Θα γίνει το δημοψήφισμα; Όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για το μέλλον του Μαυροβουνίου μετά τις εκλογές

71

Την άποψη ότι η πραγματοποίηση δημοψηφίσματος στο Μαυροβούνιο -μετά τα αποτελέσματα των χθεσινών εκλογών- θα οδηγήσει σε «πολιτική περιπέτεια», διατύπωσαν τη Δευτέρα μέλη της γιουγκοσλαβικής και της σερβικής κυβέρνησης. Παράλληλα, εξέφρασαν την ελπίδα για νέες συνομιλίες ανάμεσα σε Βελιγράδι και Ποντγκόριτσα.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των εκλογών, σύμφωνα με τα οποία ο συνασπισμός «Νίκη για το Μαυροβούνιο» υπό το νυν πρόεδρο Μίλο Τζουγκάνοβιτς συγκεντρώνει ποσοστό της τάξεως του 42,05%, έναντι 40,67% του αντιπολιτευόμενου συνασπισμού «Μαζί για τη Γιουγκοσλαβία» του Πρέντραγκ Μπουλάτοβιτς, ο πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, επισήμανε:

«Οι εξελίξεις μάς επιτρέπουν να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο μέλλον, με περισσότερη βεβαιότητα για την ΟΔΓ». «Οι εκλογές της Κυριακής είναι, πρωτίστως, μια ένδειξη ότι τα πολιτικά δράματα φτάνουν στο τέλος τους και ότι οδεύουμε προς λογικές και χρήσιμες λύσεις» προσέθεσε ο Κοστούνιτσα, σε ανακοίνωσή του που μετέδωσε το γιουγκοσλαβικό πρακτορείο ειδήσεων Τanjug.

O πρόεδρος της ΟΔΓ τόνισε ακόμη ότι οι εκλογές επιβεβαιώνουν «τη ζωτικότητα της ιδέας ενός κοινού κράτους του Μαυροβουνίου και της Σερβίας», όπως επίσης και την «ωριμότητα των ψηφοφόρων και τη βούλησή τους να διασφαλιστεί η ακεραιότητα» του γιουγκοσλαβικού κράτους. Τέλος, ο Κοστούνιτσα έκανε λόγο για «διχασμό του εκλογικού σώματος», ο οποίος «προδίδει την ανάγκη να επιτευχθεί μια πολιτική συμφωνία σε πρώτη φάση στο ίδιο το Μαυροβούνιο».

Από την πλευρά του ο Γιουγκοσλάβος υπουργός Εξωτερικών, Γκόραν Σβιλάνοβιτς, δήλωσε: «Είναι προφανές ότι ο Μίλο Τζουγκάνοβιτς θα παραμείνει στην εξουσία. Ελπίζω ότι η Ποντγκόριτσα θα επαναλάβει τις συνομιλίες με το Βελιγράδι για τον επαναπροσδιορισμό των σχέσεών τους μέσα στην Ομοσπονδία. Πιστεύω πως κάτι τέτοιο θα γίνει αποδεκτό από όλα τα κόμματα της Σερβίας, αλλά και από αυτά που συμμετέχουν στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.»

Ο Γιουγκοσλάβος υπουργός εξέφρασε ακόμα την άποψη ότι τα χθεσινά αποτελέσματα αφήνουν ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, αλλά δεν απέκλεισε την πιθανότητα ο Τζουγκάνοβιτς να συνεχίσει τον αγώνα του για ανεξαρτησία. «Προσωπικά, θα προτιμούσα να έχουμε ανοιχτές συνομιλίες, με όλες τις εναλλακτικές λύσεις στην ατζέντα» κατέληξε ο ίδιος.

Θετικά χαρακτήρισε τα αποτελέσματα των εκλογών ο Γιουγκοσλάβος υπουργός Εσωτερικών, Ζόραν Ζίβκοβιτς, επισημαίνοντας ότι το εκλογικό σώμα του Μαυροβουνίου «χωρίστηκε σχεδόν στη μέση, το μισό ευνοώντας την ανεξαρτησία και το άλλο μισό το γιουγκοσλαβικό ομόσπονδο κράτος. Οι εκλογές, λοιπόν, δεν έδωσαν καμία απάντηση στο ερώτημα αν ο λαός του Μαυροβουνίου επιθυμεί ή όχι την ανεξαρτησία του.»

Από την πλευρά του ο υπουργός Δικαιοσύνης, Βλάνταν Μπάτιτς, επισήμανε πως τα αποτελέσματα στο Μαυροβούνιο αποτελούν «ένα βήμα προς τα πίσω για το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της δημοκρατίας». «Η διαφορά είναι πολύ μικρή ανάμεσα στα κόμματα» υπογράμμισε, για να προσθέσει ότι «κάθε προσπάθεια διεξαγωγής δημοψηφίσματος θα είναι μια πολιτική περιπέτεια με απρόβλεπτα αποτελέσματα».

Ο πρόεδρος της σερβικής Βουλής, Ντράγκαν Μαρσιτσάνιν, δήλωσε ότι «θα είναι τελείως παράλογο και επικίνδυνο για το Μαυροβούνιο να προκηρύξει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, μετά τα χθεσινά αποτελέσματα που δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι είναι μοιρασμένοι». «Ένα δημοψήφισμα θα προκαλούσε περισσότερη ένταση και πιστεύω ότι οι πολιτικοί παράγοντες του Μαυροβουνίου το καταλαβαίνουν» προσέθεσε.

Ο ΟΑΣΕ ανακοίνωσε, πάντως, ότι η εκλογική διαδικασία στο Μαυροβούνιο διεξήχθη σύμφωνα με τις διεθνείς επιταγές για τη δημοκρατία. «Οι εκλογές διεξήχθησαν με διαφάνεια και τρόπο πλουραλιστικό» δήλωσε ο Τίιτ Κάμπιν, αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης και συντονιστής της ειδικής αποστολής του ΟΑΣΕ στην Ποντγκόριτσα.

Διεθνείς παραινέσεις για διάλογο ανάμεσα σε Ποντγκόριτσα – Βελιγράδι

Στις Βρυξέλλες η ΕΕ βρήκε την ευκαιρία να επαναδιατυπώσει, μέσω του εκπροσώπου της, Γκούναρ Βίγκαντ, την πάγια θέση της: «Το μήνυμα της ΕΕ παραμένει ξεκάθαρο. Είμαστε εναντίον οποιασδήποτε αποσχιστικής πράξης.» «Η Επιτροπή ελπίζει ότι η νέα κυβέρνηση που θα σχηματιστεί θα ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν το διάλογο με το Βελιγράδι, έτσι ώστε να επαναπροσδιορίσουν τις σχέσεις τους» συμπλήρωσε ο Βίγκαντ.

Ανάλογη ήταν η θέση που διατύπωσε και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόσκα Φίσερ, ο οποίος ζήτησε την άμεση έναρξη διαλόγου βασισμένου στις αρχές της δημοκρατίας. Από την πλευρά της η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Αννα Λιντ, προτίμησε να εστιάσει το σχόλιό της στο διχασμό ανάμεσα στους Μαυροβούνιους πολίτες που φανερώθηκε έπειτα από τα αποτελέσματα των χθεσινών εκλογών.

Αργότερα, ο επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας συναντήθηκε με το Γάλλο ομόλογό του, Ιμπέρ Βεντρίν. Στο κοινό ανακοινωθέν που εξέδωσαν μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών τους, οι δύο αξιωματούχοι κάλεσαν το Βελιγράδι και την Ποτγκόριτσα να προσέλθουν στο τραπέζι του διαλόγου, σημειώνοντας ότι η Γερμανία και η Γαλλία στηρίζουν «ένα δημοκρατικό Μαυροβούνιο σε μια δημοκρατική Γιουγκοσλαβία».

Ανακοίνωση Σολάνα

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ΕΕ και η οποία υπογράφεται από τον ύπατο εκπρόσωπο της ΚΕΠΠΑ, Χαβιέ Σολάνα, τονίζεται: «Η ΕΕ υποστηρίζει πλήρως ένα δημοκρατικό Μαυροβούνιο στο εσωτερικό μιας δημοκρατικής Γιουγκοσλαβίας και αντιτίθεται σε κάθε μονομερές διάβημα που θα απέφερε αντίθετα για τη σταθερότητα της περιοχής αυτής αποτελέσματα. Περισσότερο παρά ποτέ κάνω έκκληση στις ηγεσίες του Βελιγραδίου και της Ποντγκόριτσα να ξεκινήσουν σοβαρές συζητήσεις για νέες συνταγματικές ρυθμίσεις και μελλοντικές σχέσεις που θα είναι αποδεκτές και από τα δύο μέρη.»

Αντιδράσεις ΗΠΑ

Και η Ουάσινγκτον τάχθηκε τη Δευτέρα υπέρ της άμεσης έναρξης διαπραγματεύσεων μεταξύ Βελιγραδίου και Ποντγκόριτσα, μετά το αμφίρροπο εκλογικό αποτέλεσμα των χθεσινών βουλευτικών εκλογών στο Μαυροβούνιο.

«Υποστηρίζουμε ότι πρέπει να αρχίσει σύντομα ένας σοβαρός και καλόπιστος διάλογος» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ρίτσαρντ Μπάουτσερ. Ο ίδιος επισήμανε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα καταδεικνύει ότι οι Μαυροβούνιοι εκλογείς «φαίνεται πως εξακολουθούν να είναι διχασμένοι στο θέμα της ανεξαρτησίας».

Ο Μπάουτσερ άφησε ακόμα να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον βλέπει χωρίς ενθουσιασμό το ενδεχόμενο ανεξαρτησίας του Μαυροβουνίου, κάτι που, σύμφωνα με πολλές δυτικές κυβερνήσεις, θα προκαλούσε περαιτέρω κατακερματισμό της Βαλκανικής και θα αποτελούσε μία ακόμη εν δυνάμει πηγή αστάθειας.

Associated Press,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό