Προ των πυλών βίαιη «άνοιξη δυσαρέσκειας» στην ανατολική Ευρώπη λόγω οικονομίας

51

Η ανατολική Ευρώπη προετοιμάζεται για μια βίαιη «άνοιξη δυσαρέσκειας», καθώς η οικονομική κρίση προκαλεί κύμα αντιδράσεων στους δρόμους. Χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και τα κράτη της Βαλτικής αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο βαθιάς πολιτικής αποσταθεροποίησης, κοινωνικής έντασης και φυλετικών συγκρούσεων εκτιμούν ειδικοί μιλώντας στον Observer.

Την περασμένη εβδομάδα, η αστυνομία της Λιθουανίας χρησιμοποίησε δακρυγόνα εναντίον διαδηλωτών που διαμαρτύρονταν για το πακέτο λιτότητας που εφαρμόζει η κυβέρνηση. Στη Σόφια 150 άτομα συνελήφθησαν και τουλάχιστον 30 τραυματίστηκαν σε εκτεταμένες ταραχές.

Και στη Ρίγα της Λετονίας, περισσότερα από 100 άτομα συνελήφθησαν σε οδομαχίες μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών.

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις, οι οικονομίες ορισμένων ανατολικοευρωπαϊκών κρατών θα σημειώσουν φέτος μείωση της ανάπτυξής τους κατά τουλάχιστον 5%, ενώ ο πληθωρισμός τους θα ξεπεράσει το 13%. Πολλοί πιστεύουν ότι η επόμενη χώρα στην οποία θα σημειωθούν βιαιότητες είναι η Ρουμανία.

«Μέσα στους επόμενους μήνες θα βγουν άνθρωποι στο δρόμο, αυτό είναι βέβαιο» λέει ο Λούκα Νικουλέσκου, ένας αναλυτής στη Ρουμανία. «Κάθε μέρα ακούμε για ένα εργοστάσιο που κλείνει ή μετακομίζει. Η νέα κυβέρνηση δεν δείχνει ιδιαίτερα αποτελεσματική. Είμαστε συνηθισμένοι σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, κι αυτό τελειώνει. Το κοκτέιλ είναι εκρηκτικό» αναφέρει.

Μεταξύ των ρουμανικών εταιρειών που απειλούν με μαζικές απολύσεις είναι η αυτοκινητοβιομηχανία Dacia, όπου κυκλοφορεί ένα καταστροφικό σενάριο για την κατάργηση 4.000 θέσεων εργασίας. Η παραγωγή στη Ρουμανία έχει ήδη διακοπεί για δύο μήνες μετά τη μείωση της εγχώριας ζήτησης στο μισό. Σχέδια για μετακόμιση έχουν ανακοινώσει και άλλες μεγάλες επιχειρήσεις, με ένα ιαπωνικό εργοστάσιο να οδεύει προς το Μαρόκο.

Ο Μάριους Οπρέα, σύμβουλος ασφαλείας της τελευταίας ρουμανικής κυβέρνησης, δήλωσε ότι η οικονομική κρίση θα προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη μεσαία τάξη. «Θα υπάρξει πτώση των εσόδων από τη φορολογία, που θα δημιουργήσει πρόβλημα στον προϋπολογισμό. Θα μειωθεί ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ οι μισθοί τους θα έχουν όλο και μικρότερη αξία» δηλώνει.

Ένα άλλο πρόβλημα στη Ρουμανία, όπως και σε άλλες χώρες της περιοχής, είναι ότι πολλοί αγόρασαν σπίτια με στεγαστικά δάνεια που στηρίζονται στο ευρώ. Με το τοπικό νόμισμα να καταρρέει, η αποπληρωμή αυτών των δανείων γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Ο δρ. Τζόναθαν Αϊλ, ένας Βρετανός ειδικός που ειδικεύεται στην ανατολική Ευρώπη, εκτιμά μιλώντας στην εφημερίδα Observer ότι οι χώρες της περιοχής δεν έχουν τα μέσα να αντιμετωπίσουν μια μείζονα οικονομική κρίση.

«Στις χώρες αυτές συναντάμε εύθραυστες οικονομίες, αδύνατα πολιτικά κόμματα και ασθενείς θεσμούς» τονίζει. «Πέρυσι, οι χώρες που επλήγησαν ανήκαν στον πυρήνα της δυτικής Ευρώπης. Φέτος, το μεγαλύτερο πλήγμα θα το δεχθεί η περιφέρεια».

Οι λόγοι για το τελευταίο κύμα αναταραχής ποικίλλουν από χώρα σε χώρα. Οι Βούλγαροι φοιτητές, για παράδειγμα, διαμαρτύρονταν για το θάνατο ενός συναδέλφου τους και κατηγορούσαν τη σοσιαλιστική κυβέρνηση ότι δεν παρέχει ασφάλεια στον πληθυσμό.

Τα προβλήματα στη χώρα αυτή έχουν οξυνθεί λόγω της κρίσης του φυσικού αερίου, που άφησε τους Βούλγαρους χωρίς θέρμανση σε συνθήκες ψύχους. «Βαρεθήκαμε να ζούμε στη φτωχότερη και πιο διεφθαρμένη χώρα» ανέφεραν σε ψήφισμά τους οι φοιτητές. «Θέλουμε επιτέλους να ζήσουμε σε μια φυσιολογική ευρωπαϊκή χώρα».

Στη Λετονία, τα χρόνια της υψηλής οικονομικής ανάπτυξης έδωσαν τη θέση τους στην ύφεση, τον πληθωρισμό και την ανεργία. Η εμπιστοσύνη προς τις αρχές έχει μειωθεί δραματικά και ο πρόεδρος απειλεί να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Σύμφωνα με τον αρχηγό της αστυνομίας, οι περισσότεροι από εκείνους που συνελήφθησαν την περασμένη εβδομάδα ήταν άνεργοι, φοιτητές και μαθητές.

Ορισμένες ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, πάντως, δείχνουν να αντιστέκονται καλύτερα στην κρίση.

Η κυβέρνηση της Εσθονίας φρόντισε να δημιουργήσει μια αξιόλογη δεξαμενή συναλλαγματικών αποθεμάτων στη διάρκεια των χρόνων της υψηλής ανάπτυξης. «Ολοι ξέρουν ότι αυτός ο χρόνος θα είναι δύσκολος», λέει ο Ράιμο Πουμ, αρχισυντάκτης της εφημερίδας Esti Paevaleht που εκδίδεται στο Ταλίν.

«Ενώ όμως στη Ρίγα και το Βίλνιους ο κόσμος είναι εξαντλημένος και οργισμένος, εδώ η κατάσταση είναι διαφορετική».

Πολλοί ανησυχούν και για όξυνση των φυλετικών εντάσεων. Στην Τσεχία 700 μέλη του ακροδεξιού Εργατικού Κόμματος συγκρούστηκαν πρόσφατα με χίλιους αστυνομικούς στην πόλη Λιτβίνοφ επειδή τους απαγορεύτηκε να πραγματοποιήσουν πορεία σε μια περιοχή που κατοικείται κυρίως από τσιγγάνους.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ