«Μουδιασμένη» υποδοχή των πλάνων Μπους για την NMD σε Ευρώπη και Ασία

29

Παρά τη σιωπή Κίνας και Β.Κορέας για τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου περί αντιπυραυλικής ασπίδας (NMD), η Ασία εκτιμά ότι οι χθεσινές δηλώσεις του Τζορτζ Ο. Μπους προοιωνίζονται νέο γύρο έντασης. Η ίδια «μουδιασμένη» αντίδραση ήλθε και από την Ευρώπη· οι σύμμαχοι των ΗΠΑ χαιρέτισαν συγκρατημένα τις δηλώσεις, και η Ρωσία προειδοποίησε για επερχόμενους κινδύνους.

Η Ασία ανησυχεί…

Πάντως, η αμερικανική κυβέρνηση έσπευσε να κατευνάσει τους φόβους, ιδιαίτερα στην Ασία. Ο Μπους τηλεφώνησε αρχικά στον Κιμ Ντάε Γιουνγκ, πρόεδρο της Ν.Κορέας, για να συζητήσουν το θέμα. Έπειτα ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει τη «λεπτή» αποστολή του υφυπουργού Εξωτερικών, Ρίτσαρντ Αρμιτάζ, στην Ασία αργότερα το Μάιο. Τηλεφωνική επικοινωνία είχε και ο Κόλιν Πάουελ με τον Ιάπωνα ομόλογό του, Μακίκο Τανάκα.

Επίσημα, τα ασιατικά κράτη τηρούν στάση αναμονής, ιδιαίτερα η Κίνα και η Β.Κορέα, χώρες που ενδέχεται να βρίσκονται στο στόχαστρο της αμερικανικής αντιπυραυλικής ασπίδας. Η πρόσφατη σινοαμερικανική κρίση (για το ζήτημα του ΕΡ-3) αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά· το πιο ανησυχητικό εξέφρασε ειδικός στις Κινεζικές Σπουδές από το Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης: «Οι Κινέζοι μάλλον θα κινηθούν προς την ανάπτυξη του πυρηνικού οπλοστασίου τους, κάτι που δεν θα αποτελέσει παράγοντα σταθεροποίησης στην περιοχή».

Ανησυχία προκαλεί και η θέση της Βορείου Κορέας, την οποία αναλυτές αναμένουν ιδιαίτερα σκληρή. Τονίζεται ότι ίσως επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί το ζήτημα, προκειμένου να έχει «το πάνω χέρι» στις επερχόμενες διακρατικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον. Η Ταϊβάν προτίμησε τη σιωπή. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της χώρας τόνισε ότι δεν θα σχολιαστεί ένα «εσωτερικό θέμα των ΗΠΑ», η δε Ιαπωνία απέφυγε επίσης οποιαδήποτε επίσημη δήλωση.

Η Ευρώπη αντιδρά…

Στην Ευρώπη, όμως, οι δηλώσεις Μπους δεν έμειναν ασχολίαστες. Σε όλες τις αντιδράσεις διαγράφεται καθαρά ο σκεπτικισμός με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι αμερικανικές προθέσεις – μόνο ο Τόνι Μπλερ συντάχθηκε, όπως αναμενόταν, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ: εκπρόσωπός του τόνισε ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός συμμερίζεται τις ανησυχίες του Τζορτζ Ο. Μπους για τα κράτη – παρίες…

Μιλώντας πιο διπλωματικά, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Ρόμπιν Κουκ, καλωσόρισε απλώς την απόφαση των ΗΠΑ να περιορίσουν το πυρηνικό τους οπλοστάσιο και τη δέσμευση για συνομιλίες υψηλού επιπέδου σχετικά με την αντιπυραυλική ασπίδα.

Ο επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας, Γιόσκα Φίσερ, δήλωσε -μία ημέρα προτού βρεθεί στην Ουάσινγκτον για συνομιλίες με τον Κόλιν Πάουελ- ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην καταπολέμηση της εξοπλιστικής κούρσας: «Πρέπει να ισχύσει και να επεκταθεί ένα αποτελεσματικό καθεστώς ελέγχου των εξοπλισμών και του αφοπλισμού, που θα εξασφαλίζεται γραπτώς».

Η Σουηδή ομόλογός του, Αννα Λιντ, κάλεσε ευθέως την αμερικανική κυβέρνηση να εγκαταλείψει τα σχέδια για την ανάπτυξη της NMD. «Με τον ίδιο τρόπο […] καλούμε την Κίνα, την Ινδία και το Πακιστάν να σταματήσουν την ενίσχυση των πυρηνικών οπλοστασίων τους» προσέθεσε. Πιο σκληρός, ο Γάλλος πρόεδρος, Ζακ Σιράκ, χαρακτήρισε τις δηλώσεις Μπους «πρόσκληση σε κούρσα εξοπλισμών», και τέλος ο ΓΓ του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, κατέθεσε την ελπίδα πως η συνθήκη ΑΒΜ δεν θα απορριφθεί.

Η Ρωσία αναμένει…

Η επίσημη θέση της Ρωσίας θα γνωστοποιηθεί σήμερα με την αναμενόμενη δήλωση του Βλαντιμίρ Πούτιν. Το περιβάλλον του Ρώσου προέδρου αρνείται να σχολιάσει εκ των προτέρων την κατεύθυνση των δηλώσεων. Επίσης, δεν έχουν διαρρεύσει οι λεπτομέρειες της χθεσινής συνομιλίας Πούτιν και Μπους.

Ωστόσο, τα σχόλια της ρωσικής πολιτικής σκηνής κυμαίνονται από σκληρά έως επιφυλακτικά. Γενική είναι η αίσθηση ότι επίκειται κίνδυνος εξοπλιστικής κούρσας και κλιμάκωσης της έντασης σε παγκόσμιο επίπεδο από την ανάπτυξη της NMD. Οι Ρώσοι θεωρούν, πάντως, ότι οι περικοπές του αμερικανικού πυρηνικού οπλοστασίου ακούγονται θετικές, μολονότι οι ΗΠΑ δεν δεσμεύτηκαν ακόμη σε τίποτα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press