«Πρέπει να μείνουμε έξω από την πολιτική, γιατί αν κάνουμε ταινίες που είναι αποκλειστικά πολιτικές, μπαίνουμε στο πεδίο της πολιτικής» δήλωνε πριν από μερικές ημέρες ο Βιμ Βέντερς στην έναρξη της Berlinale, σε ερώτηση για τη στήριξη της Γερμανίας στο Ισραήλ, προσπαθώντας να κρατήσει μια ισορροπία «ναι μεν αλλά» στη σφαγή της Γάζας. Και οι δηλώσεις του ήταν αρκετές για να προκαλέσουν μια σειρά από αντιδράσεις.

Η πρώτη ήρθε από την βραβευμένη Ινδή συγγραφέα Αρουντάτι Ρόι, η οποία ανακοίνωση την ακύρωση της εμφάνισής της στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις δηλώσεις του γνωστού σκηνοθέτη και προέδρου της κριτικής επιτροπής.

Ο Βιμ Βέντερς στην έναρξη της φετινής Berlinale. (REUTERS / Axel Schmidt)

Λίγες ημέρες μετά, ήρθε ένα ακόμα «χτύπημα» για την Berlinale.

Σύμφωνα με το Variety, περισσότεροι από 80 σκηνοθέτες και ηθοποιοί, που συμμετείχαν ή συμμετέχουν στο Φεστιβάλ, καταδίκασαν τη «σιωπή» της Berlinale για τη σφαγή στη Γάζα με μια ανοιχτή επιστολή τους. Ανάμεσα σε αυτούς οι Τίλντα Σουίντον, Χαβιέ Μπαρδέμ, Αγγελική Παπούλια, Άνταμ ΜακΚέι, Μάικ Λι, Σαλέχ Μπακρί.

Οι δημιουργοί στην επιστολή τους κάνουν λόγο για «λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία του Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων στη Γάζα», δηλώνουν «απογοητευμένοι» από τη στάση του Φεστιβάλ, ενώ ξεκαθαρίζουν ότι διαφωνούν με τις δηλώσεις του Βιμ Βέντερς.

Η ανοιχτή επιστολή στην Berlinale

Σας γράφουμε ως εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, όλοι μας πρώην και νυν συμμετέχοντες της Berlinale, οι οποίοι αναμένουμε από τους θεσμούς του κλάδου μας να αρνηθούν τη συνενοχή στη φρικτή βία που συνεχίζει να ασκείται εναντίον των Παλαιστινίων. Είμαστε απογοητευμένοι από την εμπλοκή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία του Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων στη Γάζα και στον καθοριστικό ρόλο του γερμανικού κράτους στη διευκόλυνσή της. Όπως έχει δηλώσει το Palestine Film Institute, το φεστιβάλ «αστυνόμευε κινηματογραφιστές παράλληλα με μια συνεχιζόμενη δέσμευση συνεργασίας με την Ομοσπονδιακή Αστυνομία στις έρευνές της».

Πέρυσι, κινηματογραφιστές που μίλησαν υπέρ της παλαιστινιακής ζωής και ελευθερίας από τη σκηνή της Berlinale ανέφεραν ότι δέχθηκαν επιθετικές επιπλήξεις από ανώτερα στελέχη προγραμματισμού του φεστιβάλ. Ένας κινηματογραφιστής φέρεται να ερευνήθηκε από την αστυνομία, και η ηγεσία της Berlinale υπαινίχθηκε ψευδώς ότι η συγκινητική ομιλία του – εδραιωμένη στο διεθνές δίκαιο και την αλληλεγγύη – ήταν «μεροληπτική». Όπως δήλωσε άλλος κινηματογραφιστής στο Film Workers for Palestine σχετικά με το περσινό φεστιβάλ: «υπήρχε ένα αίσθημα παράνοιας στην ατμόσφαιρα, ότι δεν υπήρχε προστασία και ότι διωκόμασταν, κάτι που δεν είχα νιώσει ποτέ ξανά σε κινηματογραφικό φεστιβάλ». Στεκόμαστε στο πλευρό των συναδέλφων μας απορρίπτοντας αυτή τη θεσμική καταστολή και τον αντιπαλαιστινιακό ρατσισμό.

Διαφωνούμε έντονα με τη δήλωση του προέδρου της κριτικής επιτροπής της Berlinale 2026, Βιμ Βέντερς, ότι η κινηματογραφική δημιουργία είναι «το αντίθετο της πολιτικής». Δεν μπορείτε να διαχωρίσετε το ένα από το άλλο. Ανησυχούμε βαθύτατα ότι η χρηματοδοτούμενη από το γερμανικό κράτος Berlinale συμβάλλει στην εφαρμογή αυτού που η Αϊρίν Χαν, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Ελευθερία της Έκφρασης και της Γνώμης, καταδίκασε πρόσφατα ως κατάχρηση από τη Γερμανία δρακόντειας νομοθεσίας «για να περιορίσει την υπεράσπιση των παλαιστινιακών δικαιωμάτων, ψυχραίνοντας τη δημόσια συμμετοχή και συρρικνώνοντας τον λόγο στην ακαδημαϊκή κοινότητα και στις τέχνες». Αυτό είναι επίσης αυτό που ο Άι Γουεϊγουέι περιέγραψε πρόσφατα ως τη Γερμανία «να κάνει αυτό που έκαναν τη δεκαετία του 1930» (συμφωνώντας με τον συνομιλητή του που του υπέδειξε ότι «είναι η ίδια φασιστική παρόρμηση, απλώς με διαφορετικό στόχο»). Όλα αυτά τη στιγμή που μαθαίνουμε φρικιαστικές νέες λεπτομέρειες για τους 2.842 Παλαιστινίους που «εξαϋλώθηκαν» από ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποιώντας διεθνώς απαγορευμένα, αμερικανικής κατασκευής θερμικά και θερμοβαρικά όπλα. Παρά τα άφθονα στοιχεία για τη γενοκτονική πρόθεση του Ισραήλ, τα συστηματικά εγκλήματα θηριωδίας και την εθνοκάθαρση, η Γερμανία συνεχίζει να προμηθεύει το Ισραήλ με όπλα που χρησιμοποιούνται για την εξόντωση Παλαιστινίων στη Γάζα.

Το κλίμα αλλάζει σε ολόκληρο τον διεθνή κινηματογραφικό κόσμο. Πολλά διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ έχουν υιοθετήσει το πολιτιστικό μποϊκοτάζ του Ισραήλ του απαρτχάιντ, συμπεριλαμβανομένου του International Documentary Festival Amsterdam, του μεγαλύτερου στον κόσμο, καθώς και του BlackStar Film Festival στις Η.Π.Α., και του Film Fest Gent, του μεγαλύτερου στο Βέλγιο. Περισσότεροι από 5.000 εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων μορφών του Χόλιγουντ και διεθνών προσωπικοτήτων, έχουν επίσης ανακοινώσει την άρνησή τους να συνεργαστούν με συνένοχες ισραηλινές κινηματογραφικές εταιρείες και θεσμούς.

Ωστόσο, η Berlinale μέχρι στιγμής δεν έχει καν ικανοποιήσει τα αιτήματα της κοινότητάς της να εκδώσει μια δήλωση που να επιβεβαιώνει το παλαιστινιακό δικαίωμα στη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία· να καταδικάζει τη συνεχιζόμενη ισραηλινή γενοκτονία των Παλαιστινίων· και να δεσμεύεται ότι θα υπερασπιστεί το δικαίωμα των καλλιτεχνών να μιλούν χωρίς περιορισμούς υπέρ των παλαιστινιακών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό είναι το ελάχιστο που μπορεί – και οφείλει – να κάνει.

Όπως έχει δηλώσει το Palestine Film Institute, «είμαστε σοκαρισμένοι από τη θεσμική σιωπή της Berlinale σχετικά με τη γενοκτονία των Παλαιστινίων, και από την απροθυμία της να υπερασπιστεί τις ελευθερίες του λόγου και της έκφρασης των κινηματογραφιστών». Ακριβώς όπως το φεστιβάλ έχει προβεί σε σαφείς δηλώσεις στο παρελθόν σχετικά με θηριωδίες που διαπράχθηκαν εναντίον ανθρώπων στο Ιράν και την Ουκρανία, καλούμε τη Berlinale να εκπληρώσει το ηθικό της καθήκον και να δηλώσει ξεκάθαρα την αντίθεσή της στη γενοκτονία του Ισραήλ, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου κατά των Παλαιστινίων, και να τερματίσει πλήρως τη συμμετοχή της στην προστασία του Ισραήλ από την κριτική και από τα αιτήματα για λογοδοσία.

Ειδήσεις Σήμερα: