Η παραίτηση του Βάιτσμαν ανοίγει το δρόμο της ισραηλινής προεδρίας στον Πέρες

0

Η εποχή του Εζέρ Βάιτσμαν τερματίστηκε απόψε στο Ισραήλ, καθώς ο γηραιός πρόεδρος της χώρας υπέβαλε την παραίτησή του για να ανοίξει το δρόμο στο βραβευμένο με Νόμπελ Ειρήνης πρώην πρωθυπουργό Σιμόν Πέρες. Η θητεία Βάιτσμαν θα θεωρούνταν απολύτως επιτυχής εάν δεν είχε ξεσπάσει το γνωστό σκάνδαλο χρηματισμού που αμαύρωσε μια για πάντα το όνομα του ιστορικού αυτού ηγέτη.

Η δεύτερη συνεχόμενη θητεία του 76χρονου Βάιτσμαν θα έληγε σε τρία χρόνια, εάν ένας Ισραηλινός δημοσιογράφος δεν αποκάλυπτε πέρυσι το σκάνδαλο Σαρουσί. Σύμφωνα με την υπόθεση αυτή, τη δεκαετία του 1980 ο Βάιτσμαν είχε λάβει ως βουλευτής και υπουργός δώρα ύψους 450.000 δολαρίων (160 εκατ. δραχμές) από το Γάλλο επιχειρηματία Εντουάρ Σαρουσί.

Η αποκάλυψη του σκανδάλου κατέστησε τον Βάιτσμαν τον πρώτο αρχηγό του κράτους του Ισραήλ που ανακρίνεται ως ύποπτος από την αστυνομία. Ο Βάιτσμαν γλίτωσε για λίγο τη δικαστική έρευνα, όταν η αστυνομία έκλεισε την υπόθεση στα τέλη Μαΐου ελλείψει αποδείξεων. Εκρινε, ωστόσο, ένοχο τον Ισραηλινό πρόεδρο για απάτη και κατάχρηση εμπιστοσύνης, αδικήματα τα οποία είχαν παραγραφεί.

Ο πρόεδρος της Κνεσέτ, Αβραάμ Μπουργκ, κατέστησε τότε σαφές στον Βάιτσμαν ότι ο μόνος τρόπος για να αποφύγει μια ταπεινωτική διαδικασία καθαίρεσης ήταν η παραίτηση.

Ετσι, σήμερα στις 7.30 το απόγευμα, ο Εζέρ Βάιτσμαν επέδωσε την επιστολή της παραίτησής του στον πρόεδρο της Βουλής, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντα του αρχηγού του ισραηλινού κράτους έως τις 31 Ιουλίου, οπότε θα εκλεγεί ο νέος πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Ενας νομπελίστας ετοιμάζεται για την προεδρία

Επικρατέστερος διάδοχος του Βάιτσμαν θεωρείται πλέον ο πρώην πρωθυπουργός και κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Σιμόν Πέρες, ο οποίος σήμερα είναι υπουργός Περιφερειακής Συνεργασίας στην κυβέρνηση του Εχούντ Μπαράκ. Μοναδικός μέχρι στιγμής αντίπαλος του Πέρες είναι ο 55χρονος Μοσέ Κατσάβ, βουλευτής και πρώην υπουργός της δεξιάς αντιπολίτευσης.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 59% των Ισραηλινών τάσσεται υπέρ της εκλογής του Σιμόν Πέρες στην προεδρία.

Η ιταλική εφημερίδα La Republica σε τέλειο timing δημοσιεύει σήμερα αποκλειστική συνέντευξη από τον -πιθανότατα- αυριανό πρόεδρο του κράτους του Ισραήλ.

Υπάρχουν δύο κεφάλαια στη ζωή μου λέει ο νομπελίστας στην εφημερίδα. Στο πρώτο συνέβαλα στην οικοδόμηση της άμυνας της χώρας μου. Στο δεύτερο εργάστηκα για την ειρήνη. Τώρα ελπίζω να μπορέσω να προετοιμάσω το μέλλον της πατρίδας μου.

Το Καμπ Ντέιβιντ και οι ελπίδες για ειρήνη

Πόσο αισιόδοξος είναι όμως ο νομπελίστας για την αυριανή διάσκεψη του Καμπ Ντέιβιντ; Υπάρχει πιθανότητα συμφωνίας με τους Παλαιστινίους σε δύο ή τρία σημεία, πιστεύει ο Σιμόν Πέρες. Το πρώτο σημείο αφορά στη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους, το οποίο όλοι σχεδόν θεωρούν πλέον μια δίκαιη λύση. Υπάρχει επίσης συμφωνία στον κεντρικό ρόλο του προβλήματος της ασφαλείας.

Καμιά πιθανότητα συμφωνίας δεν υπάρχει, αντίθετα, στο θέμα της Ιερουσαλήμ. Αυτό που προτείνουν ατύπως οι Ισραηλινοί δεν ικανοποιεί τους Παλαιστινίους κι εκείνο που θέλουν οι τελευταίοι δεν είναι αποδεκτό από το Ισραήλ. Η Ιερουσαλήμ παραμένει έτσι ένα μεγάλο πρόβλημα, όπως άλλωστε και το ζήτημα των προσφύγων.

Από την άλλη πλευρά, σημειώνει ο Πέρες, η ευκαιρία που προσφέρεται σήμερα για μια συμφωνία είναι πολύ σημαντική λόγω της παρουσίας του Μπιλ Κλίντον. Κανείς δεν ξέρει ποιο θα είναι το αποτέλεσμα των εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες και πόσο καιρό θα χρειαστεί ο νέος πρόεδρος για να ενημερωθεί για το Μεσανατολικό, προσθέτει ο Πέρες στη συνέντευξή του.

Η τρομοκρατία είναι το μεγάλο εμπόδιο

Οι δύο μεγαλύτεροι κίνδυνοι αυτήν τη στιγμή για την περιοχή, συνεχίζει ο υποψήφιος του Εργατικού Κόμματος για την προεδρία του Ισραήλ, είναι ο πόλεμος και η τρομοκρατία. Δεν θεωρώ πιθανό έναν άλλο πόλεμο. Εχουμε κάνει ήδη πέντε πολέμους και δεν απέφεραν αποτελέσματα. Θεωρώ όμως μεγάλο πρόβλημα την τρομοκρατία. Για τον πόλεμο, αυτό που έχει σημασία είναι τα εδάφη, για την τρομοκρατία έχουν σημασία οι σχέσεις. Πριν από το Οσλο σημειώνονταν 1.200 τρομοκρατικές επιθέσεις το χρόνο, σήμερα έχουν μειωθεί στις 100 με 120. Ο λόγος που μειώθηκαν δεν είναι ότι άλλαξαν τα εδάφη, αλλά ότι άλλαξαν οι σχέσεις.

Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ήταν μια τρομοκρατική οργάνωση, ενώ σήμερα καταπολεμά την τρομοκρατία. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν παίζουν κανένα ρόλο τα εδάφη: είναι αναγκαία τα σύνορα, τα ασφαλή σημεία διέλευσης.

Ποιος ο ρόλος του νέου προέδρου

Ο Σιμόν Πέρες γνωρίζει ότι ο πρόεδρος του Ισραήλ δεν έχει δύναμη, ασκεί όμως επιρροή. Μπορεί να μιλήσει στον κόσμο, να επισημάνει τις προτεραιότητες, τα πράγματα που έχουν σημασία. Το Ισραήλ έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ από μια εσωτερική ειρήνη και ένας πρόεδρος μπορεί να συμβάλει στη μείωση της έντασης και στην οικοδόμηση της συναίνεσης σε θέματα όπως οι σχέσεις με τη διασπορά, η διαμάχη μεταξύ ιερωμένων και λαϊκών, οι νέοι μετανάστες.

Παραδόξως, λέει ο Πέρες στη Repubblica, όσο μειώνεται η απόσταση που χωρίζει το Ισραήλ από τον έξω κόσμο, τόσο βαθαίνουν οι εσωτερικές του διαιρέσεις. Για να έχεις όμως ειρήνη με τον έξω κόσμο, πρέπει να έχεις ειρήνη στο εσωτερικό. Οι πολίτες χρειάζονται έτσι έναν πρόεδρο που να εργάζεται σε αυτή την κατεύθυνση.

Από τον Μπεν Γκουριόν στον Σιμόν Πέρες

Το σχέδιο του Μπεν Γκουριόν για μια ενιαία κοινωνία, μια κοινωνία των πιονιέρων, έδωσε λοιπόν τη θέση του σε ένα ανομοιογενές και πολυπολιτισμικό κράτος; Το σχέδιο του Μπεν Γκουριόν δεν απέτυχε, αντίθετα στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία. Τότε ήμασταν 650.000 Ισραηλινοί, σήμερα είμαστε έξι εκατομμύρια.

Ξανθοί Εβραίοι από τη Ρωσία ζουν δίπλα σε μαύρους Εβραίους από την Αιθιοπία και Εβραίους γεννημένους στο Ισραήλ. Μεγάλο επίτευγμα. Κάθε επίτευγμα, όμως, φέρνει μαζί του νέα προβλήματα. Κι εγώ πιστεύω ότι κάθε γενιά έχει δικαίωμα να δημιουργήσει νέα προβλήματα και να διαπράξει νέα λάθη. Αυτή ήταν, από ιστορικής πλευράς, η ελευθερία.

Ο Σιμόν Πέρες παραδέχεται ότι στη χώρα του πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Το πρόβλημα αυτό όμως, τονίζει, δεν μπορεί να λυθεί με την ανακατανομή του πλούτου, παρά μόνο με την ανακατανομή της γνώσης και την εκπαίδευση. Οσοι παίρνουν χαμηλό μισθό ή είναι άνεργοι ανήκουν συνήθως σε κοινωνικά στρώματα που δεν έχουν την απαιτούμενη εκπαίδευση.

Αλλά ο Ισραηλινός νομπελίστας είναι αισιόδοξος. Το Ισραήλ σωζόταν πάντα από τις νέες γενιές του. Η πρώτη δημιούργησε ένα πρότυπο γεωργίας, συνδυάζοντας ένα πρωτοπόρο πνεύμα και επιστημονικές γνώσεις. Η δεύτερη έσωσε τη χώρα από στρατιωτικής πλευράς και δημιούργησε ένα στρατό πρώτης τάξης. Η τρίτη κάνει σπουδαία πράγματα στην τεχνολογία.

Μένει το πρόβλημα της φτώχειας, ένα κοινωνικό πρόβλημα, στο οποίο πρέπει σήμερα να αφιερώσουμε τις προσπάθειές μας. Η βασική ιδεολογία του ισραηλινού κράτους άλλωστε, που θα μπορούσατε να ονομάσετε σοσιαλισμό, προέρχεται στην πραγματικότητα από τη Βίβλο. Από εκεί έρχεται η έννοια της δικαιοσύνης κι εμείς δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ