Πολυσυζητημένες μελέτες που ανίχνευαν υψηλές συγκεντρώσεις μικροπλαστικών στο περιβάλλον και τον ανθρώπινο οργανισμό τίθενται υπό αμφισβήτηση από ορισμένους επιστήμονες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα είναι πιθανώς αποτέλεσμα ψευδώς θετικών δειγμάτων και μεθοδολογικών λαθών ή παραλείψεων.
Αν και όλοι συμφωνούν ότι η ρύπανση από μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού είναι υπαρκτό πρόβλημα που έχει περάσει στον αέρα, το νερό, το έδαφος και τα όργανά μας, ορισμένοι ειδικοί διατηρούν επιφυλάξεις για την έκτασή του.
Οι λανθασμένες εκτιμήσεις, επισημαίνουν, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εσφαλμένες πολιτικές ή να χρησιμοποιηθούν ως επιχείρημα από τη βιομηχανία πλαστικών για να αποκρύψει τον πιθανό κίνδυνο. Επιπλέον, η απουσία αξιόπιστων μετρήσεων στέκεται εμπόδιο στη μελέτη των ενδεχόμενων επιπτώσεων, ένα φλέγον ζήτημα που παραμένει αναπάντητο.
Νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature επανεξετάζει προηγούμενες έρευνες και εκτιμά ότι η ποσότητα των μικροπλαστικών που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα έχει υπερεκτιμηθεί, πιθανώς κατά αρκετές τάξεις μεγέθους.
Η ομάδα της Ιωάννας Ευαγγέλου, περιβαλλοντικής επιστήμονα στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, υποστηρίζει ότι οι εκτιμήσεις που βασίζονται σε μαθηματικά μοντέλα της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας είναι μακράν μεγαλύτερες από τις συγκεντρώσεις σε πραγματικά δείγματα αέρα από 283 τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα μοντέλα πέφτουν έξω κατά εκατοντάδες ή χιλιάδες φορές.
Πυρόλυση
Αν όμως η έκταση του προβλήματος στο περιβάλλον είναι ασαφής, οι γνώσεις μας για το πλήθος των μικροπλαστικών στο ανθρώπινο σώμα ίσως είναι ακόμα πιο περιορισμένες. Επιστολή που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο στο Nature Medicine διέκρινε σφάλματα μεθοδολογίας σε πολυσυζητημένη μελέτη που είχε δημοσιευτεί νωρίτερα στο ίδιο περιοδικό και διαπίστωνε ότι όλο και μεγαλύτερες ποσότητες μικροπλαστικών συσσωρεύονται στον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Η επιστολή έκανε λόγο για «μεθοδολογικές προκλήσεις, όπως περιορισμένοι έλεγχοι επιμόλυνσης και έλλειψη σταδίων επικύρωσης». Σε προσωπική του ανάρτηση στο Διαδίκτυο, ένας από τους συντάκτες της επιστολής, ο Ντούσαν Ματέριτς του Κέντρου Περιβαλλοντικής Ερευνας Helmholtz στη Γερμανία, χαρακτήρισε τη μελέτη «αστειότητα».
Τα μικροπλαστικά ορίζονται ως σωματίδια πλαστικού με διάμετρο κάτω των 5 μικρομέτρων
Το πρόβλημα είναι ότι τα μικροπλαστικά είναι υπερβολικά μικρά και δύσκολα μετρώνται άμεσα στον ανθρώπινο οργανισμό. Οπως εξήγησε ο Ματέριτς, μια λύση που συχνά εφαρμόζεται είναι η πυρόλυση δειγμάτων ιστού και η ανάλυση των αερίων τους με χρωματογραφία και φασματοσκοπία μάζας.
Ωστόσο κάποιες από τις ουσίες που παράγονται από την εξαέρωση του πολυβινυλοχλωριδίου (PVC) και του πολυαιθυλενίου (PET), δύο ευρέως χρησιμοποιούμενων πλαστικών, μπορούν επίσης να παραχθούν από λίπη των ανθρώπινων ιστών. Σύμφωνα με περυσινή μελέτη στο Environmental Science & Technology, ο κίνδυνος ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων λόγω της πυρόλυσης λιπών δεν ελήφθη υπόψη σε 18 μελέτες που ανίχνευαν μικροπλαστικά στον άνθρωπο.
Επιμόλυνση
Μια άλλη πηγή σφαλμάτων είναι η επιμόλυνση των δειγμάτων από πλαστικά του νοσοκομειακού υλικού, ή ακόμα και από τον αέρα. Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να περιοριστεί με τη χρήση δειγμάτων ελέγχου, τα οποία συλλέγονται στο ίδιο περιβάλλον αλλά δεν περιέχουν ιστούς. Τέτοια δείγματα απουσίαζαν από πολυσυζητημένη μελέτη που ανίχνευε μικροπλαστικά στις καρωτίδες, όπως επισημάνθηκε αργότερα με επιστολή στο New England Journal of Medicine».
Κανένας, πάντως, δεν έχει αμφισβητήσει ότι τα μικροπλαστικά περνούν στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της κατάποσης ή της αναπνοής.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό που απαιτείται είναι η βελτίωση των αναλυτικών τεχνικών και η καθιέρωση προτύπων για τις μετρήσεις σε βιολογικά δείγματα.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 03.02.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/finn-h-o4F7IzxjGZ4-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442
