«Ψαλίδι» στην ανάπτυξη και άνοδο του πληθωρισμού βλέπει το ΔΝΤ για την Ελλάδα

Σε επί τα χείρω αναθεώρηση τόσο της ανάπτυξης όσο και του πληθωρισμού για την ελληνική οικονομία προχωρά το ΔΝΤ σε έκθεσή του υπό τον τίτλο «Οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας» (WEO), την οποία δημοσιοποίησε σήμερα.

Όπως προκύπτει, οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή αφορούν και την Ελλάδα, η οποία θα έχει «ψαλιδισμένη» άνοδο του ΑΕΠ και αυξημένο πληθωρισμό, εξαιτίας των συνεχιζόμενων ανατιμήσεων που υπάρχουν στην ελληνική αγορά.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην αξιολόγησή του για την Ελλάδα αναθεωρεί προς τα κάτω την εκτίμηση για την ανάπτυξη στο 1,8% για φέτος, (από 2%) αποτυπώνοντας τις πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η επιβράδυνση της διεθνούς ζήτησης. Παράλληλα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η ανάπτυξη του 2025 «έκλεισε» στο 2,1%, ενώ προβλέπει ότι το 2027 η άνοδος του ελληνικού ΑΕΠ θα κινηθεί στο 1,7%.

Αναφορικά με τον πληθωρισμό, το Ταμείο προβλέπει ότι από το 2,9% το 2025 θα «ανέβει» στο 3,5% φέτος για να «πέσει» εκ νέου στο 2,7% το 2027, κάτι που συνεπάγεται ότι θα συνεχιστεί η αύξηση τιμών στην ελληνική αγορά για τους επόμενους αρκετούς μήνες, προκαλώντας πολλαπλά προβλήματα στους πολίτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την υψηλή ακρίβεια στην Ελλάδα ήδη από το 2021.

Παράλληλα, το ΔΝΤ προβλέπει νέα άνοδο στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, κάτι που αποτυπώνει τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας στην ελληνική οικονομία. Ειδικότερα εκτιμά ότι το έλλειμμα από 5,7% το 2025 θα αυξηθεί στο 6,4% το 2026 για να μειωθεί και πάλι στο 5,7% το 2027.

Σχετικά με την ανεργία, το ΔΝΤ «βλέπει» τη συνέχιση της πτωτικής της πορείας αλλά με μειωμένο ρυθμό και συγκεκριμένα από το 8,9% το 2025, στο 7,4% φέτος και στο 7,1% του χρόνου.

Για άλλη μια φορά, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να βγει εκτός πορείας

ΔΝΤ: Οι προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία

Παράλληλα, το Ταμείο εκφράζει την ανησυχία του για την παγκόσμια οικονομία, εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τη βασική πρόβλεψη του ΔΝΤ, η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέπεται να ανέλθει σε 3,1% το 2026 και σε 3,2% το 2027, σημειώνοντας επιβράδυνση σε σχέση με τον πρόσφατο ρυθμό της, που ήταν περίπου 3,4% την περίοδο 2024–25, και να σταθεροποιηθεί περίπου σε αυτό το επίπεδο μεσοπρόθεσμα, σε χαμηλότερο ρυθμό από τον ιστορικό μέσο όρο (2000–19) του 3,7%.

Η πρόβλεψη για το 2026 αναθεωρείται προς τα κάτω κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες και εκείνη για το 2027 παραμένει αμετάβλητη, σε σύγκριση με την αντίστοιχη έκθεσή του Ιανουαρίου 2026.

Σε ένα δυσμενές σενάριο με μεγαλύτερες και πιο επίμονες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η παγκόσμια ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί περαιτέρω στο 2,5% το 2026 και ο πληθωρισμός θα φθάσει το 5,4%. Σε ένα πιο σοβαρό σενάριο, στο οποίο θα υπάρξουν μεγαλύτερες ζημίες στις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του συγκρούσεων, ο αντίκτυπος θα είναι ακόμη μεγαλύτερος: η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί σε μόλις περίπου 2% το 2026, ενώ ο γενικός πληθωρισμός θα είναι λίγο πάνω από 6% έως το 2027.

Για άλλη μια φορά, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να βγει εκτός πορείας — αυτή τη φορά λόγω της έκρηξης του πολέμου στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, οι αντίθετοι άνεμοι που προήλθαν από τα αυξημένα εμπορικά εμπόδια και την έντονη αβεβαιότητα αντισταθμίστηκαν από τους ευνοϊκούς ανέμους που προήλθαν από τις επενδύσεις στον τομέα της τεχνολογίας, τις επεκτατικές χρηματοοικονομικές συνθήκες — συμπεριλαμβανομένης της αποδυνάμωσης του δολαρίου ΗΠΑ — καθώς και τη στήριξη από τη δημοσιονομική και τη νομισματική πολιτική.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντική αντίρροπη δύναμη σε αυτούς τους ευνοϊκούς παράγοντες, λόγω του αντίκτυπού της στις αγορές εμπορευμάτων, στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και στις χρηματοοικονομικές συνθήκες.

Στο ακραίο σενάριο, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται κατά 100% από το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σε σχέση με τη βασική πρόβλεψη της έκθεσης WEO του Ιανουαρίου 2026, και παραμένουν σε αυτό το επίπεδο το 2027, πριν υποχωρήσουν το 2028 (που αντιστοιχεί σε μέσο δείκτη τιμών πετρελαίου spot περίπου 110 δολάρια ανά βαρέλι το 2026 και περίπου 125 δολάρια το 2027), ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου για την Ευρώπη και την Ασία αυξάνονται κατά 200% κατά την ίδια περίοδο

Οι ακραίες συνθήκες

Στο σενάριο ακραίων συνθηκών, η διαταραχή στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων είναι πιο έντονη και παρατεταμένη, με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται κατά 100% από το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σε σχέση με τη βασική πρόβλεψη της έκθεσης WEO του Ιανουαρίου 2026, αλλά και να παραμένουν σε αυτό το επίπεδο το 2027, πριν υποχωρήσουν το 2028 (που αντιστοιχεί σε μέσο δείκτη τιμών πετρελαίου spot περίπου 110 δολάρια ανά βαρέλι το 2026 και περίπου 125 δολάρια το 2027), ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου για την Ευρώπη και την Ασία αυξάνονται κατά 200% κατά την ίδια περίοδο, και οι τιμές των βασικών ειδών διατροφής αυξάνονται κατά 5% το 2026 και 10% το 2027.

Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό ενός έτους αυξάνονται έως και 100 μονάδες βάσης στις ανεπτυγμένες οικονομίες έως το 2027 και έως και 130 μονάδες βάσης στις αναδυόμενες αγορές, εξαιρουμένης της Κίνας, επίσης έως το 2027.

Οι αναδυόμενες αγορές, εξαιρουμένης της Κίνας, σημειώνουν διεύρυνση των spread των κρατικών ομολόγων κατά 100 μονάδες βάσης κατά την ίδια περίοδο, μαζί με αύξηση των διαφορών των εταιρικών επιτοκίων κατά 200 μονάδες βάσης. Όπως και στο δυσμενές σενάριο, η νομισματική πολιτική επικεντρώνεται στην ανάσχεση των πληθωριστικών πιέσεων και όχι στη σταθεροποίηση της παραγωγής.

Το δυσμενές σενάριο

Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες το 2026, πέφτοντας στο 2,5%. Θα υπάρξει επίσης μια μικρή επίδραση 0,2 ποσοστιαίων μονάδων στην ανάπτυξη το 2027, με αποτέλεσμα η παγκόσμια ανάπτυξη να διαμορφωθεί στο 3,0%.

Ο πληθωρισμός θα είναι 1,5 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερος, στο 5,4% το 2026, και 0,4 π.μ. υψηλότερος, στο 3,9% το 2027. Το μεγαλύτερο μέρος της επίδρασης στον πληθωρισμό και πάνω από το ήμισυ της επίδρασης στην ανάπτυξη το 2026 προέρχεται από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας.

Η πιο ανθεκτική επίδραση στην ανάπτυξη το 2027, ωστόσο, οφείλεται στη σύσφιγξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών και στην αύξηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό, γεγονός που συνεπάγεται μια μέτρια σύσφιγξη των επιτοκίων πολιτικής κατά 50 μονάδες βάσης στις ανεπτυγμένες οικονομίες έως το 2027 και μια κάπως μεγαλύτερη αύξηση στις αναδυόμενες οικονομίες.

Ο πληθωρισμός θα είναι 190 μονάδες βάσης υψηλότερος το 2026, φθάνοντας το 5,8%, και 260 μονάδες βάσης υψηλότερος το 2027, φθάνοντας το 6,1%

Σοβαρή κρίση

Στο σενάριο «σοβαρής κρίσης», οι επιπτώσεις στην παγκόσμια ανάπτυξη είναι σημαντικές και πιο μακροχρόνιες. Η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2026. Αυτό θα σήμαινε ότι θα βρεθούμε κοντά στην παγκόσμια ύφεση (ρυθμός ανάπτυξης κάτω του 2%), κάτι που έχει συμβεί μόνο τέσσερις φορές από το 1980, με τις δύο πιο πρόσφατες περιπτώσεις να αντιστοιχούν στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και στην πανδημία COVID-19. Οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη είναι επίσης πιο επίμονες, με την παγκόσμια ανάπτυξη να μειώνεται κατά 1 ποσοστιαία μονάδα το 2027, στο 2,2%.

Ο πληθωρισμός θα είναι 190 μονάδες βάσης υψηλότερος το 2026, φθάνοντας το 5,8%, και 260 μονάδες βάσης υψηλότερος το 2027, φθάνοντας το 6,1%. Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχει όχι μόνο μεγαλύτερο αλλά και πιο διαρκή αντίκτυπο στην ανάπτυξη, αφαιρώντας 0,6 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και επιπλέον 0,5 ποσοστιαίες μονάδες το 2027. Η ενίσχυση μέσω των προσδοκιών για τον πληθωρισμό και των χρηματοοικονομικών συνθηκών θα είναι επίσης σημαντική, μειώνοντας την ανάπτυξη κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες το 2027. Αυτό αντανακλά εν μέρει μια πιο επιθετική αντίδραση της νομισματικής πολιτικής. Το επιτόκιο των κεντρικών τραπεζών θα αυξηθεί κατά 50 μονάδες βάσης το 2026 και κατά 100 μονάδες βάσης το 2027, σε σχέση με το βασικό σενάριο.

Σύμφωνα με τη βασική πρόβλεψη, η ανάπτυξη στις ανεπτυγμένες οικονομίες εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 1,8% το 2026 και σε 1,7% το 2027

Οι αναδυόμενες και οι ανεπτυγμένες οικονομίες

Και στα δύο σενάρια, ο αντίκτυπος στις αναδυόμενες οικονομίες θα είναι και πάλι μεγαλύτερος από αυτόν στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη το 2026 είναι χαμηλότερη κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες στις αναδυόμενες αγορές, εξαιρουμένης της Κίνας, σε σχέση με το βασικό σενάριο, και κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Το σοβαρό σενάριο μειώνει την ανάπτυξη το 2026 κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες στις αναδυόμενες αγορές, εξαιρουμένης της Κίνας, σχεδόν διπλάσια μείωση από αυτή στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Αυτό αντανακλά έναν συνδυασμό μεγαλύτερης έκθεσης στις υψηλότερες τιμές των βασικών εμπορευμάτων και διαταραχής στην παραγωγή ενέργειας, μεγαλύτερης αύξησης των προσδοκιών για τον πληθωρισμό και πιο έντονης σύσφιξης των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.

Σύμφωνα με τη βασική πρόβλεψη, η ανάπτυξη στις ανεπτυγμένες οικονομίες εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 1,8% το 2026 και σε 1,7% το 2027. Η συνολική επίδραση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή στην ανάπτυξη των ανεπτυγμένων οικονομιών είναι μέτρια, μειώνοντας την ανάπτυξη κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 σε σχέση με την πρόβλεψη πριν από τη σύγκρουση, χάρη στις θετικές επιδράσεις των όρων εμπορίου στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην ισχυρότερη δυναμική ανάπτυξης και τα αντισταθμιστικά μέτρα της κυβέρνησης στην Ιαπωνία, ενώ αναμένεται μεγάλη αρνητική επίδραση μόνο σε ορισμένες οικονομίες που είναι καθαρά εισαγωγείς ενέργειας, όπως η ζώνη του ευρώ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ευρωζώνη και ΗΠΑ

Στην ευρωζώνη, η ανάπτυξη αναμένεται να μειωθεί από 1,4% το 2025 σε 1,1% το 2026 και σε 1,2% το 2027. Η πρόβλεψη αναθεωρείται προς τα κάτω κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε έτος σε σύγκριση με την WEO του Ιανουαρίου 2026, καθώς η καλύτερη από την αναμενόμενη ανάπτυξη στο τέλος του 2025 θα δώσει τη θέση της στη διαχρονική αρνητική επίδραση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Το τελευταίο θα επιδεινώσει τις παρατεταμένες επιπτώσεις της συνεχιζόμενης αύξησης των τιμών της ενέργειας από τότε που εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία, επιβραδύνοντας τον μεταποιητικό τομέα, ενώ θα ασκηθεί επιπλέον πίεση λόγω της πραγματικής ανατίμησης του ευρώ έναντι των νομισμάτων χωρών που εξάγουν παρόμοια προϊόντα. Ο αντίκτυπος της προγραμματισμένης αύξησης των αμυντικών δαπανών για τις περισσότερες χώρες αναμένεται να γίνει αισθητός μόνο τα επόμενα χρόνια, δεδομένων των δεσμεύσεων για σταδιακή επίτευξη των στόχων έως το 2035.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,3% το 2026, με την ανάπτυξη να υποστηρίζεται από τη δημοσιονομική πολιτική και τις καθυστερημένες επιπτώσεις των μειώσεων των επιτοκίων της νομισματικής πολιτικής το 2025, παρότι η αύξηση των δασμών από τον Απρίλιο του 2025 συνεχίζει να επιβαρύνει το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτή είναι μία προς τα κάτω αναθεώρηση κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με την έκθεση WEO του Ιανουαρίου 2026. Για το 2027 το ΔΝΤ «βλέπει» πτώση της ανάπτυξης στο 1,2%.

Πηγή: ot.gr