Βαθιές πληγές στις αμερικανο-ρωσικές σχέσεις από την κρίση στον Καύκασο

28

Για μακροχρόνιες επιπτώσεις στις διμερείς σχέσεις προειδοποιεί πλέον ανοικτά η Ουάσινγκτον τη Μόσχα, με αφορμή την πολεμική σύγκρουση στον Καύκασο. Το βαρύ κλίμα αντικατοπτρίζεται πλέον στις εκατέρωθεν δηλώσεις και όλα αυτά πριν καν επισφραγιστεί η ευαίσθητη εκεχειρία στη Γεωργία.

Ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς διεμήνυσε την Πέμπτη ότι οι αμερικανο-ρωσικές σχέσεις θα μπορούσαν να υποστούν μακροχρόνια ζημιά, εάν η Ρωσία δεν αποχωρήσει από τη Γεωργία. «Εάν η Ρωσία δεν κάνει ένα βήμα εμπρός, αλλάζοντας την επιθετική πολιτική της έναντι της Γεωργίας και τις ενέργειές της στη χώρα αυτή, οι αμερικανορωσικές σχέσεις μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά στο μέλλον» επισήμανε.

Παράλληλα, με τον υπαρχηγό του Μεικτού Επιτελείου δίπλα του, στρατηγό Τζέις Καρτράιτ, ο Ρ.Γκέιτς σημείωσε επίσης ότι δεν βλέπει «καμία προοπτική χρήσης στρατιωτικής βίας από την πλευρά των ΗΠΑ στην παρούσα κατάσταση», αν και η μεταφορά της αμερικανικής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γεωργία γίνεται από το στρατό.

Την ίδια ώρα, από το Παρίσι, όπου συναντήθηκε με το Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, η επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλούσε τη Μόσχα να κρατήσει το λόγο της και να τηρήσει την κατάπαυση πυρός, ενώ επαναλάμβανε σε κάθε τόνο ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πιστεύουν σθεναρά στην εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας».

Ή Κοντολίζα Ράις βρέθηκε στη γαλλική πρωτεύουσα στο πλαίσιο έκτακτης διπλωματικής αποστολής μετά τα πολεμικά επεισόδια της τελευταίας εβδομάδας. Την Παρασκευή θα μεταφέρει στην Τιφλίδα το επίσημο κείμενο της εκεχειρίας, προκειμένου να το υπογράψει ο Γεωργιανός πρόεδρος Μιχαήλ Σαακασβίλι, με την ελπίδα ότι «τότε τα ρωσικά στρατεύματα θα αποσυρθούν», όπως διαβεβαίωσε ο Ν.Σαρκοζί.

Μετά το δραστήριο ρόλο του Γάλλου προέδρου για την επίτευξη της εύθραυστης εκεχειρίας, και η Γερμανίδα Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ μεταβαίνει εκτάκτως τα επόμενα εικοσιτετράωρα στο ρωσικό θέρετρο του Σότσι στη Μαύρη Θάλασσα για να συναντήσει τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ και στη συνέχεια στην Τιφλίδα για να συνομιλήσει με τον Μ.Σαακασβίλι. Ελπίδα όλων είναι να τερματιστεί η κρίση και να μην επιφέρει μονιμότερες πληγές.

Για τους Αμερικανούς, η ρωσική επέμβαση στη Γεωργία έθεσε υπό αμφισβήτηση τη θέληση της Μόσχας για μία ουσιαστική προσέγγιση με τις ΗΠΑ. Ο Ρ.Γκέιτς δεν έκρυψε την πεποίθησή του ότι η Ρωσία θέλησε «να τιμωρήσει τη Γεωργία γιατί τόλμησε να επιχειρήσει την ενσωμάτωσή της στη Δύση» και ότι η Μόσχα επιδιώκει να «ανορθώσει εκ νέου το διεθνές της στάτους».

Η Ουάσινγκτον ανησυχεί για τις περαιτέρω ρωσικές επιδιώξεις, ακόμα και εάν δεν θέλει να το δείχνει. Η Κ.Ράις χαρακτήρισε «κομπασμό» τη δήλωση του Ρώσου ομολόγου της Σεργκέι Λαβρόφ ότι ο κόσμος «μπορεί να ξεχάσει» την εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας, αναφερόμενος στις αποσχιθείσες περιοχές της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας.

«Θα αγνοήσουμε αυτές τις δηλώσεις» δήλωσε η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών. Εντούτοις, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάθε λόγο να είναι ανήσυχες για τον κίνδυνο κατάρρευσης τους στενότερου συμμάχου τους ανάμεσα στα πρώην μέλη της Σοβιετικής Ένωσης, ενός στρατηγικού συμμάχου στη Μαύρη Θάλασσα και μίας χώρας η οποία αποτελεί ευαίσθητο σημείο διέλευσης ενεργειακών πόρων.

Οι αμερικανικές πιέσεις για άμεση αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων και η ανθρωπιστική βοήθεια της Ουάσινγκτον, φαντάζουν στην Τιφλίδα ως απάντηση στην κριτική ότι η κυβέρνηση Μπους δεν έκανε τίποτα για να τιμήσει την υπόσχεση του Αμερικανού προέδρου ενώπιον χιλιάδων Γεωργιανών το 2005 ότι «θα σταθεί δίπλα τους».

«Η παρούσα κρίση έδειξε ότι η Ρωσία ξαναβρήκε την αυτοπεποίθησή της και δεν είναι πια διατεθειμένη να παίξει το ρόλο του κατώτερου εταίρου, κάποιου που οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να λάβουν υπόψη» εκτιμά ο Οντρέιγ Σουκούπ, της Ένωσης για τις Διεθνείς Σχέσεις στην Πράγα.

«Η Ρωσία βασικά λέει: Αναγνωρίσατε το Κόσοβο, θα αναγνωρίσουμε τη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία» συνεχίζει ο ίδιος και προσθέτει: «Η προοπτική της Γεωργίας να μπει στο ΝΑΤΟ είναι μικρή τώρα, με τη Ρωσία να έχει καταστρέψει πρακτικά το γεωργιανό στρατό και τα ρωσικά τανκ να πηγαινοέρχονται κατά βούληση στη Γεωργία».

«Θα είναι μία καθοριστική κρίση για τις αμερικανο-ρωσικές σχέσεις» εκτιμά και ο Μάικλ Κοξ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο LSE. O κίνδυνος, προσθέτει ο ίδιος, είναι ότι «καμία από τις δύο πλευρές δεν υποχωρεί» και σημειώνει: «Ενδεχομένως να βρισκόμαστε στην αρχή της κρίσης, αντί για τη μέση ή το τέλος της».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ