Οι προσβλητικές επιστολές του βασιλιά Κωνσταντίνου στον «Γέρο της Δημοκρατίας»

Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον ιστορικό ρεπορτάζ για μια από τις πιο ταραγμένες εποχές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, είχε δημοσιευτεί στη Μηχανή του Χρόνου.

Πρόκειται για τη σφοδρή πολιτική σύγκρουση μεταξύ του Γεωργίου Παπανδρέου ή «Γέρου της Δημοκρατίας» με τα Ανάκτορα, με τον νεαρό τότε βασιλιά Κωνσταντίνο Γλίξμπουργκ.

Οπως αναφέρει το ρεπορτάζ:

«Ενα χρόνο πριν από τα Ιουλιανά του 1965, η Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου είχε κερδίσει τις εκλογές με το εντυπωσιακό ποσοστό του 52,7%. Έτσι σχημάτισε για πρώτη φορά αυτοδύναμη κυβέρνηση με 171 βουλευτές.

————————————————————————-

ΣΤΑ ΝΕΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ

1965 – Ετσι γράφτηκε η Ιστορία

Τα πρακτικά των κλειστών συζητήσεων του Κωνσταντίνου με τους πολιτικούς αρχηγούς και οι δραματικές εξελίξεις μετά τα Ιουλιανά.

«ΤΑ ΝΕΑ» φέρνουν στο φως, μισό αιώνα μετά από την πρώτη και μοναδική του έκδοση, τα επίσημα «Πρακτικά του Συμβουλίου του Στέμματος» του Σεπτεμβρίου του 1965. Οι συζητήσεις που
διαδραμάτισαν κεφαλαιώδη ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Το «Συμβούλιο του Στέμματος» δεν έχει ακριβές αντίστοιχό του όργανο στο σημερινό πολίτευμα της προεδρευομένης δημοκρατίας που ισχύει στη χώρα από το 1975. Ουσιαστικά όμως, ήταν περίπου κάτι σαν το νυν «Συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών». Σήμερα, υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τότε, υπό τον Βασιλιά. Με μία καθοριστικής σημασίας διαφορά: δεν λάμβανε δεσμευτικές αποφάσεις. Παρά την προφανή σημασία του, ήταν όργανο άτυπο. Συνήθως μετείχαν σε αυτό οι αρχηγοί των κοινοβουλευτικών κομμάτων και οι πρώην πρωθυπουργοί.

————————————————————————————-

Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν απόλυτος κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής, καθώς δέκα ημέρες πριν από την προσφυγή στις κάλπες, έφυγε από τη ζωή ο δεύτερος ισχυρός άντρας του κόμματος, ο Σοφοκλής Βενιζέλος.

Όμως, το τεράστιο ποσοστό που έλαβε η Ένωση Κέντρου τον Φεβρουάριο του 1964 αντί να θωρακίσει τη Δημοκρατία, τελικά, μέσα από απίστευτες συγκρούσεις και ανατροπές, οδήγησε  στο βασιλικό πραξικόπημα και την Αποστασία των βουλευτών της Ένωσης Κέντρου τον Ιούλιο του 1965. Και στη συνέχεια, τον Απρίλιο του 1967, στην επτάχρονη δικτατορία των Συνταγματαρχών.

Στις εκλογές του ’64 κατέβηκε για πρώτη φορά υποψήφιος ο Ανδρέας Παπανδρέου στην Αχαΐα και βγήκε πρώτος σε σταυρούς. Η θριαμβευτική εκλογή του προβλημάτισε το παλάτι που «ανατρίχιαζε» στην ιδέα να είναι αυτός ο επόμενος υπουργός Άμυνας. Ο Παπανδρέου προόριζε για αυτήν την θέση το γιο του και ήθελε να αντικαταστήσει τον ως τότε υπουργό Πέτρο Γαρουφαλιά, αλλά και τον αρχηγό του ΓΕΣ, Γεννηματά, που βρίσκονταν υπό την επιρροή του βασιλιά. Ο Γαρουφαλιάς αρνούνταν να εγκαταλείψει το υπουργείο και ο Γ. Παπανδρέου τον διέγραψε από την Ένωση Κέντρου.

Αρνητικός ξανά

Ως υστάτη λύση ο «γέρος»  πρότεινε να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αλλά ο Κωνσταντίνος ήταν και πάλι αρνητικός. Το παλάτι, όπως έκανε και στο παρελθόν, ήθελε να ελέγχει τα πρόσωπα που θα τοποθετούνταν στα κρίσιμα υπουργεία και δεν δίστασε να φτάσει ακόμα και σε συνταγματική εκτροπή. Τότε ο πρωθυπουργός παραιτήθηκε.

Ο νεαρός Κωνσταντίνος βρισκόταν υπό την ισχυρή επιρροή της μητέρας του Φρειδερίκης και δεν δίσταζε να έρθει σε σύγκρουση με τον Παπανδρέου στον οποίο απέστειλε προσβλητικές επιστολές. Σε αυτές τον κατηγορεί ότι «ενισχύει και υποθάλπει […] συνωμοσία μοναδικόν σκοπόν έχουσα την ανατροπήν του Συντάγματος και την επιβολήν δικατορίας ελεεινής μορφής…». Οι πέντε οξύτατες επιστολές έγιναν το χρονικό διάστημα  8-14 Ιουλίου και συνιστούσαν κορυφαία αντισυνταγματική επέμβαση στη διακυβέρνηση της χώρας.

Η ορκωμοσία του βασιλιά Κωνσταντίνου. Τις αποφάσεις δεν έπαιρνε μόνος του, αλλά επηρεαζόταν από τη Φρειδερίκη Όπως χαρακτηριστικά είπε ο καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών Ηλίας Νικολακόπουλος στη «Μηχανή του Χρόνου», αυτές οι επιστολές πρέπει να διδάσκονται σε όλα τα σχολεία.

Οι επιστολές του Κωνσταντίνου, αποτελούν ύψιστο δείγμα μοναρχικής γραφής, δηλαδή της ελέω θεού βασιλείας». Ακολούθησε η θλιβερή περίοδος της «Αποστασίας», καθώς μετά την παραίτηση του Γ. Παπανδρέου σχηματίστηκαν διαδοχικές κυβερνήσεις από βουλευτές της Ενώσεως Κέντρου που κατηγορήθηκαν ότι χρηματίστηκαν ή έλαβαν υπόσχεση για ανάληψη κυβερνητικού αξιώματος.