Αλέκος Φασιανός: «Θα κάθεσαι στο ρετιρέ και θα βλέπης την Αθήνα τηγάνι»
Αθήνα, πόλις άγονος και ακατοίκητος
Στις 16 Ιανουαρίου 2022 έφυγε από τη ζωή, πλήρης ημερών, ο Αλέκος Φασιανός, μια καλλιτεχνική προσωπικότητα διεθνούς κύρους και εμβέλειας.
Γεννημένος στην Αθήνα, στις 25 Οκτωβρίου 1935, ο Φασιανός σπούδασε βιολί στο Ωδείο των Αθηνών. Το 1953 εισήχθη στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου μαθήτευσε δίπλα στον Γιάννη Μόραλη και τον Γιάννη Τσαρούχη. Σπουδαστής ακόμα, εισήλθε στην εικαστική ζωή της πρωτεύουσας και πραγματοποίησε την πρώτη του έκθεση.
Από το 1960 έως το 1963 ο Φασιανός, ως υπότροφος της γαλλικής κυβέρνησης, παρακολούθησε μαθήματα λιθογραφίας στο Παρίσι, όπου έμελλε να ζήσει και να δημιουργήσει —παράλληλα με την Αθήνα— επί πέντε δεκαετίες, αρχής γενομένης από το 1966.
Πέραν των κύριων ασχολιών του, της ζωγραφικής και της χαρακτικής, ο Φασιανός καταπιάστηκε επίσης με τη σκηνογραφία, το σχεδιασμό αφισών και την εικονογράφηση βιβλίων, ενώ εξέδωσε και δικά του κείμενα, πεζά και ποιητικά.
Τα έργα του παρουσιάστηκαν σε δεκάδες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σε μεγάλα μουσεία και σε σημαντικές εικαστικές διοργανώσεις ανά την υφήλιο.
Το ατελιέ-κατοικία του Αλέκου Φασιανού στην Ιουλίδα της Κέας (πηγή: alekosfassianos.gr)
Το καλοκαίρι του 1974, ενόσω μοίραζε το χρόνο του μεταξύ Κέας και Αθήνας, ο Φασιανός, που προετοίμαζε έκθεση έργων του στο Λίβανο (ήταν η πρώτη φορά που αποφάσιζε να δείξει τη δουλειά του σε χώρα που δεν ανήκει στο Δυτικό κόσμο), είχε μια φιλική συνομιλία με τον καλλιτεχνικό συντάκτη Γιώργο Πηλιχό (1929-2003).
«ΤΑ ΝΕΑ», 27.8.1974, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Το κείμενο της συνομιλίας των δύο ανδρών είχε δημοσιευτεί στο φύλλο των «Νέων» της 27ης Αυγούστου 1974, υπό τον τίτλο «Ο Φασιανός θρηνεί την Αθήνα της ασφάλτου και των υπνόκουτων».
Από το εν λόγω δημοσίευμα προέρχεται το ακόλουθο απόσπασμα:
Ξέρεις γιατί πήρα αυτό το σπίτι στο νησί (σ.σ. στην Τζια); Όχι για να γίνω ιδιοκτήτης ενός ακινήτου, αλλά γιατί η Αθήνα δεν υποφέρεται πια. Άκουσε μια ελεγεία που έχω γράψει για την πόλη με τα υπνόκουτα. (Διαβάζει): Ω, Αθήνα, ανίατος πόλις των συγχρόνων επιτεύξεων, καιομένη λάβα. Πόλις των υπνοκατοικιών-πολυκατοικιών άγονος και ακατοίκητος. Τι ασυναγώνιστος καλπάζων ρυθμός κατασκευής υπερπολυτελών οικιών, Χαλάνδρι, Βριλήσσια, Εκάλη, Δροσιά, Καρέας, Γαλάτσι, Αμπελόκηποι και Πατήσια, ανικανοποίητος αναισθησία της φλεγομένης ασφάλτου, ανυπόφορος γεύσις εξατμίσεων λεωφορείων. Όλα δίδονται επί αντιπαροχή. Πωλούνται οικόπεδα στις παραλίες και στα όρη στ’ άγρια βουνά, τα ριζιμιά (σ.σ. τα βαθιά ριζωμένα στη γη) λιθάρια, εκεί όπου αλέκτορος φωνή καθόλου δεν ακούγεται, στα Τουρκοβούνια ο εργολάβος ζητάει το παλιό σπίτι με καινούργιο ν’ αλλάξη: «Θα κάθεσαι στο ρετιρέ και θα βλέπης την Αθήνα τηγάνι»…
«ΤΑ ΝΕΑ», 27.8.1974, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Νοσταλγικό τοπίο με το νοσταλγικό πεύκο αποψιλώνεται, εκκλησάκι βυζαντινό αξιοποιημένο απέναντι από το λατομείο — τρομερή πληγή ανοιχτή του βουνού, ποιος θα την κλείση; Η πόλις έρπει προς τα άνω έτοιμη δι’ αιώρησιν. Η θάλασσα αναμιγνύεται με λάδι, απέραστο καντήλι της συμφοράς θολώνει το νερό από ασφυξία. Το μηχανάκι ρογχίζει κροταλίζοντας. Τι μας μένει; Ένα μικρό ακροκέραμο στο τραπέζι του γραφείου για διακόσμηση. Η Αθήνα του τέλους! Επέρχομαι εις το υπνοκούτι…
«ΤΑ ΝΕΑ», 27.8.1974, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
- Κατασβέστηκε η φωτιά στα Καζάνια στο Πέραμα – Φλόγες 20 μέτρων, «αν δεν κλείναμε σωλήνες θα έφτανε στην Ε.Ο.»
- Η μεγάλη ώρα για τον Ελ Κααμπί έφτασε: Μαρόκο και Σενεγάλη «μάχονται» στον τελικό του Κόπα Άφρικα
- Δευτέρα κάτι έχω; Η ρουτίνα της Κυριακής που μειώνει το άγχος της επόμενης μέρας
- Ινδονησία: Οι αρχές εντόπισαν συντρίμμια αεροσκάφους που είχε χαθεί από τα ραντάρ
- Χειμερινές εκπτώσεις: Πρώτη Κυριακή με ανοιχτά τα καταστήματα – Το ωράριο
- Αλλάζει ο τρόπος χορήγησης της ετήσιας άδειας από το 2026





