Οι ξένες αγορές και η λιανική στο επίκεντρο των ελληνικών τραπεζών και το 2007

27

Η ακόμα μεγαλύτερη εξωστρέφεια στην χάραξη των στρατηγικών επιλογών χαρακτήρισε τις ελληνικές τράπεζες στη διάρκεια του 2006.

Οι τράπεζες, έχοντας θέσει τα θεμέλια της παρουσίας τους στην ευρύτερη και πολλά υποσχόμενη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ενίσχυσαν σημαντικά τις θέσεις τους στις χώρες που ήδη διέθεταν παρουσία ενώ ταυτόχρονα επεκτάθηκαν σε νέες αγορές.

Η επέκταση της Εθνικής στην αγορά της Τουρκίας με την εξαγορά της Finansbank αποτέλεσε αναμφισβήτητα το κορυφαίο γεγονός όχι μόνον στον τραπεζικό τομέα αλλά και ένα από τα σημαντικότερα που σημάδεψαν τις οικονομικές εξελίξεις στη διάρκεια του έτους που αποχαιρετήσαμε.

Η εξαγορά μετατρέπει την Εθνική σε κορυφαίο χρηματοοικονομικό ίδρυμα της ΝΑ Ευρώπης, με παρουσία σε έντεκα χώρες. Ο νέος όμιλος διαθέτει σύνολο ενεργητικού άνω των 70 δισ. ευρώ, περίπου 12 εκατομμύρια πελάτες και δίκτυο μεγαλύτερο των 1.075 καταστημάτων.

Περισσότερο από το 50% των καταστημάτων ευρίσκονται εκτός Ελλάδος. Το χαρτοφυλάκιο δανείων που προέρχεται από τις διεθνείς δραστηριότητές του ανέρχεται πλέον σε 8 δισ. ευρώ περίπου, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 20% του συνολικού χαρτοφυλακίου των δανείων του ομίλου.

Στην αγορά της Τουρκίας επεκτάθηκε και η δεύτερη σε μέγεθος ελληνική τράπεζα, Alpha Bank, ανακοινώνοντας το Νοέμβριο την συμφωνία με τον όμιλο Αnadolu για τη δημιουργία ενός ισχυρού χρηματοοικονομικού ομίλου στην τουρκική αγορά. Η ολοκλήρωση της συναλλαγής εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί στο πρώτο τρίμηνο.

Σε εξαγορά τράπεζας στην Τουρκία, της Tekfenbank, προχώρησε τον Μάιο και η Eurobank, ενισχύοντας την παρουσία της στη γείτονα χώρα, καθώς διαθέτει χρηματιστηριακή εταιρία.

Ταυτόχρονα. όμως οι ελληνικές τράπεζες στράφηκαν και εκτιμάται ότι να ενισχύσουν τον ενδιαφέρον τους και σε νέες αγορές που γειτνιάζουν με την Βαλκανική, όπως η Πολωνία και η Ουκρανία, ενώ εξετάζουν και ευκαιρίες στην αγορά της Ρωσίας.

Θέση ελληνικών τραπεζών στην περιοχή

Με την ισχυροποίηση της παρουσίας τους στην περιοχή, οι τράπεζες διεκδικούν πλέον με αξιώσεις να καταστούν κυρίαρχες περιφερειακές δυνάμεις, με βασικούς ανταγωνιστές στην προσπάθεια αυτή τις αυστριακές και ιταλικές τράπεζες.

Ειδικότερα, στις πέντε χώρες της ΝΑ Ευρώπης (Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, ΠΓΔΜ και Τουρκία) οι ξένοι επενδυτές ελέγχουν 94 από τις 130 συνολικά τράπεζες και το 70% του συνολικού ενεργητικού, από μόλις 15% στο τέλος του 1998. Στη Βουλγαρία οι ξένοι επενδυτές ελέγχουν το 86% του συνολικού ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος και στην Ρουμανία το 88%.

Οι ελληνικές τράπεζες δραστηριοποιούνται στις πέντε αυτές χώρες διαθέτοντας συνολικά 936 καταστήματα και 16.000 υπαλλήλους στο τέλος του 2005, ελέγχοντας το 15% του συνολικού ενεργητικού με 10 δισ. ευρώ, μεγέθη που έχουν ισχυροποιηθεί σημαντικά με τις εξαγορές του 2006.

Προηγούνται οι αυστριακές τράπεζες που ελέγχουν το 24%, ενώ ακολουθούν οι ιταλικές που ελέγχουν το 14% του συνολικού ενεργητικού. Τα μερίδια των ελληνικών τραπεζών, που έχουν επενδύσει περισσότερα από 1,8 δισ. ευρώ στην περιοχή, έχουν ενισχυθεί ακόμη περαιτέρω πλησιάζοντας αυτά των αυστριακών τραπεζών μετά τις πρόσφατες εξαγορές τραπεζών στην Τουρκία από την Εθνική και την Alpha.

Εξελίξεις στην εγχώρια αγορά

Στην εγχώρια αγορά ξεχώρισε η δημιουργία ενός νέου τραπεζικού ομίλου, της Marfin Popular Bank, όπως ονομάζεται η νέα τράπεζα που προκύπτει από την συγχώνευση των τραπεζών Marfin, Λαϊκής και Εγνατίας Τράπεζας που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο νέος όμιλος με σύνολο ενεργητικού 22,3 δισ. ευρώ, 3,3 δισ. ευρώ ίδια κεφάλαια, 300 καταστήματα και παρουσία σε 13 χώρες μέσω θυγατρικών τραπεζών και γραφείων αντιπροσωπείας, εκτιμάται ότι θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στις τραπεζικές εξελίξεις τα επόμενα χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι το αραβικός όμιλος Dubai Investment συμμετέχει στο μετοχικό του κεφάλαιο.

Όλες οι τράπεζες έδωσαν έμφαση στην ενίσχυση της παρουσίας τους στον τομέα της λιανικής τραπεζικής, από τον οποίο αντλούν το μεγαλύτερο ποσοστό των κερδών τους, λόγω των υψηλών αναπτυξιακών ρυθμών στην στεγαστική και καταναλωτική πίστη.

Σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις, η ελληνική αγορά στην λιανική τραπεζική θα εξακολουθεί να κινείται με ανοδικούς ρυθμούς για τουλάχιστον μια ακόμη τριετία μέχρι σταδιακά να φθάσει στο επίπεδο ωρίμανσης που βρίσκονται οι ανεπτυγμένες αγορές της ευρωζώνης και της Βρετανίας.

Όπως αναφέρουν διοικητικά στελέχη τραπεζών, η μάχη του ανταγωνισμού θα κριθεί πλέον στην ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών, καθώς τα περιθώρια διαφοροποίησης αναφορικά με την τιμολόγηση αλλά και τα προσφερόμενα προϊόντα είναι πολύ μικρά.

Έμφαση δίνουν οι τράπεζες και στην περαιτέρω διεύρυνση της παρουσίας τους στα εναλλακτικά δίκτυα διανομής και κυρίως στο δίκτυο των ΑΤΜ που συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό συναλλασσομένων. Το 2007 θα γίνει έντονη η παρουσία των νέων πιστωτικών καρτών με την νέα τεχνολογία «τσιπ» που εξασφαλίζει μεγαλύτερη ασφάλεια στις συναλλαγές και δυνατότητα προσφοράς προγραμμάτων επιβράβευσης ανάλογα με την χρήση τους.

Στον τομέα των καταθέσεων και επενδύσεων πρόκληση για τις ελληνικές τράπεζες θα πρέπει να αποτελέσει η προσφορά εναλλακτικών λύσεων ιδιαίτερα προς τα μεσαία εισοδήματα που θα αποφέρουν αποδόσεις υψηλότερες του πληθωρισμού εξασφαλίζοντας ένα επιπλέον εισόδημα σε μια μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα συναλλασσομένων.

Οι λογαριασμοί ταμιευτηρίου καθώς και οι κλασικοί καταθετικοί λογαριασμοί προσφέρουν πλέον αρνητικές αποδόσεις εάν λάβει κανείς υπόψη του τον ρυθμό πληθωρισμού και την φορολογία των τόκων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ