Σύγχρονη «εγχώρια» παραγωγή στο Πανόραμα

Γεννημένοι και οι τρεις τη δεκαετία του 1980, ο Ζαχαρίας Μαυροειδής και η Μαρίνα Δανέζη συμμετέχουν με τις πρώτες μεγάλου μήκους ταινίες τους, την κωμωδία «Ο ξεναγός» και το ντοκιμαντέρ «Σωματείο Ρακοσυλλεκτών» αντίστοιχα, ενώ ο Γιώργος Φουρτούνης με το βραβευμένο στο Φεστιβάλ Μικρού Μήκους της Δράμας «Πίστομα».
Οι ταινίες του Μαυροειδή και της Δανέζη είναι δύο εντελώς διαφορετικές απεικονίσεις της σύγχρονης Αθήνας.

Ο Ξεναγός (The Guide), Ελλάδα, 2011, εγχ. Σκην.: Ζαχαρίας Μαυροειδής. Σεν.: Ζαχαρίας Μαυροειδής. Φωτ.: Ζωή Μαντά. Μοντ.: Ιωάννα Πογιαντζή. Μουσ.: Μάρθα Μαυροειδή, Γιώργος Βεντουρής. Ηθ.: Μιχάλης Οικονόμου, Κατερίνα Μαυρογεώργη, Kathrin Suckfiel, Anne Marie O’ Sullivan, Francois Renault. Παρ.: WESAW open lab – Ζαχαρίας Μαυροειδής. Διάρκεια: 90΄

Ο Ιάσονας έρχεται από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα με μια ομάδα φοιτητών Erasmus, με σκοπό να ξεκινήσει τη νέα του σταδιοδρομία ως ξεναγός αρχιτεκτόνων στα μνημεία της πόλης. Τα πράγματα όμως δεν θα εξελιχθούν όσο εύκολα τα είχε προβλέψει και καταλήγει να παίρνει εκείνος ένα χρήσιμο μάθημα ζωής. Φρέσκια, νεανική και αισιόδοξη, η πρώτη ταινία του Μαυροειδή είναι η ελληνική απάντηση στο «Auberge Espagnole».

Στον «Ξεναγό» βλέπουμε την Αθήνα μέσα από τα μάτια των νέων, των Ελλήνων αλλά κυρίως των ξένων, που πολλές φορές την γνωρίζουν καλύτερα και βλέπουν πράγματα που οι κάτοικοί της επιλέγουν να αγνοούν. Για να αναδείξει το πρόσωπο της πόλης, ο σκηνοθέτης επικεντρώνει στην αρχιτεκτονική της και ιδίως στην αντίθεση ανάμεσα στο μνημειώδες παρελθόν και το βλαχομπαρόκ που υπάρχει τριγύρω. Η νεανική κωμωδία του Μαυροειδή αποτελεί μια νέα ματιά στην πραγματικότητα της πόλης που μεταμορφώνεται, χωρίς να είναι απλώς το υπόβαθρο, το σκηνικό ή η αφορμή της ιστορίας.

Η ταυτότητα των νέων Ελλήνων είναι συνυφασμένη με την εικόνα της πρωτεύουσας και τα παράδοξά της, με τη χαοτική πόλη που σφύζει από ζωή. Αφού λοιπόν ο Γούντι Άλεν δεν προγραμματίζει ακόμα να γυρίσει κάποια ταινία του στην Αθήνα, «Ο ξεναγός» μάς δίνει μια ολοκληρωμένη άποψη της ελληνικής πρωτεύουσας!

Σωματείο Ρακοσυλλεκτών (Scavenger’s Union), Ελλάδα, 2011, εγχ.
Σκην.: Μαρίνα Δανέζη. Σεν.: Μαρίνα Δανέζη. Φωτ.: Μαρίνα Δανέζη. Μοντ.: Φανή Ζιώζια, Μαρίνα Δανέζη. Μουσ.: Κωστής Ζουλιάτης. Παρ.: Μαρίνα Δανέζη, Νίκος Τριανταφυλλίδης, Nima. Διάρκεια: 74΄.

Πριν ιδρυθεί το Σωματείο Ρακοσυλλεκτών, ζούσαν «σαν φαντάσματα», «έρμαια της καλοσύνης κάθε οργάνου». Τώρα όμως διαθέτουν το δικό τους χώρο όπου έχουν παζάρι κάθε Κυριακή και αντιμετωπίζουν ενωμένοι την πρόκληση της επιβίωσης. Ένα μωσαϊκό χαρακτήρων, προέλευσης και κουλτούρας που συμβιώνουν αρμονικά με όπλο την καλή διάθεση. Ένα ντοκιμαντέρ για τους αόρατους ανθρώπους της πόλης που γίνονται όλο και πιο ορατοί.

Αν ο Ζαχαρίας Μαυροειδής εστιάζει στην εμφανή όψη της πόλης, στο «Σωματείο ρακοσυλλεκτών» η Μαρίνα Δανέζη ασχολείται με μια πιο άγνωστη και αφανή πτυχή της, που όμως τον τελευταίο καιρό γίνεται όλο και πιο ορατή. Αν λάβουμε υπόψη τους τόνους σκουπιδιών που έπνιξαν τον τελευταίο μήνα την Αθήνα, αλλά και τη στρατιά μεταναστών με καροτσάκια σουπερμάρκετ σε αναζήτηση μετάλλων που συναντάει κανείς πλέον παντού στην πόλη, η ταινία γίνεται ακόμα πιο επίκαιρη. Το Σωματείο ρακοσυλλεκτών ιδρύθηκε το 1992 σε μια προσπάθεια των εμπνευστών του να ενωθούν όλοι εκείνοι που ζούσαν σαν φαντάσματα και να αντιμετωπίσουν μαζί την πρόκληση της επιβίωσης. «θα δώσω σημασία σ’ αυτά που εσύ πετάς, μιας και στο τίποτα μπορείς να βρεις αυτό που ζητάς»: αυτός ο στίχος των Στέρεο Νόβα αντιπροσωπεύει πλήρως τη φιλοσοφία του επαγγέλματος του ρακοσυλλέκτη.

Αλλά το βασικό επίτευγμα του Σωματείου ήταν ότι η δημιουργία του δικού τους παζαριού που διοργανώνεται κάθε Κυριακή στην Αθήνα και γιγαντώνεται χρόνο με το χρόνο. Ο κόσμος τους είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας, άνθρωποι με διαφορετικό υπόβαθρο, μόρφωση, θρησκεία και κουλτούρα οι οποίοι συμβιώνουν αρμονικά. Το έργο που προσφέρουν είναι υποτιμημένο: ανακυκλώνουν πρώτες ύλες, είδη που πετάγονται βιαστικά ενώ θα μπορούσαν να ξαναχρησιμοποιηθούν. Αλλά συχνά οι ρακοσυλλέκτες διασώζουν την πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου, χειρόγραφα, έργα τέχνης, δίσκους, που διαφορετικά θα κατέληγαν στη χωματερή.
Η Μαρίνα Δανέζη προσεγγίζει το θέμα της με ευαισθησία, προσδίδοντας μια αισιόδοξη και χιουμοριστική ατμόσφαιρα σε ένα από τα πιο φλέγοντα ζητήματα των ημερών μας.

Στον αντίποδα των επίκαιρων θεμάτων που πραγματεύονται οι δύο άλλες πρεμιέρες, αλλά και αντίθετα με τις βραβεύσεις στις οποίες μάς είχε συνηθίσει το Φεστιβάλ της Δράμας, πριμοδοτώντας ταινίες με σύγχρονα κοινωνικά θέματα, βρίσκεται η μικρού μήκους ταινία «Πίστομα» του Γιώργου Φουρτούνη.

Σκην.: Γιώργος Φουρτούνης. Σεν.: Γιώργος Φουρτούνης/Yiorgos Fourtounis, Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Φωτ.: Πέτρος Γκίκας. Μοντ.: Albert Chinaski. Ηθ.: Γιώργος Συμεωνίδης, Ελένη Βεργέτη, Ανδρέας Τσαντάκης, Χάρης Χρήστου. Παρ.: Γιώργος Φουρτούνης. Διάρκεια: 18΄.

Ένας άντρας επιστρέφει στην πατρίδα του μετά από καιρό. Στο σχεδόν εγκαταλελειμμένο, ερειπωμένο χωριό του βρίσκει τη γυναίκα του με ένα νεογέννητο παιδί που δεν είναι δικό του. Σ’ αυτόν τον κόσμο όπου θεωρείται ανεπιθύμητος, το μόνο μέσο για να αποκαταστήσει την τάξη είναι το έγκλημα.

Βασισμένο στο διήγημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Μικρού Μήκους της Δράμας.

Το διήγημα διακρίνεται για το μινιμαλισμό του, καθώς το ίδιο θέμα θα μπορούσε να είχε αναπτυχθεί πολύ περισσότερο, σαν μια σύγχρονη ελληνική τραγωδία. Το δρόμο της αφαίρεσης θα ακολουθήσει και ο Φουρτούνης, κρατώντας μόνο τα απαραίτητα στοιχεία της αφήγησης και το διαλόγου. Έτσι, εστιάζει περισσότερο στην επιστροφή του άντρα στο χωριό παρά στο ίδιο το βίαιο έγκλημα και περισσότερο στη σιωπή παρά στο διάλογο, με μεγάλα ατμοσφαιρικά πλάνα. Η ωριμότητα που έδειξε ο Φουρτούνης στη διασκευή του κλασικού διηγήματος ήταν άλλωστε και ο βασικός λόγος που βραβεύτηκε η ταινία του.

Διαβάστε επίσης προηγούμενα άρθρα:
Ελληνική παρουσία στο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κιν/γράφου
Τα Αφιερώματα του 24ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κιν/γράφου
«Κάποτε στην Ανατολία» στο 24ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κιν/γράφου

24o ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Στον Κινηματογράφο ΑΠΟΛΛΩΝ CINEMAX CLASS, και το ΙΔΡΥΜΑ «ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ».

Με την υποστήριξη του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων, του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και του ΟΠΑΠ.

Το in.gr είναι χορηγός επικοινωνίας της διοργάνωσης