Διαβάζεται και σαν δελτίο θυέλλης το νέο Inflation Monitor, το Παρατηρητήριο Πληθωρισμού που εκδίδει σε τακτική βάση η Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ).

Η άνοδος του πληθωρισμό τον Φεβρουάριο, στο 1,9% στην Ευρωζώνη και στο 3,1% για την Ελλάδα, δεν είναι τίποτα μπροστά σε όσα μας περιμένουν.

Όπως αναφέρει η Τράπεζα της Ελλάδας, στο Inflation Monitor του Μαρτίου, το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή προκάλεσε απότομη άνοδο των τιμών της ενέργειας και αναπροσαρμογή των προσδοκιών της αγοράς για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ και στις ΗΠΑ προς υψηλότερα επίπεδα.

Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, οι βασικότερες ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό προέρχονταν από τα μη μεταποιημένα (φρέσκα) τρόφιμα και τις υπηρεσίες. Όμως, ήδη από τα τέλη Φεβρουαρίου οι τιμές της ενέργειας σημείωσαν απότομη άνοδο κατά περίπου 40%, αντανακλώντας την έκρηξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στην προσφορά στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων και των γεωργικών εμπορευμάτων αυξήθηκαν επίσης, αν και σε μικρότερο βαθμό.

Αλλαγή δεδομένων

Οι προσδοκίες της αγοράς τόσο στη ζώνη του ευρώ όσο και στις ΗΠΑ έχουν αλλάξει, αντανακλώντας τους αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους που σχετίζονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή: Για τη ζώνη του ευρώ, ο αναμενόμενος πληθωρισμός, από τις αρχές Μαρτίου, αυξήθηκε σημαντικά πάνω από το 2%, κυρίως σε βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, αλλά και σε μακροπρόθεσμους ορίζοντες, ενώ οι προσδοκίες για την οικονομική δραστηριότητα μειώθηκαν.  Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ αυξήθηκαν επίσης σημαντικά, αν και σε μικρότερο βαθμό από ό,τι στη ζώνη του ευρώ.

Έρχεται αύξηση επιτοκίων

Οι αναμενόμενες πορείες πολιτικής ανατιμήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα επιτοκίων, με τις αγορές να αναμένουν πλέον έως το τέλος του 2026:

▪ Δύο αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, κατά 25 μονάδες βάσης η καθεμία, θεωρούνται πλέον πιθανές, ενώ πριν από ένα μήνα δεν αναμενόταν καμία αλλαγή επιτοκίων.

▪ Μία μείωση των επιτοκίων της Fed κατά 25 μονάδες βάσης θεωρείται πλέον εξίσου πιθανή με τη μηδενική μεταβολή, έναντι δύο μειώσεων των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης η καθεμία, που αναμένονταν πριν από ένα μήνα.

Τι προβλέπει το Ευρωσύστημα για τον πληθωρισμό

Όπως αναφέρει η Τράπεζα της Ελλάδας, οι προβλέψεις του Ευρωσυστήματος για τον πληθωρισμό έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα πάνω και υπόκεινται σε ισχυρούς ανοδικούς κινδύνους, καθώς ο αντίκτυπος του πολέμου στη Μέση Ανατολή στον πληθωρισμό θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την έντασή του.

Οι τελευταίες δημοσιευμένες προβλέψεις βασίζονται στην πορεία των τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων στις αγορές μελλοντικής εκπλήρωσης (ημερομηνία αναφοράς 11 Μαρτίου), γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πρόσφατες αυξήσεις είναι μάλλον προσωρινές.

Τι κρατάει ψηλά τον πληθωρισμό στην Ελλάδα

Η Τράπεζα της Ελλάδας μας υπενθυμίζει ότι πριν ξεσπάει ο πόλεμος, ο πληθωρισμός στη χώρα μας ήταν ήδη σημαντικά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ παρέμεινε σταθερός κατά τη διάρκεια του 2025 και διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,1%. Υποχώρησε κάτω από το 2% τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2026. Ο δομικός πληθωρισμός – εκτός των τροφίμων και της ενέργειας – παρέμεινε σταθερός τους τελευταίους οχτώ μήνες του 2025, με μέσο πληθωρισμό δωδεκαμήνου στο 2,4%. Ο δομικός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη παρέμεινε επίσης πάνω από τον στόχο του 2% και το πρώτο δίμηνο του 2026.

Στην Ελλάδα, ο συνολικός πληθωρισμός παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα κατά το μεγαλύτερο μέρος του 2025, με εξαίρεση τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας, αυτή η μεταβλητότητα αποδόθηκε κυρίως στις διακυμάνσεις του πληθωρισμού των υπηρεσιών και των μη μεταποιημένων τροφίμων.

Ο δομικός πληθωρισμός ακολούθησε παρόμοια πορεία, καθώς επηρεάστηκε επίσης από τις διακυμάνσεις του πληθωρισμού των υπηρεσιών. Ο μέσος συνολικός πληθωρισμός στη χώρα μας το 2025 κινήθηκε στο 2,9%  και ο δομικός πληθωρισμός στο 3,6% . Τόσο ο συνολικός όσο και ο δομικός  πληθωρισμός παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2026.

Τον Φεβρουάριο η Ελλάδα είχε τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Στην κορυφή βρίσκονται η Σλοβακία και η Κροατία και ακολουθούν Λιθουανία και Εσθονία. Η Κύπρος, που έχει μηδενίσει τον ΦΠΑ σε βασικά αγαθά (φρούτα, λαχανικά, παιδικό γάλα, πάνες, είδη γυναικείας υγιεινής), είχε τον χαμηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη.

Απειλές για τη διατροφική ασφάλεια

Όπως έχει γίνει γνωστό, η ασφυξία στα Στενά του Ορμούζ δεν οδηγεί σε εκτόξευση μόνο τις τιμές των καυσίμων και γενικότερα της ενέργειας. Από το ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται το 33% του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων (σε ό,τι αφορά τις συναλλαγές μέσω θαλάσσης). Η περιοχή του Περσικού Κόλπου αντιπροσωπεύει το 49% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας και το 30% των εξαγωγών αμμωνίας – βασικά συστατικά στα αζωτούχα λιπάσματα.

Ως εκ τούτου, το μπλοκάρισμα της διαδρομής στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει άμεσο σοκ στην προσφορά λιπασμάτων στον παγκόσμιο γεωργικό τομέα. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της JP Morgan, τα στρατηγικά αποθέματα σε λιπάσματα, σε διεθνές επίπεδο, επαρκούν μόνο για περίπου 25 ημέρες, πριν υποστεί πλήγμα η αγροτική παραγωγική ικανότητα. Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, ι δεξαμενές αποθήκευσης στον Κόλπο θα γεμίσουν σε λιγότερο από ένα μήνα, αναγκάζοντας τεράστια χημικά βιομηχανικά συγκροτήματα να κλείσουν. Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι η επανεκκίνηση αυτών των μονάδων θα διαρκέσει 4-6 εβδομάδες, δημιουργώντας καθυστέρηση στην τροφοδοσία ακόμη και μετά την υποχώρηση των εντάσεων.

Διψήφιος ο πληθωρισμός στα νωπά τρόφιμα

Το 15% της επιδότησης στην τιμή των λιπασμάτων, για Απρίλιο Μάιο, που ανακοίνωσε σήμερα ο πρωθυπουργός, στοχεύει στο να ανακουφίσει εν μέρει τους αγρότες από τις αυξήσεις στο κόστος παραγωγής. Σε συνδυασμό με το fuel pass και την επιδότηση στο ντίζελ κίνησης, τα κυβερνητικά μέτρα φιλοδοξούν να δράσουν εμμέσως και ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις στα τρόφιμα.

Όμως σύμφωνα με τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, ήδη οι αυξήσεις στα λιπάσματα στην ελληνική αγορά κινούνται στο 30% – 40%. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και με τις επιοδτήσεις, θα αυξηθούν τα αγροτικά και μεταφορικά κόστη, συμπαρασύροντας ανοδικά και τις τιμές λιανικής.

Ειδικά σε ό,τι αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα η Ελλάδα εισέρχεται στη νέα κρίση από δυσμενέστερη θέση, σε σύγκριση με άλλες χώρες. Ο πληθωρισμός στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα τον Φεβρουάριο εκτοξεύθηκε στο 12,5% – υπερδιπλάσιος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (4,6%).

Αν επιβεβαιωθούν τα δυσμενή σενάρια, η Ελλάδα βρίσκεται εκ νέου ενώπιον μιας νέας πληθωριστικής κρίσης στα τρόφιμα. Υπενθυμίζεται ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή στην κατηγορία «διατροφή-μη αλκολλούχα ποτά» έχει αυξηθεί σωρευτικά πάνω από 38% την τελευταία πενταετία. Σε αγαθά όπως το κρέας και τα λαχανικά σωρευτικές ανατιμήσεις ξεπερνάνε το 55% και το 45% αντίστοιχα.

Ειδήσεις Σήμερα: