Γιατρικό της ρωμαϊκής εποχής παρασκευαζόταν από κόπρανα και θυμάρι
Χημικές αναλύσεις σε φυαλίδιο από την αρχαία Πέργαμο παραπέμπουν στον Γαληνό της Περγάμου, ο οποίος συνταγογραφούσε μείγματα με κόπρανα για διάφορες παθήσεις.
Είναι να αναρωτιέται κανείς αν θεραπεία ήταν χειρότερη από την ασθένεια που προοριζόταν να γιατρέψει: χημική ανάλυση των υπολειμμάτων σε αρχαίο αγγείο επιβεβαιώνει ότι τα φάρμακα που περιείχαν κόπρανα ήταν η τελευταία λέξη της Ιατρικής στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Τα ευρήματα, αναφέρουν αρχαιολόγοι στην Τουρκία, παραπέμπουν στις συνταγές του Γαληνού της Περγάμου, πατέρα της Ιατρικής, ο οποίος είχε αναφερθεί στις θεραπευτικές ιδιότητες των ανθρώπινων κοπράνων.
«Ενώ εργαζόμασταν στις αποθήκες του Μουσείου της Μπέργκαμα [το σύγχρονο όνομα της αρχαίας Περγάμου στην Τουρκία], παρατήρησα ότι κάποια γυάλινα αγγεία περιείχαν υπολείμματα» δήλωσε στο Livescience o Τζενκέρ Ατίλα, αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου Τζουμχουριγιέτ στη Σίβα της Τουρκίας.
«Η μελέτη παρέχει τις πρώτες άμεσες ενδείξεις για τη φαρμακευτική χρήση κοπρανώδους υλικού στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα»
Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο Journal of Archaeological Science: Reports, ο Ατίλα και οι συνεργάτες του παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των αναλύσεων σε ένα σφραγισμένο γυάλινο βαλσαμάριο -μικρό αγγείο που χρησιμοποιούνταν για αρώματα, έλαια ή φάρμακα-, το οποίο βρέθηκε σε τάφο της αρχαίας Περγάμου και χρονολογήθηκε τον 2ο μ.Χ. αιώνα.
«Όταν ανοίξαμε το βαλσαμάριο, δεν υπήρξε δυσάρεστη οσμή» διευκρίνισε ο Ατίλα.
Η ανάλυση με τις τεχνικές της αέριας χρωματογραφίας και της φασματοσκοπίας μάζας αποκάλυψε ότι το οργανικό υπόλειμμα περιείχε κοπροστανόλη και 24-αιθυλoκοπροστανόλη, δύο ουσίες που παράγονται στο έντερο των ζώων από τον μεταβολισμό της χοληστερόλης.
Το βαλσαμάριο της μελέτης είχε μείνει σφραγισμένο από τον 2ο αιώνα (Cenker Atila)
«Η συστηματική ταυτοποίηση στανολών — επιβεβαιωμένων βιοδεικτών των κοπράνων— υποδεικνύει ότι το ρωμαϊκό βαλσαμάριο περιείχε κοπρανώδες υλικό» γράφουν οι ερευνητές.
Αν και η προέλευση των κοπράνων παραμένει ασαφής, η αναλογία των δύο ουσιών υποδεικνύει ότι επρόκειτο για κόπρανα ανθρώπων.
Εκτός όμως από κόπρανα, το παρασκεύασμα βρέθηκε να περιέχει επίσης καρβακρόλη, αρωματική ουσία που υπάρχει στο θυμάρι.
«Δεδομένου ότι είμαστε καλά εξοικειωμένοι με τις αρχαίες γραπτές πηγές, αναγνωρίσαμε αμέσως ότι επρόκειτο για φαρμακευτικό σκεύασμα που χρησιμοποιούσε ο διάσημος ρωμαίος ιατρός Γαληνός» είπε ο Ατίλα.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, από την εποχή εκείνη είναι γνωστές αρκετές συνταγές θεραπειών με κόπρανα, οι οποίες συχνά εμπλουτίζονταν με αρωματικά βότανα που έκρυβαν την άσχημη μυρωδιά.
Ο Γαληνός, χάρη στον οποίο η Πέργαμος αναδείχθηκε σε σημαντικό κέντρο της ρωμαϊκής Ιατρικής τον 2ο και 3ο αιώνα, είχε μεταξύ άλλων αναφερθεί στη θεραπευτική αξία των κοπράνων ενός παιδιού που είχε φάει όσπρια, ψωμί και κρασί.
«Η μελέτη αυτή παρέχει τις πρώτες άμεσες χημικές ενδείξεις για τη φαρμακευτική χρήση κοπρανώδους υλικού στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα» γράφουν ο Ατίλα και οι συνεργάτες του.
«Τα ευρήματα αυτά ταιριάζουν με συνταγές που περιγράφονται από τον Γαληνό και άλλους κλασικούς συγγραφείς, υποδηλώνοντας ότι τέτοιες θεραπείες εφαρμόζονταν στην πράξη και δεν αποτελούσαν απλώς θεωρητικές περιγραφές στα κείμενα».
- Γκατούζο: «Τιμή που οδήγησα την Εθνική, φεύγω με πόνο στην καρδιά»
- Ευαγγελία Συριοπούλου: Η μητρότητα, η δουλειά κι ένας ρόλος που αλλάζει τις ισορροπίες
- Χωρίς Άλισον η Λίβερπουλ στους προημιτελικούς με την Παρί
- Η Tudor απογειώνεται με τους Flying Bulls
- Εντυπωσιακές εικόνες από την Τήνο: Η κακοκαιρία «μετέτρεψε» τη θάλασσα σε καφέ μέσα σε λίγα λεπτά
- ΔΥΠΑ: Μέχρι τη Μεγάλη Τρίτη η προθεσμία για το πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων
- Νέα σενάρια για Ολυμπιακό και Ρόντεν (vids)
- ΟΠΕΚΕΠΕ: Στη Βουλή τα διαβιβασιστικά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τις νέες δικογραφίες
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Παρασκευή 03.04.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/04/nick-owuor-astro-nic-portraits-b25CZm2Nnco-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442