Με ένα ογκώδες βιβλίο που ξεπερνά τις 600 σελίδες, οι Pet Shop Boys ανοίγουν το αρχείο τους και επανασυστήνουν το οπτικό τους σύμπαν: από εξώφυλλα και βίντεο μέχρι σκηνικά που έγιναν εξίσου εμβληματικά με τα τραγούδια τους.
Ο Νιλ Τέναντ και ο Κρις Λόου μιλούν ανοιχτά για τις επιλογές τους, για το πώς κράτησαν τον έλεγχο της εικόνας τους από την αρχή, αλλά και για τις στιγμές που προκάλεσαν τη δισκογραφική τους.
Η ποπ ως «ολόκληρο πακέτο»
Για το δίδυμο, η μουσική δεν ήταν ποτέ μόνο ήχος. Η εικόνα –από τα εξώφυλλα μέχρι τα ρούχα και τα βίντεο– είχε την ίδια βαρύτητα.
«Μας ενδιέφερε πάντα η συνολική εμπειρία», λέει ο Τέναντ, περιγράφοντας μια φιλοσοφία που πλησιάζει την ιδέα του «ολικού έργου τέχνης», χωρίς όμως να το δηλώνουν τόσο… βαριά.
Δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργοί όπως ο Βόλφγκανγκ Τίλμανς και ο Αλασντέρ ΜακΛέλαν επηρεάστηκαν από την αισθητική τους πριν καν συνεργαστούν μαζί τους.
Το μυστικό: απόλυτη ελευθερία
Από πολύ νωρίς είχαν εξασφαλίσει κάτι που λίγοι καλλιτέχνες είχαν τότε: πλήρη καλλιτεχνική αυτονομία.
«Στο συμβόλαιο είχαμε ξεκάθαρα ότι αποφασίζουμε εμείς», λέει ο Λόου.
Έτσι εξηγούνται και οι επιλογές που πήγαιναν κόντρα στην εμπορική λογική της εποχής: εξώφυλλα σχεδόν άδεια, έντονος μινιμαλισμός και εμφανίσεις χωρίς καμία διάθεση εντυπωσιασμού.
Όταν το «τίποτα» έγινε στυλ
Σε μια εποχή που η ποπ απαιτούσε υπερβολή, οι Pet Shop Boys έκαναν το αντίθετο.
Στις τηλεοπτικές εμφανίσεις τους συχνά στέκονταν σχεδόν ακίνητοι, προκαλώντας αμηχανία στους ανθρώπους της βιομηχανίας.
«Υπήρξε ανησυχία, γιατί δεν ‘έδιναν’ θέαμα», θυμάται ο Τέναντ.
Αλλά αυτό ακριβώς τους διαφοροποίησε.
Καμία διάθεση να γίνουν «συμπαθείς»
Η στάση τους δεν ήταν τυχαία. Ήταν συνειδητή επιλογή να αποφύγουν το κλασικό προφίλ του ποπ σταρ.
Ακόμη και σε επίσημες εμφανίσεις, όπως σε βασιλική εκδήλωση, αρνήθηκαν να ακολουθήσουν το τυπικό πρωτόκολλο – απλώς δεν συμμετείχαν στο «τελικό χαιρετισμό».
«Δεν μας ταίριαζε αυτό», λέει ο Λόου.
Το βίντεο που ενόχλησε
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές συγκρούσεις τους με τη δισκογραφική ήρθε το 1990.
Στο βίντεο του Being Boring, σε σκηνοθεσία του Μπρους Βέμπερ, η πρώτη εικόνα ήταν ένας γυμνός άνδρας σε τραμπολίνο. Η EMI αντέδρασε έντονα.
«Μας έκαναν παρατήρηση για το περιεχόμενο», θυμάται ο Τέναντ, τονίζοντας ότι τότε τέτοιες εικόνες υπήρχαν ήδη στη μαζική κουλτούρα.
Χρόνια αργότερα διαπίστωσαν ότι η επίμαχη σκηνή είχε αφαιρεθεί από επίσημη κυκλοφορία.
Μακριά από ταμπέλες
Οι ίδιοι απέφευγαν για χρόνια να μπουν σε «κουτάκια», ακόμη και σε ό,τι αφορά την ταυτότητά τους.
«Μείναμε σκόπιμα απροσδιόριστοι», λέει ο Τέναντ, σημειώνοντας ότι σήμερα η ανάγκη για σαφείς ορισμούς είναι πολύ πιο έντονη.
Από τα ποντίκια στο μετρό μέχρι τα μεγάλα venues
Η αντισυμβατική τους ματιά φάνηκε έντονα και στο βίντεο του Home and Dry, που γύρισε ο Τίλμανς: σχεδόν όλο αποτελείται από πλάνα ποντικιών στο μετρό.
Η εταιρεία το απέρριψε ως «μη βίντεο», αλλά εκείνοι το στήριξαν.
Την ίδια στιγμή, η περιοδεία τους συνεχίζει να γεμίζει χώρους, αποδεικνύοντας ότι μπορούν να είναι ταυτόχρονα εναλλακτικοί και απόλυτα mainstream.
Ένα βιβλίο που τα εξηγεί όλα
Το νέο βιβλίο λειτουργεί σαν ένας πλήρης χάρτης της πορείας τους: όχι μόνο μουσικά, αλλά και αισθητικά.
Και ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι αυτό που λέει ο Τέναντ στο τέλος: «Πολλοί νομίζουν ότι τα σχεδιάζουμε όλα. Στην πραγματικότητα, πολλά γίνονται από ένστικτο».
Κάπως έτσι, οι Pet Shop Boys συνεχίζουν να κινούνται ανάμεσα στο ποπ και το απρόβλεπτο — χωρίς ποτέ να γίνονται «τυπικοί».
Στις 10 Μαΐου, το jazz trio των Camila Nebbia, Gonçalo Almeida και Sylvain Darrifourcq καταλαμβάνει τη σκηνή του θεάτρου Baumstrasse, ως «ζέσταμα» για τα φετινά Φ Hill Sessions