Παρακεταμόλη στην εγκυμοσύνη: Μεγάλη μελέτη καταρρίπτει τους ισχυρισμούς Τραμπ

Μεγάλη μετα-ανάλυση μελετών στέλνει καθησυχαστικά μηνύματα προς τις εγκύους σχετικά με την, πολυσυζητημένη το τελευταίο διάστημα, λήψη του δημοφιλούς παυσίπονου παρακεταμόλη κατά τη διάρκεια της κύησης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, η παρακεταμόλη δεν αυξάνει τον κίνδυνο αυτισμού, Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ή νοητικής υστέρησης, όπως μαρτυρούσαν κάποιες προηγούμενες μικρού εύρους μελέτες.

Η πιο αναλυτική ανασκόπηση ως σήμερα

Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα οι ερευνητές τoυ City St George’s του Πανεπιστημίου του Λονδίνου ανέλυσαν 43 προηγούμενες υψηλής ποιότητας μελέτες – διεξήγαγαν την πιο αναλυτική ανασκόπηση για το θέμα που έχει γίνει ως σήμερα, η οποία δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό «The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health». Θέλησαν να μελετήσουν σε βάθος το ζήτημα μετά από ισχυρισμούς του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το ότι η έκθεση του εμβρύου σε παρακεταμόλη μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου του και να αυξήσει τον κίνδυνο αυτισμού.

Σοβαρά κενά στις προηγούμενες μελέτες

Οι ισχυρισμοί αυτοί είχαν πυροδοτηθεί από κάποιες μελέτες που είχαν εντοπίσει μικρές στατιστικές συσχετίσεις μεταξύ της χρήσης παρακεταμόλης κατά την εγκυμοσύνη και των διαγνώσεων αυτισμού. Ωστόσο πολλές από αυτές τις μελέτες είχαν σοβαρούς περιορισμούς – κάποιες βασίζονταν σε ανεπαρκή δεδομένα ενώ άλλες δεν λάμβαναν υπόψη το οικογενειακό ιστορικό ή γενετικούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την εμφάνιση νευροαναπτυξιακών διαταραχών. Ένα μεγάλο μειονέκτημα των μελετών εκείνων ήταν η έλλειψη περιπτώσεων σύγκρισης μεταξύ αδελφών – οι συγκρίσεις αυτές συμβάλλουν σημαντικά στο να διαχωριστεί η επίδραση των φαρμάκων από κληρονομικά χαρακτηριστικά ή από την επίδραση του περιβάλλοντος.

H παρακεταμόλη θεωρείται το ασφαλέστερο αντιπυρετικό και παυσίπονο στην εγκυμοσύνη

Η σημασία των μελετών μεταξύ αδελφών

Για να ξεπεράσουν αυτές τις αδυναμίες οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στις καλύτερα σχεδιασμένες διαθέσιμες μελέτες σχετικά με το θέμα. Συνέκριναν εγκυμοσύνες στις οποίες είχε γίνει χρήση παρακεταμόλης με άλλες στις οποίες δεν είχε γίνει χρήση του παυσίπονου – έδωσαν μάλιστα ιδιαίτερη έμφαση σε μελέτες που εξέταζαν αδέλφια και στις οποίες το ένα παιδί είχε εκτεθεί σε παρακεταμόλη μέσα στη μήτρα ενώ ο αδελφός ή η αδελφή του όχι.

Η προσέγγιση αυτή επέτρεψε στους ερευνητές να εξετάσουν πιο αποτελεσματικά τον ρόλο που παίζουν παράγοντες όπως το κοινό γενετικό υπόβαθρο και το περιβάλλον που μοιράζονται τα μέλη της ίδιας οικογένειας. Παράγοντες σαν και αυτούς είναι δύσκολο να ληφθούν υπόψη στις «παραδοσιακές» μελέτες παρατήρησης αλλά μπορούν να επιδράσουν σημαντικά στην παιδική ανάπτυξη.

Δεδομένα εκατοντάδων χιλιάδων αδελφών

Τα δεδομένα που αφορούσαν σύγκριση μεταξύ αδελφών ήταν πολλά. Συγκεκριμένα οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία 262.852 παιδιών σχετικά με αυτισμό, 335. 255 παιδιών σχετικά με ΔΕΠΥ και 406.681 παιδιών σχετικά με νοητική υστέρηση. Σε όλες αυτές τις μεγάλες ομάδες, δεν προέκυψε καμία ένδειξη σχετικά με το ότι η χρήση παρακεταμόλης στην εγκυμοσύνη αυξάνει τον κίνδυνο αυτισμού, ΔΕΠΥ ή νοητικής υστέρησης σε σύγκριση με τις κυήσεις στις οποίες δεν είχε γίνει χρήση της.

Οι πραγματικοί «ένοχοι»

Η καθηγήτρια Μαιευτικής και Μητρικής- Εμβρυϊκής Ιατρικής στο City St George’s του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Ασμα Καλίλ, που ηγήθηκε της μελέτης, εξήγησε σε σχετικό δελτίο Τύπου για ποιον λόγο οι προηγούμενες έρευνες είχαν προκαλέσει ανησυχία. «Τα ευρήματά μας μαρτυρούν ότι οι προηγούμενες συσχετίσεις που είχαν γίνει μεταξύ παρακεταμόλης και νευροαναπτυξιακών διαταραχών πιθανότατα εξηγούνται από τη γενετική προδιάθεση ή άλλους μητρικούς παράγοντες όπως ο πυρετός ή ο υποβόσκων πόνος παρά από μια άμεση επίδραση της ίδιας της παρακεταμόλης».

Σαφές το μήνυμα, ασφαλής η χρήση

Το μήνυμα είναι σαφές, προσέθεσε η καθηγήτρια. «Η παρακεταμόλη παραμένει μια ασφαλής επιλογή κατά την εγκυμοσύνη, όταν λαμβάνεται με βάση τις οδηγίες. Αυτό είναι σημαντικό καθώς η παρακεταμόλη αποτελεί το φάρμακο πρώτης γραμμής που συστήνουμε σε εγκύους οι οποίες έχουν πόνους ή πυρετό και οι γυναίκες πρέπει να νιώθουν ότι συνεχίζουν να έχουν μια ασφαλή εναλλακτική για την ανακούφιση των συμπτωμάτων τους».

Οι περιορισμοί της νέας μελέτης

Οι ερευνητές ανέφεραν πάντως και κάποιους περιορισμούς της μελέτης τους. Για παράδειγμα, δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία ώστε να εξεταστεί εάν ο κίνδυνος από τη λήψη του παυσίπονου διέφερε ανάλογα με το τρίμηνο της κύησης, το φύλο του μωρού ή τη συχνότητα χρήσης του φαρμάκου.

Οι κίνδυνοι από την αποφυγή λήψης θεραπείας

Σε κάθε περίπτωση, τα ευρήματα της συγκεκριμένης μεγάλης μετα-ανάλυσης ευθυγραμμίζονται με τις οδηγίες των μεγάλων ιατρικών οργανισμών ανά τον κόσμο. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι αυτή η ενδελεχής ανασκόπηση θα βάλει τέλος στις αμφιβολίες σχετικά με τη χρήση παρακεταμόλης στην εγκυμοσύνη, με δεδομένο μάλιστα ότι η αποφυγή λήψης θεραπείας σε περίπτωση πόνου ή πυρετού ενέχει εν δυνάμει σοβαρούς κινδύνους για τις εγκύους και τα έμβρυα που κυοφορούν – ιδίως όταν δεν αντιμετωπίζεται ο πυρετός της μέλλουσας μητέρας.

Σημειώνεται ότι στη μεγάλη αυτή μετα-ανάλυση συμμετείχε και η Ελληνίδα Αθηνά Σαμαρά από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Σουηδία.

Πηγή: Το Βήμα