Ο προαποφασισμένος πόλεμος και η θανάσιμη «παγίδα» της μετά Σαντάμ εποχής

51

Υπό στρατιωτική περιβολή ο Σαντάμ Χουσεΐν απορρίπτει το ύστατο τελεσίγραφο Μπους περί εθελούσιας αυτοεξορίας και οι αντιαεροπορικές σειρήνες ταράζουν στις 4:34 (ώρα Ελλάδος) της 20ης Μαρτίου την ανήσυχη ηρεμία της Βαγδάτης. Η πρωτεύουσα βομβαρδίζεται. «Η μάχη τώρα αρχίζει, η απειλή θα εξαλειφθεί» έρχεται η πολεμική ιαχή του προέδρου των ΗΠΑ.

Ο κόσμος κοιτά μουδιασμένος και οργισμένες διαδηλώσεις πλημμυρίζουν κάθε γωνιά του πλανήτη. Η Βαγδάτη φλέγεται, εκρήξεις βάφουν στο αίμα την κεντρική αγορά, στόχος πυρών και το ξενοδοχείο Palestine. Το νότιο μέτωπο έχει ήδη ανοίξει με σκληρή αντίσταση κατά των χερσαίων δυνάμεων στο λιμάνι του Ουμ Κασρ. Η Μοσούλη του Βόρειου Ιράκ βομβαρδίζεται. Επιδρομές σε Νατζάφ, Νασιρίγια, Βασόρα.

Πρωταγωνιστής στον παράλληλο πόλεμο της πληροφόρησης, ο Ιρακινός υπουργός Τύπου Σαΐντ αλ Σαχάφ προειδοποιεί με θάνατο των «μισθοφόρων» στις πύλες της Βαγδάτης. Όμως έπειτα από μία απροσδόκητα σύντομη προέλαση, οι πεζοναύτες καταλαμβάνουν δίχως αντίσταση την ιρακινή πρωτεύουσα που τελικώς δεν ζει τη «μητέρα των μαχών». Η αποκαθήλωση του αγάλματος του Σαντάμ σφραγίζει την κατάρρευση του καθεστώτος. 9 Απριλίου 2003: τέλος εποχής.

Η επίσημη λήξη των μαζικών επιχειρήσεων κηρύσσεται την 1η Μαΐου με το Ιράκ να έχει μετρήσει κατά ανεπίσημες αναφορές έως και 13.000 νεκρούς, στην πλειονότητά τους μαχητές. Η επόμενη όμως ημέρα δεν φέρνει την ειρήνη. Η αντίσταση ενδυναμώνεται, ξένα στοιχεία διεισδύουν στη χώρα και οι απώλειες των αμερικανικών δυνάμεων γίνονται μεταπολεμικά βαρύτερες. Βαρύ αποδεικνύεται το τίμημα και για τους συμμάχους.

Οι αμφιβολίες περί της αξιοπιστίας των στοιχείων που στήριξαν τον πόλεμο οδηγούν σε ελεύθερη πτώση τη δημοτικότητα του Τζορτζ Ο.Μπους, ο οποίος εκ των υστέρων παραδέχεται πως δεν υπήρχε διασύνδεση μεταξύ καθεστώτος Σαντάμ και της 11ης Σεπτεμβρίου, εμμένοντας εντούτοις σε δεσμούς με Αλ Κάιντα. Μεταπολεμικά «πυρά» δέχεται και ο Τόνι Μπλερ, ερχόμενος αντιμέτωπος με την υπόθεση Κέλι και βλέποντας τη δημοτικότητα των Εργατικών να πέφτει δραματικά.

Ανοιξε το Κουτί της Πανδώρας…

Στις 19 Αυγούστου έρχεται το πολύνεκρο χτύπημα κατά των γραφείων του ΟΗΕ που τελικώς τον Οκτώβριο επαναπροσδιορίζει την αποστολή του στη Βαγδάτη έχοντας ήδη θρηνήσει τον ειδικό απεσταλμενο στο Ιράκ Σέρζιο Βιέιρα ντε Μέλο. Στο στόχαστρο και τα γραφεία του Ερυθρού Σταυρού, εκρήξεις στο ξενοδοχείο που διέμενε ο Αμερικανός υφυπουργός Αμυνας Πολ Γούλφοβιτς. Καταρρίψεις ελικοπτέρων, αλλεπάλληλες εκρήξεις, το κλίμα εκρηκτικό.

Εμμένοντας στην άπψη πως τα άφαντα όπλα του Ιράκ θα βρεθούν, η κυβέρνηση Μπους υποβάλλει τρία διαδοχικά προσχέδια προκειμένου να πείσει το αντιπολεμικό «μέτωπο» Γαλλίας, Γερμανίας, Ρωσίας να στηρίξει απρόθυμα, τον Οκτώβριο, το νέο ψήφισμα για τη σύσταση πολυεθνούς δύναμης σταθεροποίησης και τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του Ιράκ που θυμίζει και πάλι εμπόλεμη ζώνη.

Η αιματηρή επίθεση της 12ης Νοεμβρίου στην ιταλική βάση της Νασιρίγια συγκλονίζει, αναγκάζοντας την Ουάσινγκτον να επιδιώξει επίσπευση της μετάβασης της εξουσίας στους Ιρακινούς και να εξαπολύσει την επιχείρηση «Σιδερένιο Σφυρί» με σφυροκόπημα από ξηράς και αέρος για την κάμψη της αντίστασης. «Δεν υπαναχωρούμε από το Ιράκ» ξεκαθαρίζει ο Μπους κατά την αιφνίδια επίσκεψη της 27ης Νοεμβρίου στη Βαγδάτη, καθώς ο άφαντος Σαντάμ συνεχίζει να καλεί μέσω ηχογραφημένων μηνυμάτων σε συνέχιση της «τζιχάντ».

Στις 29 Νοεμβρίου είναι η σειρά της Ισπανίας να αντιμετωπίσει την πλέον αιματηρή επίθεση από την άφιξη των δυνάμεών της στο Ιράκ τον Αύγουστο. Ενέδρα νοτίως της Βαγδάτης κοστίζει τη ζωή σε επτά Ισπανούς πράκτορες για να ακολουθήσει ο θάνατος δύο Ιαπώνων διπλωματών επίσης σε παγίδα αντιστασιακών. Μία ημέρα αργότερα συνολικά 54 Ιρακινοί -μαχητές και άμαχοι- θα πέσουν νεκροί σε ανταλλαγή πυρών κατόπιν της επίθεσής τους κατά αμερικανικής αυτοκινητοπομπής στη Σαμάρα του κεντρικού Ιράκ.

Υπό το βάρος της έκρυθμης κατάστασης, το Συμβούλιο Διακυβέρνησης του Ιράκ έχει ήδη ανακοινώσει -βάσει της πρότασης της κυβέρνησης Μπους- το διορισμό μεταβατικής κυβέρνησης έως τον Ιούνιο του 2004 και την εκλογή νέας κυβέρνησης έως το τέλος του 2005. Στο μεσοδιάστημα θα έχει συνταχθεί και ψηφιστεί το νέο Σύνταγμα.

Έως τα μέσα Δεκεμβρίου το σκηνικό στο μεταπολεμικό Ιράκ παραμένει ίδιο: Οι επιθέσεις συνεχίζονται και η κυβέρνηση Μπους διαμηνύει διαρκώς πως θα νικήσει στον αγώνα κατά των «τρομοκρατών». Και μπορεί οι ΗΠΑ να μην εξοντώνουν έως τη λήξη του έτους τους θύλακες αντίστασης, κερδίζουν όμως μία τεράστιας σημασίας μάχη. «Κυρίες και κύριοι τον πιάσαμε» η επίσημη επιβεβαίωση της σύλληψης του Σαντάμ Χουσεΐν διά στόματος Πολ Μπρέμερ την 14η Δεκεμβρίου.

Η εικόνα του ηττημένου πλέον Σαντάμ -που συνελήφθη σε υπόγεια κρύπτη στην πόλη Νταουάρ, σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων από το Τικρίτ- κάνει το γύρο του κόσμου οκτώ μήνες μετά την πτώση της Βαγδάτης. Ο Ιρακινός πρώην ηγέτης παραμένει στο Ιράκ αντιμετωπίζοντας ακόμη και τη θανατική καταδίκη όταν οδηγηθεί ενώπιον του νεοσυσταθέντος ποινικού δικαστηρίου. Η σύλληψή του θα είναι το μοιραίο πλήγμα στην αντίσταση όπως διατείνεται η κυβέρνηση Μπους ή το 2004 επιφυλάσσει αιματηρή συνέχεια;

Ε.Μ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ