ΔΝΤ: Επικρίνει τις κυβερνήσεις της ΕΕ ότι αγνοούν προειδοποιήσεις για επιδοτήσεις ενέργειας

Τα μέτρα ενίσχυσης για την ενέργεια των περισσοτέρων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων δεν στοχεύουν μόνο τους ευάλωτους καταναλωτές, παρά τις προειδοποιήσεις ότι η ΕΕ μπορεί να αντιμετωπίσει μια αντίδραση της αγοράς εάν οι χώρες εισάγουν κοστοβόρα οριζόντια μέτρα, υπογραμμίζει το ΔΝΤ.

Τα δύο τρίτα των κυβερνητικών επιδοτήσεων και των φορολογικών μειώσεων σε ολόκληρη την ΕΕ που αποσκοπούν στην ανακούφιση της ενεργειακής κρίσης δεν ήταν στοχευμένα, σύμφωνα με έρευνα του ΔΝΤ, παρά τις προειδοποιήσεις του Ταμείου και των Βρυξελλών να διατηρήσουν περιορισμένη και προσωρινή εστίαση.

«Προφανώς» οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν «λαμβάνουν υπόψη τα μαθήματα του 2022», δήλωσε στους FT ο Άλφρεντ Κάμερ, επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ, αναφερόμενος στην περίοδο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν πολλές χώρες εισήγαγαν δαπανηρά μέτρα για να στηρίξουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τιμές φυσικού αερίου που είχχαν εκτοξευτεί.

Δεν ήταν όλες οι χώρες «προσεκτικές στη χρήση του δημοσιονομικού χώρου» στην τρέχουσα κρίση, είπε.

Το ΔΝΤ ανασύρει μνήμες του 2022

«Πρέπει να κάνουμε αυτή τη συζήτηση με τους λαούς ότι στην πραγματικότητα [οι δαπάνες για καθολικά μέτρα] είναι ένας πολύ ακριβός τρόπος χρήσης των φορολογικών εσόδων, ειδικά όταν υπάρχουν άλλες ανάγκες δαπανών».

Οι κυβερνήσεις με ασθενέστερα δημόσια οικονομικά έπρεπε να εξοικονομήσουν από αλλού εάν ήθελαν να αποφύγουν μια αρνητική αντίδραση στις αγορές ομολόγων, υποστήριξε.

Το κόστος δανεισμού για ορισμένες χώρες της ευρωζώνης έχει φτάσει σε πολυετή υψηλά από την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την επίδραση του ενεργειακού σοκ στα δημόσια οικονομικά.

Οι κυβερνήσεις σε όλον τον κόσμο πιέζονται να κάνουν περισσότερα για να προστατεύσουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία ώθησε τις τιμές του πετρελαίου στα 126 δολάρια το βαρέλι κάποια στιγμή μέσα στην εβδομάδα, καθώς οι αποστολές μέσω Ορμούζ στερεύουν.

Η Γερμανία, για παράδειγμα, ανακοίνωσε δίμηνη μείωση του φόρου βενζίνης και ντίζελ για όλους τους πολίτες, ενώ η Ισπανία δαπανά 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ για τη μείωση του φόρου προστιθέμενης αξίας στην ενέργεια. Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχει επίσης προβεί σε προσωρινές μειώσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα.

Ωστόσο, σε πολλές χώρες της ΕΕ, τα δημόσια οικονομικά βρίσκονται σε τεντωμένο σκοινί, δεδομένου του δημοσιονομικού κόστους που προέκυψε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 και της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε την εισβολή στην Ουκρανία.

«Υπάρχουν ορισμένες χώρες που δεν έχουν δημοσιονομικό χώρο και δεν μπορούν στην πραγματικότητα να λάβουν μέτρα εάν δεν κάνουν αντισταθμίσεις στον προϋπολογισμό. Είναι εξαιρετικά περιορισμένες όσον αφορά τον δημοσιονομικό χώρο που έχουν. Και πρέπει να είναι προσεκτικές ώστε οι αγορές να μην αντιδρούν», δήλωσε ο Κάμερ.

Η Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες που πρέπει να προσέξουν

Η Ιταλία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ελλάδα συγκαταλέγονται στις πιο χρεωμένες οικονομίες της Ευρωζώνης, σύμφωνα με την έκθεση δημοσιονομικής παρακολούθησης του Ταμείου τον περασμένο μήνα.

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι οι κυβερνήσεις της ΕΕ δαπάνησαν το 2,5% του ΑΕΠ σε ενεργειακές παρεμβάσεις μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Συγκριτικά, τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί στην ΕΕ μέχρι στιγμής ανέρχονται κατά μέσο όρο μόνο στο 0,18% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΝΤ.

Αλλά, αυτό το σχετικά μέτριο δημοσιονομικό βάρος θα αυξηθεί εάν οι περιορισμοί στον ενεργειακό εφοδιασμό αποδειχθούν παρατεταμένοι.

«Το πρόβλημα με αυτά τα μέτρα είναι ότι, αν τα ξεκινήσετε, και η ενεργειακή κρίση αποδειχθεί πιο επίμονη από ό,τι περιμένουμε, τότε το κόστος αυξάνεται», δήλωσε ο Κάμερ. «Θα βρεθείτετ όμηροι των αποφάσεών σας».

Ο Κάμερ προειδοποίησε ιδιαίτερα κατά μέτρων όπως ανώτατα όρια τιμών ή μειώσεις φόρων. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συνεχιζόμενη υψηλή ζήτηση σε μια αγορά με περιορισμένη προσφορά, ενώ μειώνει το κίνητρο για μετάβαση σε ανεξάρτητες πηγές ενέργειας, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υποστήριξε.

Περισσότερο από το 90% των χωρών της ΕΕ έχουν λάβει τουλάχιστον ένα μέτρο που στρεβλώνει τις τιμές κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κρίσης, σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ.

«Όταν έχετε αυτές τις αυξήσεις τιμών, αυτό θα έπρεπε να ευνοεί μια μετάβαση σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας», δήλωσε ο Κάμερ καθώς ετοιμάζεται να συνταξιοδοτηθεί από το ΔΝΤ μετά από 34 χρόνια.