Κρίσιμη και αμφίρροπη η εκλογική αναμέτρηση στη Χώρα των Βάσκων

30

Στις κάλπες προσέρχονται την Κυριακή οι Βάσκοι, προκειμένου να αναδείξουν τα νέα μέλη του Κοινοβουλίου. Οι εκλογές αυτές χαρακτηρίζονται κρίσιμες, αφού είναι η πρώτη φορά μετά τη μεταπολίτευση του 1974 που ενδέχεται να μη σχηματιστεί κυβέρνηση από το Εθνικιστικό Κόμμα (PNV).

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στις αρχές της εβδομάδος στη φιλοκυβερνητική εφημερίδα ABC, το Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) και το Σοσιαλιστικό (PSE- EE) βρίσκονται πολύ κοντά στην κατάκτηση της απόλυτης πλειοψηφίας των εδρών στο τοπικό Κοινοβούλιο. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα οδηγήσει για πρώτη φορά από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ισπανία σε σχηματισμό κυβέρνησης μη εθνικιστικών κομμάτων στη Χώρα των Βάσκων.

Συγκεκριμένα, το Λαϊκό Κόμμα προβλέπεται να εξασφαλίσει το 24,3% των ψήφων και οι Σοσιαλιστές το 20%. Με βάση τα ποσοστά αυτά, τα δύο κόμματα θα καταλάβουν 37 από τις 75 συνολικά έδρες της τοπικής Βουλής.

Επικεφαλής του ΡΡ είναι ο Χάιμε Μαγιόρ Ορέχα, τέως υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης του Χοσέ Μαρία Αθνάρ. Ο ίδιος δηλώνει αισιόδοξος για το εκλογικό αποτέλεσμα, ενώ, όπως γράφει χαρακτηριστικά η ισπανική εφημερίδα El Pais, η ανάδειξή του σε πρόεδρο της Χώρας των Βάσκων -lehendakari στα βασκικά- θα του δώσει τη δυνατότητα να «κλείσει τους λογαριασμούς που άφησε ανοιχτούς κατά το παρελθόν: να τελειώνει με την ΕΤΑ καθώς και με τα σχέδια περί ανεξαρτησίας της περιοχής».

Οι Σοσιαλιστές συμμετέχουν στις εκλογές με τον Νικολάς Ρεδόντο Τερέρος, ο οποίος δηλώνει ότι η Χώρα των Βάσκων χρειάζεται έναν ηγέτη πιστό στο Σύνταγμα της Ισπανίας. Σημειώνεται ότι επί 12 έτη οι Σοσιαλιστές στήριζαν την κυβέρνηση του Εθνικιστικού Κόμματος, οι σχέσεις τους όμως επιδεινώθηκαν το 1998, όταν αποκαλύφθηκε ότι το PNV είχε έλθει σε συμφωνία με το ΗΒ, την τότε πολιτική πτέρυγα της ΕΤΑ.

Παρ όλο που οι Σοσιαλιστές έχουν συμφωνήσει να συνεργαστούν με το Λαϊκό Κόμμα, πολιτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, ακόμα και η αναθέρμανση των σχέσεών τους με το PNV, υπό σκληρότερους βέβαια όρους.

Όσο για τους Εθνικιστές, η συγκεκριμένη δημοσκόπηση δείχνει ότι το κόμμα του νυν προέδρου της Χώρας των Βάσκων, Χουάν Χοσέ Ιμπαρέτσε, προηγείται στην πρόθεση ψήφου έναντι όλων των υπόλοιπων σχηματισμών, με ποσοστό 34.5%. Ωστόσο, για να κυβερνήσει θα χρειαστεί την στήριξη άλλων κομμάτων. Τα δύο τελευταία χρόνια ο Ιμπαρέτσε διατηρήθηκε στην εξουσία χάρη στην υποστήριξη της πολιτικής πτέρυγας της ΕΤΑ (Euskal Herritarok) και του μετριοπαθούς αυτονομιστικού κόμματος EA (Euskο Askatasuna).

Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση εκείνης της συμμαχίας είχε παίξει η υπογραφή μιας διακήρυξης για τη διεθνοποίηση του βασικού ζητήματος, γνωστότερη ως συμφωνία της Lizarra , καθώς και η απόφαση της ΕΤΑ να κηρύξει μονομερή εκεχειρία. Όταν όμως η βασκική οργάνωση επέστρεψε στην ένοπλη δράση, ο συνασπισμός κατέρρευσε.

Το Euskal Herritarok συμμετέχει για μία ακόμη φορά στις εκλογές με ηγέτη τον Αρνάλντο Οτέγι. Το βασικό προεκλογικό του σύνθημα τα λέει όλα: «Ένα νέο ελεύθερο έθνος πρόκειται να γεννηθεί και θα ονομάζεται Πατρίδα των Βάσκων». Ωστόσο, από τη δημοσκόπηση προβλέπεται σαφή μείωση της εκλογικής του δύναμης, γεγονός που αποδίδεται στην επανεμφάνιση της ΕΤΑ.

Το σύνολο του ισπανικού Τύπου εκτιμά ότι πρόκειται για την πλέον αμφίρροπη και κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση. Πιθανή συγκρότηση κυβέρνησης PP – PSE θα αποτελέσει σοκ για τους εθνικιστές, αφού είναι βέβαιο ότι η Μαδρίτη θα σκληρύνει στη στάση της έναντι των τρομοκρατών αλλά και όλων όσων ζητούν ακόμα μεγαλύτερη αυτονομία. Επιπλέον, είναι άγνωστο πώς θα «υποδεχθεί» η ίδια η ΕΤΑ μία τέτοια εξέλιξη.

Όσο για τους ίδιους τους εθνικιστές, η αναζήτηση πολιτικών συμμάχων προκειμένου να εμποδίσουν την παραπάνω εξέλιξη και να διατηρηθούν στην εξουσία μοιάζει δυσκολότερη από ποτέ.

Α.Ρ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ