Πρόσωπα που θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο

Το άρθρο 7 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.2238/1994) αναφέρει ποια πρόσωπα θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο. Σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο εκτός από την ή τον σύζυγο που δεν έχει φορολογούμενο εισόδημα βαρύνουν τον φορολογούμενο και οι παρακάτω:

1) Τέκνα που βαρύνουν τον φορολογούμενο

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν.2238/1994 τα τέκνα που βαραίνουν τον φορολογούμενο είναι αυτά των παρακάτω περιπτώσεων:

α) Τα ανήλικα άγαμα τέκνα.

β) Τα ενήλικα άγαμα τέκνα τα οποία δεν έχουν υπερβεί το εικοστό πέμπτο έτος της ηλικίας τους και σπουδάζουν σε αναγνωρισμένες σχολές ή σχολεία του εσωτερικού ή εξωτερικού, καθώς και εκείνα τα οποία παρακολουθούν δημόσια ή ιδιωτικά ινστιτούτα επαγγελματικής κατάρτισης στο εσωτερικό.

Ειδικά, για τα τέκνα του προηγούμενου εδαφίου, καθώς και για τα τέκνα που δεν σπουδάζουν, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο θεωρούνται προστατευόμενα μέλη παρατείνεται μέχρι και δύο έτη, εφόσον κατά τα έτη αυτά είναι εγγεγραμμένα στα μητρώα ανέργων του Ο.Α.Ε.Δ.

γ) Τα άγαμα τέκνα τα οποία δεν υπάγονται στην προηγούμενη περίπτωση, εφόσον υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία.

δ) Τα τέκνα που είναι άγαμα ή διαζευγμένα ή τελούν σε κατάσταση χηρείας, εφόσον παρουσιάζουν αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και πάνω από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία.

1.α) Ανήλικα άγαμα τέκνα

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1044/1989 θεωρούνται τα άγαμα τέκνα που δεν έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους ανεξάρτητα με το αν οι γονείς τους έχουν τελέσει γάμο ή αν αυτά είναι υιοθετημένα από αυτούς.

Επομένως, στα προστατευόμενα μέλη του φορολογούμενου δεν συμπεριλαμβάνονται παιδιά τα οποία συντηρεί και συνοικούν μαζί του, αλλά δεν είναι γνήσια ή υιοθετημένα τέκνα αυτού.

Σύμφωνα δε με την ΠΟΛ.19/1985 τα ανήλικα τέκνα ή τα τέκνα που σπουδάζουν τα οποία είναι διαζευγμένα δεν θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο έστω και αν συνοικούν με αυτόν, γιατί θεωρείται (φορολογικά) ότι με το γάμο τους αποχωρίστηκαν από την πατρική οικογένεια.

1.β) Ενήλικα άγαμα τέκνα έως 25 ετών που σπουδάζουν

Θεωρούνται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο:

– Τα τέκνα κατά την διάρκεια της προσωρινής απομάκρυνσης από την πατρική οικία λόγω σπουδών (σχετ. εγγ. 1025261/377/16.4.1992).

– Τα τέκνα κάτω των 25 ετών που σπουδάζουν σε στρατιωτικές σχολές (Ευελπίδων, Ικάρων, Ναυτικών Δοκίμων κ.λπ.).

– Τα τέκνα κάτω των 25 ετών που σπουδάζουν σε ιδιωτικά λύκεια, ιδιωτικές σχολές αναγνωρισμένες από το κράτος και σχολές μαθητείας του ΟΑΕΔ θεωρούνται ως προστατευόμενα μέλη, καθώς και εκείνα τα οποία παρακολουθούν δημόσια ή ιδιωτικά ινστιτούτα επαγγελματικής κατάρτισης (ΙΕΚ) στο εσωτερικό.

– Τα τέκνα κάτω των 25 ετών που σπουδάζουν σε ιδιωτικά ή δημόσια Τεχνικά Επαγγελματικά Λύκεια.

Θεωρούνται ότι δε βαρύνουν το φορολογούμενο:

– Άγαμα ενήλικα τέκνα κάτω των 25 ετών που σπουδάζουν σε προκαταρκτικό έτος αλλοδαπού αναγνωρισμένου πανεπιστημίου.

– Τα παιδιά που σπουδάζουν στο Βρετανικό Συμβούλιο το οποίο δεν συγκεντρώνει τα εννοιολογικά γνωρίσματα της ανεγνωρισμένης σχολής.

– Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1232/1991 δεν αναγνωρίζονται σαν σπουδαστές οι πτυχιούχοι δάσκαλοι σχολών αλλοδαπής, κάτω των 25 ετών, που παραπέμπονται για συμπληρωματική εξέταση στην ελληνική παιδαγωγική ακαδημία για την αναγνώριση του τίτλου τους.

– Τα άγαμα τέκνα κάτω των 25 ετών που φοιτούν στη Γαλλική Ακαδημία.

1.γ) Στρατευμένα ενήλικα άγαμα τέκνα έως 25 ετών

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1044/1989 όσοι έχουν υπηρετήσει την στρατιωτική τους θητεία και καλούνται ως έφεδροι για μετεκπαίδευση στις ένοπλες δυνάμεις δεν θεωρούνται στρατευμένοι.

1.δ) Ανάπηρα τέκνα

Ανάπηρα τέκνα τα οποία δεν συνοικούν με τους γονείς αλλά φιλοξενούνται ως τρόφιμα σε ιδρύματα δεν θεωρούνται προστατευόμενα μέλη και ο γονέας δεν δικαιούται οποιαδήποτε φορολογική ελάφρυνση. Καθώς και σε περίπτωση αναδοχής ανάπηρου ανήλικου τέκνου από οικογένεια με σκοπό τη φροντίδα του, κατά τη Διοίκηση, δε θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο και η επιμέλεια τους ασκείται από το Ίδρυμα.

Σημειώσεις:

– Τα τέκνα συζύγων που συμβιούν βαρύνουν τον σύζυγο (πατέρα).

– Τα τέκνα διαζευγμένων συζύγων βαρύνουν το γονέα που έχει την επιμέλεια.

– Όταν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση τα τέκνα βαρύνουν το σύζυγο με τον οποίο συνοικούν

– Όταν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση και με δικαστική απόφαση έχει αφαιρεθεί η άσκηση της γονικής μέριμνας από τον πατέρα και αυτή έχει ανατεθεί αποκλειστικά στην μητέρα, τότε τα τέκνα βαρύνουν την μητέρα.

2) Λοιπά πρόσωπα που θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο

Εκτός από τα τέκνα που αναφέρονται παραπάνω στο άρθρο 7 του Ν.2238/1994 ως πρόσωπα που βαρύνουν τον φορολογούμενο αναφέρονται και τα παρακάτω:

α) Οι ανιόντες και των δύο συζύγων.

β) Οι αδελφοί και οι αδελφές και των δύο συζύγων που είναι άγαμοι ή διαζευγμένοι ή τελούν σε κατάσταση χηρείας, εφόσον παρουσιάζουν αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και πάνω από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία.

γ) Οι ανήλικοι ορφανοί από πατέρα και μητέρα, συγγενείς μέχρι τον τρίτο βαθμό οποιουδήποτε από τους συζύγους.

2.α) Ανιόντες των δύο συζύγων

Ως ανιόντες θεωρούνται οι γονείς των δύο συζύγων, οι παππούδες, οι γιαγιάδες καθώς και η μητριά και ο πατριός. Σε περίπτωση αποβιώσαντος συζύγου οι ανιόντες αυτού δεν περιλαμβάνονται (ΠΟΛ.1044/1989).

2.β) Αναπηρία 67% άγαμων, διεζευγμένων ή αδελφών σε κατάσταση χηρείας

Σε περίπτωση που οι σύζυγοι είναι διαζευγμένοι ή σε κατάσταση χηρείας τότε τα ανάπηρα αδέλφια του άλλου συζύγου δεν περιλαμβάνονται στα πρόσωπα που βαρύνουν τον φορολογούμενο.

3) Εισόδημα προσώπων που θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο

Τα πρόσωπα που αναφέρονται στις παραπάνω περιπτώσεις εφόσον πληρούν τα κριτήρια για να θεωρηθούν ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο θα πρέπει το ετήσιο εισόδημά τους, να μη ξεπερνά τις 2.900,00 ευρώ και για αυτούς που παρουσιάζουν αναπηρία 67% και πάνω από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση τις 6.000,00 ευρώ.

Σύμφωνα δε με το άρθρο 7 του Ν.2238/1994 τα παρακάτω εισοδήματα δε λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του εισοδήματος των προσώπων που αναφέρονται παραπάνω:

α) το τεκμαρτό εισόδημα από ιδιοκατοίκηση γενικά ή από την παραχώρηση της χρήσης ακινήτου χωρίς αντάλλαγμα σε πρόσωπα που είναι συγγενείς με αυτόν μέχρι το δεύτερο βαθμό εξ αίματος,

β) τα εισοδήματα των ανήλικων τέκνων, που κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 προστίθενται στο συνολικό εισόδημα του γονέα,

γ) έσοδα από διατροφή που καταβάλλεται στο ανήλικο με δικαστική απόφαση ή ύστερα από συμφωνία που καταρτίστηκε με συμβολαιογραφικό έγγραφο.

δ) το εξωιδρυματικό επίδομα της περίπτωσης ε΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 6 του Κ.Φ.Ε. και τα προνοϊακά επιδόματα που χορηγούνται σε άτομα με διάφορες αναπηρίες.

Δε θεωρείται ότι βαρύνει το φορολογούμενο αν ο ανήλικος αποκτά εισόδημα από εμπορικές ή γεωργικές επιχειρήσεις ή αμοιβές από την άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος, ανεξάρτητα από το ποσό του εισοδήματος, εκτός αν το σχετικό δικαίωμα περιήλθε στον ανήλικο από κληρονομιά.

Σημείωση:

Φοιτητές ή φοιτήτριες με εισόδημα από ακίνητα μικρότερο των 2.900,00 ευρώ έχουν υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης ενώ μπορούν παράλληλα να συμπεριληφθούν ως προστατευόμενα μέλη στη φορολογική δήλωση του πατέρα τους.

3.α) Παράδειγμα

Έστω πατέρας φορολογούμενου με ετήσιο εισόδημα από σύνταξη του Ο.Γ.Α. 2.427,50 ευρώ και επιπλέον τεκμαρτό εισόδημα 1.880,00 ευρώ από δωρεάν παραχώρηση ακινήτου στον εγγονό του. Ο πατέρας του φορολογούμενου θεωρείται ότι βαρύνει τον φορολογούμενο;

Απάντηση:

Ο πατέρας του φορολογούμενου θεωρείται προστατευόμενο μέλος. Το ετήσιο εισόδημά του από την σύνταξη του Ο.Γ.Α. (2.427,50 ευρώ) δεν ξεπερνά τις 2.900,00 ευρώ και το τεκμαρτό εισόδημα από την δωρεάν παραχώρηση του ακινήτου στον εγγονό του δεν προσμετράται καθώς υπάρχει μεταξύ τους συγγένεια εξ αίματος δευτέρου βαθμού.

Σωτήριος Δημ. Φραντζανάς, οικονομολόγος, MSc in Acc. & Fin., συνεργάτης της Επιστημονικής Ομάδας του περιοδικού Epsilon7