Τριάντα χρόνια συμπληρώθηκαν τη Δευτέρα 1η Μάη από το θάνατο του συμβόλου της αντιδικτατορικής αντίστασης, Αλέκου Παναγούλη, στο αμφιλεγόμενο τροχαίο στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, λίγες μέρες πριν την αποκάλυψη των φακέλων της ΕΣΑ.
Τριάντα χρόνια συμπληρώθηκαν τη Δευτέρα 1η Μάη από το θάνατο του συμβόλου της αντιδικτατορικής αντίστασης, Αλέκου Παναγούλη, στο αμφιλεγόμενο τροχαίο στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, λίγες μέρες πριν την αποκάλυψη των φακέλων για τα όργανα ασφαλείας της χούντας (Φάκελος ΕΣΑ).
Με πλήθος λουλουδιών και την επευφημία «αθάνατος» χαιρέτισαν δεκάδες φίλοι, συγγενείς και συναγωνιστές τον αείμνηστο αγωνιστή της Δημοκρατίας, κατά την επιμνημόσυνη δέηση που τελέστηκε το μεσημέρι στο Α Nεκροταφείο.
Η συγκίνηση ήταν εμφανής σε όλους και, ζωντανές οι μνήμες του αντιδικτατορικού αγώνα, του Μπογιατίου, της ΕΣΑ, της Μακρονήσου, όλες περιστρέφονταν γύρω από τον αγωνιστή, ο θάνατος του οποίου τα ξημερώματα της Πρωτομαγιάς του 1976 χτύπησε σαν κεραυνός τις ψυχές των ανθρώπων και η υπόθεση έκλεισε στα «αρχεία» της «έννομης τάξης».
Την αγανάκτησή τους για τη σιωπή της Πολιτείας απέναντι στη μνήμη του αγωνιστή εξέφρασαν οι φίλοι και οι συγγενείς. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του αδελφού του, Στάθη: «Τριάντα χρόνια μετά η Πολιτεία σιωπά, αλλά ο λαός θυμάται… Ίσως ήταν καλύτερα που έφυγε τότε, να μη βλέπει τη σήψη και τη διαφθορά, ιδιαίτερα όσων αποκαλούνται δημοκράτες και σοσιαλιστές».
Στο πλαίσιο της επετείου, με πρωτοβουλία του Δήμου Αγίου Δημητρίου, επανατοποθετήθηκε η μαρμάρινη πύλη – αφιέρωμα στη μνήμη του Αλέκου Παναγούλη, η οποία είχε απομακρυνθεί λόγω των έργων του μετρό.
Ο Αλέκος Παναγούλης δραστηριοποιήθηκε από νεαρή ηλικία στις δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις της Ένωσης Κέντρου (όπου επικεφαλής ήταν ο «Γέρος της Δημοκρατίας», Γιώργος Παπανδρέου) μέσα από την Οργάνωση Νέων της Ένωσης Κέντρου, η οποία αργότερα ονομάστηκε Έλληνική Δημοκρατική Νεολαία (ΕΔΗΝ).
Ο Παναγούλης ανέλαβε πρόεδρος της ΕΔΕΝ μετά την κατάρρευση της χούντας.
Αντίσταση
Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974) ο Παναγούλης λιποτάκτησε από το στρατό και ίδρυσε την οργάνωση «Εθνική Αντίσταση». Στην Κύπρο, όπου αυτοεξορίστηκε, κατέστρωσε σχέδιο δράσης, σύντομα επιστρέφει στην Ελλάδα και οργανώνει την -αποτυχημένη- απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Γ.Παπαδόπουλου στις 13 Αυγούστου 1968, στη Βάρκιζα.
Δικάζεται από το Στρατοδικείο στις 3 Νοεμβρίου 1968 και καταδικάζεται εις θάνατον, μαζί με άλλα μέλη της «Εθνικής Αντίστασης», στις 17 Νοεμβρίου 1968. Μεταφέρεται στην Αίγινα για την εκτέλεση η οποία όμως ματαιώθηκε χάρη στις πιέσεις της διεθνούς κοινότητας. Στις 25 Νοεμβρίου του ίδιου έτους μεταφέρθηκε από την Αίγινα στις Στρατιωτικές Φυλακές στο Μπογιάτι (Σ.Φ.Μ.).
Ο Αλέκος Παναγούλης αρνείται να συνεργαστεί με την χούντα και υποβάλλεται σε φρικτά σωματικά και ψυχικά βασανιστήρια. Δραπετεύει από τις Στρατιωτικές Φυλακές στις 5 Ιουνίου 1969, ωστόσο συλλαμβάνεται εκ νέου και οδηγείται προσωρινά στο στρατόπεδο του Γουδίου για να μεταφερθεί μετά από ένα μήνα και πάλι στις φυλακές του Μπογιατίου. Εκεί τον περιμένει η απομόνωση στο κελί «Τάφος». Επιχειρεί να δραπετεύσει αρκετές φορές ανεπιτυχώς.
Τον Αύγουστο του 1973 -μετά από τεσσεράμισι σχεδόν χρόνια φυλάκισης– απελευθερώθηκε βάση της γενικής αμνηστίας που απένειμε το καθεστώς των συνταγματαρχών στους πολιτικούς κρατούμενους, στο πλαίσιο της λεγόμενης φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος.
Αυτοεξορίζεται εκ νέου, αυτή τη φορά στη Φλωρεντία της Ιταλίας, για να επαναδραστηριοποιηθεί στην αντιδικτατορική αντίσταση.
Μεταπολίτευση
Στη Μεταπολίτευση, ο Αλέκος Παναγούλης εκλέγεται βουλευτής της Β΄Αθηνών από την Ένωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις, στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974. Επιδιώκει την απομόνωση των πολιτικών με τη χούντα και εξαπολύει σωρεία καταγγελιών. Λίγο μετά την εκλογή του έρχεται σε ρήξη με την ηγεσία του κόμματος του και παραιτείται.
Παρέμεινε όμως στη Βουλή ως ανεξάρτητος βουλευτής. Επιμένει στις καταγγελίες του και έρχεται σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον υπουργό Εθνικής Αμυνας, Ευάγγελο Αβέρωφ και άλλους. Αναφέρεται πως δέχθηκε πολιτικές πιέσεις για να αποσύρει τις καταγγελίες του.
Σκοτώνεται την Πρωτομαγιά του 1976 σε ηλικία 38 ετών, κατόπιν τροχαίου ατυχήματος στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, λίγες μέρες πριν την αποκάλυψη των φακέλων σχετικά με τα όργανα ασφαλείας της χούντας (Φάκελος ΕΣΑ).
Η αποκάλυψη των φακέλων, που δεν έλαβε χώρα ποτέ, λέγεται ότι περιείχε αδιαμφισβήτητες αποδείξεις εις βάρος ορισμένων πολιτικών που συνεργάστηκαν με τη χούντα. Κατά πολλούς, το τροχαίο ατύχημα είχε στηθεί για να θέσει τον Αλέξανδρο Παναγούλη εκτός μάχης και να εξαφανίσει τις αποδείξεις που είχε υπό την κατοχή του.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 02.02.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/erik-mclean-go7GkMubo5c-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442