Έκκληση Αθήνας προς Αγκυρα να μην εισβάλει στο Βόρειο Ιράκ
Έκκληση προς την Τουρκία να μην προβεί σε ενέργειες που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περαιτέρω αστάθεια στην περιοχή του Ιράκ και προβλήματα στην ευρωπαϊκή της πορεία, απηύθυνε ο Γ.Παπανδρέου. «Υπεύθυνη στάση» ζήτησαν από την κυβέρνηση ΝΔ, ΚΚΕ και ΣΥΝ.
Έκκληση προς την Τουρκία να μην προβεί σε ενέργειες που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περαιτέρω αστάθεια στην περιοχή του Ιράκ και προβλήματα στην ευρωπαϊκή της πορεία, απηύθυνε την Τετάρτη ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου, ενημερώνοντας τα μέλη της επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών για τις εξελίξεις στο Ιράκ.
«Στις επαφές μου με τον ομόλογό μου Αμπντουλάχ Γκιουλ σημείωσα ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει στην αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών προβλημάτων (πρόσφυγες από Ιράκ), αλλά μια εμπλοκή στο Βόρειο Ιράκ θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα, θα οδηγούσε σε ευρύτερη αποσταθεροποίηση, ενώ θα είχε -εκ των πραγμάτων- επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή της πορεία» είπε ο κ. Παπανδρέου, προσθέτοντας ότι:
«Θα έχει επιπτώσεις και στην απόφαση του ΝΑΤΟ να συμβάλει στην άμυνα της Τουρκίας με συστοιχίες Patriot και αεροσκάφη Awacs στην περίπτωση που δεχθεί επίθεση από το Ιράκ. Αυτές οι πρόνοιες δεν θα μπορούσαν να ισχύσουν εάν ξεπεράσει η Τουρκία τα όρια των διεθνών κανόνων και εμπλακεί σε πόλεμο στο Ιράκ».
Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών όσο και το σύνολο των βουλευτών που τοποθετήθηκαν στην Επιτροπή, δήλωσαν συγκλονισμένοι από την έναρξη και τις εξελίξεις του πολέμου στο Ιράκ, μετά τη «μονομερή» αμερικανοβρετανική επίθεση.
Ο κ. Παπανδρέου, αφού τόνισε ότι η πολιτική της Ελλάδας είναι σταθερά κατά του πολέμου και των μονομερών επεμβάσεων, επανέλαβε τις προτεραιότητες της κυβέρνησης σε σχέση με τις εξελίξεις στο Ιράκ, επισημαίνοντας ότι πρώτο μέλημα είναι η διασφάλιση των ελληνικών συμφερόντων, η σταθερότητα στην περιοχή και ο σεβασμός των κανόνων του διεθνούς δικαίου.
Αναφερόμενος στα προβλήματα που ανέκυψαν στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η κρίση με τις ΗΠΑ είναι ίσως η μεγαλύτερη των τελευταίων δεκαετιών, η οποία βάθυνε με την ιρακινή κρίση, «αλλά σοβούσε από πριν», όπως φάνηκε με το Πρωτόκολλο του Κιότο και τη δημιουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Επιπλέον, υπενθυμίζοντας τις πρωτοβουλίες της ελληνικής προεδρίας για τη διαμόρφωση κοινής θέσης στην ΕΕ, καθώς και την προώθηση των ευρωαραβικών σχέσεων (ίδρυση παλαιστινιακού κράτους έως το 2005), στάθηκε στο μέλλον της διεύρυνσης της Ένωσης, η οποία -όπως είπε- «δεν θα έπρεπε να επηρεαστεί αρνητικά από τις εξελίξεις στο Ιράκ».
«Πολλά νέα μέλη, που σήμερα αισθάνονται ότι η ασφάλειά τους από πιθανές επιθέσεις καλύπτεται μέσα από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, θα νιώσουν σιγουριά μέσα από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, όταν στα επόμενα χρόνια η Ευρώπη καταστεί ικανή να απαντήσει σε αυτά τα προβλήματα» προέβλεψε ο κ. Παπανδρέου.
Αναφερόμενος, τέλος, στο Κυπριακό, χαρακτήρισε τις συζητήσεις ως ένα από τα «παράπλευρα προβλήματα» που δημιουργήθηκαν από την στρατιωτική επέμβαση στη Βαγδάτη. «Δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει εάν, χωρίς την κρίση στο Ιράκ, θα φτάναμε σε αίσιο αποτέλεσμα» είπε, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι «να προχωρήσει η ενταξιακή πορεία της Κύπρου και να μη βρει εμπόδιο για όποιο λόγο».
Υπέρ της παρέμβασης της ελληνικής προεδρίας για εκεχειρία «τώρα», αντί για πρωτοβουλίες μετά την κατοχή του Ιράκ, τάχθηκαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Γ.Αρσένης, Θ.Πάγκαλος και Ι.Καψής, ενώ ο βουλευτής Επικρατείας της ΝΔ Πέτρος Μολυβιάτης υποστήριξε ότι η κρίση πρέπει να αντιμετωπιστεί από την Ελλάδα «με υπευθυνότητα και εθνική ομοψυχία».
Σύμφωνα με τον κ. Μολυβιάτη, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να πάρει θέση στην προωθούμενη, από ορισμένες χώρες της ΕΕ, κοινή εξωτερική και αμυντική ευρωπαϊκή πολιτική, ώστε «να μπορέσει κάποτε η Ευρώπη να αναπτύξει τη δική της άμυνα, ισότιμα και όχι ανταγωνιστικά με τις ΗΠΑ».
Ζήτησε, δε, από τον κ. Παπανδρέου να θέσει στο ΝΑΤΟ το θέμα της συμμετοχής ελληνικών πληρωμάτων σε αεροσκάφη Awacs που επιχειρούν για την άμυνα της Τουρκίας και εκτίμησε ότι η θέση του κόμματος του ΠΑΣΟΚ, όπως την εξέφρασε ο Κ.Λαλιώτης, «δείχνει να διαφωνεί με την πολιτική της κυβέρνησης».
Κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης άσκησε ο βουλευτής του ΚΚΕ Ορεστής Κολοζώφ. Οι ΗΠΑ έκαναν τον πόλεμο «γράφοντας στα παλιά τους τα παπούτσια τους διεθνείς θεσμούς» είπε ο κ. Κολοζώφ, επικρίνοντας την κυβέρνηση γιατί «μόλις ζήτησαν οι ΗΠΑ το κλείσιμο των ιρακινών διπλωματικών αποστολών, έσπευσε σε απέλαση ιρακινού διπλωμάτη, δίνοντας την εντύπωση υποτελούς στην αμερικανική κυβέρνηση».
Τέλος, η βουλευτής του ΣΥΝ Μαρία Δαμανάκη ζήτησε από την κυβέρνηση να διευκρινίσει τη θέση της απέναντι στη δημιουργία μιας Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας στα πρότυπα της ΟΝΕ, να αναλάβει πρωτοβουλία εκεχειρίας στις πολιορκούμενες πόλεις του Ιράκ και να θέσει στο ΝΑΤΟ τη συμμετοχή ελληνικών πληρωμάτων στα Awacs.
Απαντώντας στις επισημάνσεις των βουλευτών, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι οι πρωτοβουλίες που μπορεί να αναληφθούν είναι περιορισμένες, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στο Ιράκ. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση προωθεί τη δημιουργία ανθρωπιστικών διαύλων, οι οποίοι θα επιτρέπουν την ασφαλή διανομή βοήθειας στο Ιράκ.
Αναφορικά με τα Awacs, δήλωσε ότι δεν υπάρχει εμπλοκή τους στον πόλεμο, και ότι οι πτήσεις στην Τουρκία πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των συμφωνιών του ΝΑΤΟ, και τόνισε ότι σε περίπτωση που η Τουρκία εμπλακεί στον πόλεμο, το ΝΑΤΟ θα άρει την ισχύ του σχετικού άρθρου της Συμμαχίας.