«Contagion»

Με αφορμή την προηγούμενη ταινία τους, “The Informant!”, έχοντας ταξιδέχει πολύ και περνώντας ατελείωτες ώρες στα αεροπλάνα, ο Σόντερμπεργκ και ο σεναριογράφος Σκοτ Ζ. Μπερνς ξεκίνησαν μια συζήτηση σχετικά με το πόσο ο κόσμος δείχνει πιο επιρρεπής στις ασθένειες, όταν ταξιδεύει. Συνειδητοποίησαν λοιπόν, πόσο ευάλωτος είναι ο άνθρωπος σε δημόσιους χώρους και κάπως έτσι ξεκίνησε λοιπόν η ιδέα για την ταινία «Contagion«.
Ο σκηνοθέτης λέει χαρακτηριστικά: «Πιστεύω πως όλοι μας, όταν αρρωσταίνουμε αρχίζουμε να σκεφτόμαστε ποιους είδαμε τις τελευταίες μέρες, με ποιους μιλήσαμε, δίπλα σε ποιους καθίσαμε ή ποιους ακουμπήσαμε. Είναι στην ανθρώπινη φύση».

Ας δούμε το θέμα της ταινίας αναλυτικότερα: μία ταξιδιώτισσα παίρνει ξηρούς καρπούς από ένα μπολ στο μπαρ του αεροδρομίου, πριν δώσει την πιστωτική της κάρτα στον σερβιτόρο. Μια επαγγελματική συνάντηση ξεκινά με ανταλλαγή χειραψιών. Ένας άνδρας βήχει σε ένα κατάμεστο λεωφορείο…Μία επαφή… Μια στιγμή… Και ένας φονικός ιός έχει ήδη εξαπλωθεί. Όταν η Μπεθ Έμχοφ (Γκουίνεθ Πάλτροου) επιστρέφει στη Μινεάπολη από ένα επαγγελματικό ταξίδι στο Χονγκ-Κονγκ, η αδιαθεσία που απέδιδε στο τζετ-λαγκ υποτροπιάζει. Δύο ημέρες αργότερα, κείτεται νεκρή στην Εντατική, τη στιγμή που οι γιατροί λένε στον σοκαρισμένο σύζυγό της (Ματ Ντέιμον) ότι δεν ξέρουν πού οφείλεται ο θάνατός της. Πολύ σύντομα, και άλλοι άνθρωποι αρχίζουν να εκδηλώνουν τα μυστηριώδη συμπτώματα: έντονο βήχα και πυρετό, σπασμούς και εγκεφαλική αιμορραγία που οδηγούν στο θάνατο. Στη Μινεάπολη, το Σικάγο, το Λονδίνο, το Παρίσι, το Τόκιο και το Χονγκ-Κονγκ, τα κρούσματα αυξάνονται με καταιγιστική ταχύτητα: ένα, τέσσερα, δεκαέξι, εκατοντάδες, χιλιάδες… Ο ιός εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς, μέσω των αναρίθμητων ανθρώπινων διαδράσεων μιας συνηθισμένης ημέρας. Πανδημία.

Πρόκειται για φακούς Led Light, Spray Penς και T-Shirtς.

Την ταινία στηρίζουν ένα πλούσιο cast ηθοποιών, στην ουσία πρόκειται για τους Ματ Ντέιμον, Κέιτ Γουίνσλετ, Τζουντ Λο, Μαριόν Κοτιγιάρ, Γκουίνεθ Πάλτροου, Λόρενς Φίσμπερν, Τζένιφερ Έιλ, Τζον Χοκς.

Ο Ματ Ντέιμον, ο οποίος πρωταγωνιστεί σε έναν από τους βασικούς ρόλους της ταινίας, λέει χαρακτηριστικά «οι ταινίες του Στίβεν δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη. Είναι γρήγορες και μεστές. Όταν πραγματεύεσαι ένα τέτοιο θέμα, η εξέλιξη της δράσης πρέπει να αντικατοπτρίζει την ταχύτητα της εξάπλωσης της ίδιας της μόλυνσης. Δεδομένου λοιπόν, ότι τα πράγματα ξεφεύγουν πολύ γρήγορα από τον έλεγχο, χρειάζεται η εξέλιξη να είναι γρήγορη. Ο Στίβεν ξέρει να εναλλάσσει πολλαπλές ιστορίες και να εστιάζει στην κάθε μία από αυτές την κατάλληλη στιγμή. Και με αυτό τον τρόπο πραγματικά προάγει την πλοκή.»

Αυτό που καθιστά την ταινία “Contagion” τόσο τρομακτική τόσο σε πνευματικό, όσο και σε ψυχικό επίπεδο είναι ότι παρόλο που αποτελεί επιστημονική φαντασία, πατάει σε πραγματικά επιστημονικά ενδεχόμενα – και παρουσιάζει ζωές και σχέσεις που σύντομα θα χαθούν ή θα αλλάξουν ολοσχερώς.

«Είναι πολύ σημαντικό αυτοί οι χαρακτήρες να προβληθούν σαν πραγματικοί άνθρωποι και όχι σαν ειδικοί στον τομέα τους,» λέει η Κέιτ Γουίνσλετ, η οποία πρωταγωνιστεί στον ρόλο μιας γιατρού που έχει μεταβεί σε μια από τι πρώτες διαπιστωμένες εστίες της ασθένειας. «Ουσιαστικά εισχωρείς στον κόσμο της επιδημίας μέσα από ανθρώπινα κανάλια.»

«Νομίζω ότι θα είναι μια δραματική ταινία που θα προκαλέσει σοκ και ανησυχία,» λέει ο Τζουντ Λο, σχολιάζοντας τον αντίκτυπο που περιμένει να έχει το “Contagion” στο κοινό. «Και θα σε κάνει να σκεφτείς αυτά που κάνεις καθημερινά. Το γεγονός ότι πιάνουμε πόμολα, βήχουμε και καλύπτουμε το στόμα μας με την παλάμη κι όχι με τον αγκώνα… Ξαφνικά όλα αυτά τα πράγματα αρχίζουν να βγαίνουν από το υποσυνείδητο και να γίνονται πιο συνειδητές σκέψεις.»

«Σημαντικό κομμάτι της ιστορίας είναι ότι η πληροφορία εξαπλώνεται με παρόμοιο τρόπο με τον ιό: μεταδίδεται από τον ένα στον άλλο και μεταβάλλεται από στόμα σε στόμα όπως ακριβώς μεταλλάσσεται και ο ιός από οργανισμό σε οργανισμό. Ο Κράμγουιντ αποτελεί την προσωποποίηση αυτής της ιδέας,» λέει ο Σόντερμπεργκ. «Αυτός ήταν ο στόχος μας σε όλη την ταινία, να χειριστούμε την πληροφορία ως μια σκυτάλη που περνάει από τη μία σκηνή στην άλλη. Πρόκειται για ένα πραγματικά φονικό πρόβλημα, γιατί η παραπληροφόρηση μπορεί να σε σκοτώσει.»

Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ

«Ο Στίβεν μου έστειλε το σενάριο μαζί με ένα σημείωμα που έλεγε το εξής ‘Διάβασέ το και μετά πήγαινε να πλύνεις τα χέρια σου’,»θυμάται ο Ματ Ντέιμον γελώντας. «Ο θεατής που θα δει την ταινία σε μια κατάμεστη αίθουσα, είμαι σίγουρος ότι θα κάνει την ίδια σκέψη.» Ο ηθοποιός περιγράφοντας τον χαρακτήρα που ενσαρκώνει, τον Μιτς Έμχοφ λέει ότι «είναι ένας καθημερινός άνθρωπος, ένας άνθρωπος που και αυτός έρχεται αντιμέτωπος με την επιδημία. Πολύ σύντομα εξαιτίας το ιού, χάνει τη γυναίκα του και τον θετό του γιο. Όταν λοιπόν, θα μείνει μόνος του με την 15χρονη κόρη του, Τζόρι, θα κάνει σκοπό της ζωής του να την κρατήσει ασφαλή.»

Η Γκουίνεθ Πάλτροου πρωταγωνιστεί και πάλι στο πλευρό του Ματ Ντέιμον, ως Μπεθ, μετά από αρκετά χρόνια και τη συνεργασία τους στην ταινία «The Talented Mr. Ripley». Η ηθοποιός λέει χαρακτηριστικά «Η Μπεθ Έμχοφ είναι μια εργαζόμενη μητέρα, που το φιλοθεάμον κοινό γνωρίζει για πρώτη φορά καθώς επιστρέφει σπίτι της από ένα επαγγελματικό ταξίδι στο Χονγκ-Κονγκ. Είναι ήδη άρρωστη, αλλά η ίδια δεν θεωρεί ότι έχει κάτι το ανησυχητικό.» Μια σειρά φωτογραφιών που τράβηξε η Μπεθ κατά το ταξίδι της στην Ασία, θα βοηθήσει αργότερα τους ερευνητές να ακολουθήσουν τα βήματα της και να φτάσουν στον ιογενή παράγοντα που προκάλεσε την μόλυνση της.
Τις φωτογραφίες τις τράβηξε η ίδια η Πάλτροου κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων στην Ασία κατόπιν παραίνεσης του Σόντερμπεργκ και όπως λέει και η ίδια «ήταν πρώτη φορά που επισκεπτόμουν το Χονγκ Κονγκ, συνεπώς ήμουν πραγματικά μια τουρίστρια που τραβούσε φωτογραφίες. Δεν μπορώ να πω όμως, ότι δεν είχα αυτό το αίσθημα ευθύνης. Όταν σου λέει ο ίδιος ο Σόντερμπεργκ να τραβήξεις φωτογραφίες, οφείλεις να τραβήξεις φωτογραφίες άξιες λόγου.»

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Πριν αρχίσει να δουλεύει το σενάριο του “Contagion”, ο Μπερνς συναντήθηκε με παγκοσμίου φήμης ειδικούς στον τομέα των μολυσματικών ασθενειών και έκανε πολύμηνη έρευνα προκειμένου να διασφαλίσει την αληθοφάνεια της ιστορίας που ήθελε να διηγηθεί ο Σόντερμπεργκ. «Αυτοί οι άνθρωποι,» λέει με θαυμασμό «ενθουσιάζονται με αυτό που θα τρομοκρατούσε τους περισσότερους από εμάς.»

Μεταξύ αυτών που διέθεσαν τον χρόνο και την εμπειρία τους ήταν οι:

Γ. Ίαν Λίπκιν, MD, διευθυντής του Κέντρου Λοιμώξεων και Ανοσίας του Πανεπιστημίου Columbia, και καθηγητής επιδημιολογίας, νευρολογίας και παθολογίας.
Λάρι Μπρίλιαντ, MD, MPH, εξειδικευμένος στην προληπτική ιατρική και πρόεδρος του ιδρύματος Skoll Global Threats Fund.
O επιδημιολόγος Μαρκ Σμολίνσκι, MD, MPH, επίσης από το Skoll Global Threats Fund.
Νέιθαν Γουλφ, MA, DSc, διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Πρόβλεψης Ιών και μέλος της ομάδας που ανακάλυψε και ταυτοποίησε τον ιό Hantavirus
Ο σεναριογράφος Λόρι Γκάρετ, Συνεργάτης Παγκόσμιας Υγείας στο Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων και συγγραφέας του The Coming Plague.

Όχι μόνο έδωσαν την εμπειρία και τις γνώσεις τους ως σύμβουλοι, αλλά βοήθησαν να ανοίξουν πόρτες για τους δημιουργούς και το επιτελείο της ταινίας σε επίπεδο έρευνας, ώστε να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους μπροστά και πίσω από τις κάμερες. Ο Λίπκιν εξάλλου, βρισκόταν διαρκώς στο πλατό. Ο Σόντερμπεργκ θυμάται: «Όταν δείχνεις στο κοινό ένα εργαστήριο τόσο υψηλής τεχνολογίας, θέλεις ο εξοπλισμός να είναι σωστός, θέλεις οι διαδικασίες που ακολουθούνται και η γλώσσα που χρησιμοποιείται να είναι ακριβής και οι ηθοποιοί να έχουν πλήρη έλεγχο του συγκεκριμένου περιβάλλοντος.»
Σύμφωνα με την βασική ιστορία της ταινία, ο Λίπκιν σχεδίασε τον παθογόνο ιό που μαστίζει την ανθρωπότητα. Έναν πλασματικό ιό που όπως λέει και ο ίδιος είναι «παθολογικά πιθανός», που βασίζεται σε πραγματικά επιστημονικά ευρήματα και μοιάζει αρκετά στον κορονοϊό, αλλά με πιο επιθετική δράση. Μάλιστα, δεν δίστασε να δημιουργήσει και ένα μοντέλο του ιού σε 3D για τις ανάγκες της ταινίας.