Eurovision 2026: Η γιορτή των 70 χρόνων στη σκιά του μποϊκοτάζ για το Ισραήλ

Η Βιέννη ετοιμάζεται να φορέσει τα γιορτινά της για τη Eurovision, όμως η φετινή διοργάνωση δεν θυμίζει σε τίποτα μια απλή μουσική επέτειο. Ο διαγωνισμός συμπληρώνει 70 χρόνια ζωής και επιστρέφει σε μια πόλη ταυτισμένη με τη μουσική ιστορία της Ευρώπης, αλλά το κλίμα γύρω από τη σκηνή είναι βαρύ.

Αντί για μια καθαρή γιορτή νοσταλγίας, η Eurovision 2026 ανοίγει αυλαία μέσα σε μποϊκοτάζ, πολιτικές αντιδράσεις και φόβους για την επόμενη ημέρα του θεσμού. Η συμμετοχή του Ισραήλ έχει προκαλέσει την αποχώρηση πέντε χωρών, έχει διχάσει τους φαν και έχει μεταφέρει τη συζήτηση από τα τραγούδια στη γεωπολιτική.

Οι ημιτελικοί ξεκινούν σήμερα Τρίτη στη Βιέννη και ο μεγάλος τελικός θα διεξαχθεί το Σάββατο, όμως η φετινή Eurovision μπαίνει ήδη στην ιστορία για λόγους που ξεπερνούν τη μουσική. Για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα, χώρες με σημαντικό οικονομικό και συμβολικό βάρος γυρίζουν την πλάτη στη διοργάνωση, διαμαρτυρόμενες για την απόφαση της EBU να επιτρέψει τη συμμετοχή του Ισραήλ.

Διαφημιστικά banners πριν από τις προετοιμασίες για τη Eurovision στη Βιέννη, στην Αυστρία, στις 8 Μαΐου 2026. REUTERS/Lisa Leutner

Πέντε χώρες εκτός λόγω Ισραήλ

Η Eurovision 2026 θα διεξαχθεί χωρίς την Ισπανία και την Ολλανδία, που παραδοσιακά αποτελούν τον πέμπτο και τον έκτο μεγαλύτερο οικονομικό συνεισφορέα του διαγωνισμού. Εκτός μένουν επίσης η Ιρλανδία, η οποία μοιράζεται το ρεκόρ των περισσότερων νικών στον θεσμό, η Σλοβενία και η Ισλανδία.

Η απόφαση των πέντε χωρών να αποχωρήσουν ανακοινώθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, μετά το «πράσινο φως» που δόθηκε στο Ισραήλ να συμμετάσχει, πριν οι συμμετέχοντες ραδιοτηλεοπτικοί φορείς κληθούν να ψηφίσουν για το θέμα.

Η αντιπαράθεση είχε αρχίσει να χτίζεται από τον Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο που ακολούθησε στη Γάζα. Όσοι επικρίνουν την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση, την EBU, μιλούν για δύο μέτρα και δύο σταθμά, υπενθυμίζοντας ότι η Ρωσία αποκλείστηκε από τη Eurovision μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022.

Πλήγμα και στην τηλεθέαση

Σύμφωνα με τον Guardian, το 2025, ο μεγάλος τελικός στη Βασιλεία της Ελβετίας παρακολουθήθηκε από αριθμό-ρεκόρ 166 εκατομμυρίων τηλεθεατών σε όλο τον κόσμο. Η αύξηση κατά 3 εκατομμύρια σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ωστόσο, δύσκολα θα επαναληφθεί φέτος.

Ο τελικός δεν θα μεταδοθεί στην Ιρλανδία, τη Σλοβενία και την Ισπανία, χώρες στις οποίες σχεδόν 5,9 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν παρακολουθήσει τη Eurovision το 2025. Στην Ισπανία, το RTVE θα μεταδώσει δικό του μουσικό πρόγραμμα. Στην Ιρλανδία, οι τηλεθεατές θα δουν την οικογενειακή ταινία κινουμένων σχεδίων Mummies, ενώ στη Σλοβενία θα προβληθεί σειρά προγραμμάτων για την Παλαιστίνη.

Πτώση αναμένεται και στην Ολλανδία και την Ισλανδία. Οι εθνικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς των δύο χωρών θα μεταδώσουν μεν τον διαγωνισμό, αλλά δεν θα στείλουν εκπρόσωπο στη σκηνή της Βιέννης.

Την ίδια ώρα, η επιστροφή της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Μολδαβίας, που είχαν απουσιάσει τα προηγούμενα χρόνια, δεν θεωρείται αρκετή για να δώσει στην EBU ένα νέο τηλεοπτικό ρεκόρ.

«Eurovision Village» δίπλα στο δημαρχείο της Βιέννης, στην Αυστρία, στις 8 Μαΐου 2026. REUTERS/Lisa Leutner

«Η Eurovision υποτίθεται ότι είναι χαρά»

Η πολιτική σύγκρουση έχει φτάσει μέχρι τους φαν του διαγωνισμού. Το Eurovision Hub, ένας από τους γνωστούς ιστότοπους θαυμαστών, ανακοίνωσε στα τέλη της περασμένης χρονιάς ότι δεν θα καλύψει τη φετινή διοργάνωση, εξηγώντας πως «δεν αισθανόμαστε πλέον ευθυγραμμισμένοι με τον διαγωνισμό στη σημερινή του μορφή».

Ο Πολ Τζόρνταν, ιστορικός της Eurovision, περιγράφει μια διοργάνωση που φτάνει στον τελικό χωρίς τον συνηθισμένο ενθουσιασμό. Όπως λέει, η πολιτική αντιπαράθεση έχει δοκιμάσει ακόμη και φιλίες που χτίστηκαν μέσα από την αγάπη για τον διαγωνισμό.

«Η Eurovision υποτίθεται ότι είναι χαρά. Αλλά φέτος μοιάζει λίγο θλιβερή», ανέφερε, όπως μεταδίδει ο Guardian.

Ο Ίρβινγκ Βόλτερ, ιστορικός του πολιτισμού και επί χρόνια παρατηρητής του διαγωνισμού, προειδοποιεί ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και οικονομικό.

«Μακροπρόθεσμα, η χρηματοδότηση της Eurovision θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη, καθώς η δημόσια ραδιοτηλεόραση δέχεται επίθεση παντού στην Ευρώπη», είπε. «Σε αυτό το πλαίσιο, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις φυσικά δεν βοηθούν».

Διαδηλώσεις στη Βιέννη

Η Βιέννη δεν θα ζήσει μόνο δύο ημιτελικούς και έναν τελικό. Στους δρόμους της πόλης έχουν προγραμματιστεί συγκεντρώσεις τόσο υπέρ όσο και κατά της συμμετοχής του Ισραήλ.

Την Παρασκευή αναμένονται περίπου 3.000 διαδηλωτές στο Ρέσελπαρκ, σε συγκέντρωση για την Ημέρα της Νάκμπα, προς τιμήν των περισσότερων από 700.000 Παλαιστινίων που εγκατέλειψαν ή εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους στον πόλεμο του 1948, γύρω από τη δημιουργία του Ισραήλ.

Την ημέρα του τελικού, η αστυνομία της Βιέννης περιμένει περίπου 3.000 άτομα σε πορεία με σύνθημα «Αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη». Παράλληλα έχει δηλωθεί και αντιδιαδήλωση με τίτλο «12 βαθμοί κατά του αντισιωνισμού – υπέρ της συμμετοχής του Ισραήλ στη Eurovision», στην οποία αναμένονται 50 έως 100 άτομα.

Το κλίμα στην Αυστρία δεν είναι ενθουσιώδες. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση για την εφημερίδα Der Standard, μόνο το 26% συμφωνεί ότι ο διαγωνισμός «έφερε την Ευρώπη πιο κοντά», ενώ το 52% θεωρεί ότι η διοργάνωση είναι υπερβολικά ακριβή για τη χώρα.

Η γεωπολιτική πάνω στη σκηνή

Τα τελευταία δύο χρόνια, η πολιτική δεν περιορίστηκε στις διαδηλώσεις γύρω από τους χώρους της Eurovision. Πέρασε και μέσα στα ίδια τα τραγούδια.

Το 2024, η Έντεν Γκολάν από το Ισραήλ πήρε τελικά άδεια συμμετοχής από την EBU, αφού άλλαξε τους στίχους του τραγουδιού της Hurricane. Η αρχική εκδοχή είχε τίτλο October Rain και θεωρήθηκε ότι παρέπεμπε στις επιθέσεις της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου, κάτι που κρίθηκε αντίθετο με τους κανόνες πολιτικής ουδετερότητας.

Το 2025, η Γιουβάλ Ραφαέλ, επίσης από το Ισραήλ, συμμετείχε με το New Day Will Rise. Η ίδια ήταν επιζήσασα της επίθεσης στο φεστιβάλ Nova και οι στίχοι της μπαλάντας φάνηκε να συνδέονται με την τραυματική της εμπειρία.

Και στις δύο διοργανώσεις, το Ισραήλ τα πήγε ιδιαίτερα καλά στη δημόσια ψηφοφορία. Ωστόσο, η έντονη προώθηση των συμμετοχών του από την ισραηλινή κυβέρνηση μέσω των επίσημων λογαριασμών της στα social media προκάλεσε επικρίσεις.

Για το 2026, οι κανόνες της ψηφοφορίας αλλάζουν: ο μέγιστος αριθμός ψήφων μειώνεται από 20 σε 10 ανά τρόπο πληρωμής, είτε πρόκειται για online ψήφο, είτε για SMS, είτε για τηλεφωνική κλήση.

Το Ισραήλ με τον Νόαμ Μπετάν

Στη Βιέννη, το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί από τον 28χρονο Νόαμ Μπετάν με το τραγούδι Michelle. Όταν ανακοινώθηκε ο τίτλος, υπήρξαν εικασίες ότι μπορεί να αναφερόταν στη Μισέλ Ρούκοβιτσιν, γυναίκα στρατιώτη που τραυματίστηκε σοβαρά στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, έμεινε σε κώμα, ανάρρωσε και παντρεύτηκε πέρυσι τον επί χρόνια σύντροφό της.

Οι στίχοι, όμως, δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν αυτή τη θεωρία. Το τραγούδι, που ερμηνεύεται στα γαλλικά, τα εβραϊκά και τα αγγλικά, μιλά για μια «τοξική αγάπη» προς μια γυναίκα την οποία ο τραγουδιστής αποκαλεί «βασίλισσα των προβλημάτων».

Στα στοιχήματα, το Ισραήλ βρίσκεται στην πέμπτη θέση των φαβορί. Πρώτη εμφανίζεται η Φινλανδία με τη δραματική μπαλάντα Liekinheitin της Λίντα Λαμπένιους και του Πέτε Παρκονέν. Στα ονόματα που συζητούνται για τη νίκη είναι επίσης ο Έλληνας ράπερ Akylas με το χορευτικό Ferto και ο Δανός Σόρεν Τορπέγκορ Λουντ με το Før Vi Går Hjem.

Η βρετανική συμμετοχή, ο Look Mum No Computer με το Eins, Zwei, Drei, θεωρείται outsider, με τη William Hill να τον δίνει στο 80/1.

Mία από τις αστυνομικές μονάδες που έχουν αναλάβει την ασφάλεια της Eurovision και παρουσίαση των μέτρων που έχουν σχεδιαστεί για την προστασία της Βιέννης, στην Αυστρία, στις 11 Μαΐου 2026. REUTERS/Elisabeth Mandl

Η επέκταση στην Ασία και η νοσταλγία των 70 χρόνων

Παρά την κρίση γύρω από τη φετινή διοργάνωση, η EBU επιχειρεί να προβάλει την παγκόσμια δυναμική του brand. Ενόψει της 70ής επετείου, ανακοίνωσε την επέκταση της Eurovision στην ασιατική αγορά, με τον πρώτο διαγωνισμό Eurovision Asia να έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης.

Ο διευθυντής της Eurovision, Μάρτιν Γκριν, έχει υποσχεθεί για τη Βιέννη ένα εντυπωσιακό σόου, που θα τιμήσει τη «μοναδική ικανότητα του διαγωνισμού να φέρνει κοντά ανθρώπους πέρα από σύνορα και γενιές».

Στην επίσημη εφαρμογή της Eurovision θα προστεθεί και νέα λειτουργία, μέσα από την οποία οι φανατικοί φίλοι του θεσμού θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αρχειακό υλικό, αποτελέσματα ψηφοφοριών και συμμετοχές από επτά δεκαετίες.

Ωστόσο, όσο κι αν η διοργάνωση επενδύει στη μνήμη και στη λάμψη των 70 χρόνων, η φετινή Eurovision στη Βιέννη δύσκολα θα μείνει μόνο ως επετειακή γιορτή. Με αποχωρήσεις χωρών, χαμένη τηλεθέαση, διαδηλώσεις και ανοιχτές κατηγορίες για πολιτικά δύο μέτρα και δύο σταθμά, ο διαγωνισμός μπαίνει στον τελικό του Σαββάτου με περισσότερο βάρος από όσο θα ήθελε.

*Mε πληροφορίες από: The Guardian