρά του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού στο μέτωπο του Κουμάνοβο, αλλά και από το χωριό Ρόπαϊτσε.

Έντονη κινητικότητα στις τάξεις του UCK παρατηρήθηκε και στην περιοχή του Νίκουστακ και το Ορίζαρε.

Στο Τέτοβο τη νύχτα επικράτησε ηρεμία, ωστόσο από το πρωί τα περισσότερα σπίτια της πόλης έμειναν χωρίς νερό. Οι Αλβανοί αντάρτες, οι οποίοι πρόσφατα προκάλεσαν ζημιές στο δίκτυο υψηλής τάσης που ηλεκτροδοτεί το τοπικό υδραγωγείο, χθες κατέλαβαν το δίκτυο ύδρευσης που χρησιμοποιεί βιομηχανικά ύδατα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ